Ευθύνη

Ενα μέλος του Υπουργικού Συμβουλίου λέει πως ευθύνεται η Ιεραρχία για τις εικόνες συνωστισμού στα Θεοφάνια. Ενας πρώην υπουργός, της προηγούμενης κυβέρνησης, αναφέρει ότι η Εκκλησία «συμπεριφέρεται συχνά ως πολιτικό κόμμα και θέτει τον εαυτό της υπεράνω νόμων και δημοκρατικών θεσμών». Παρά τα πολλά που τους χωρίζουν, οι δυο τους κατά βάθος συμφωνούν: στη διαπίστωση πως η Εκκλησία αγνόησε επιδεικτικά τους κανόνες που έθεσε η Πολιτεία. Αλλά και σε κάτι ακόμη. Κανείς τους δεν είδε στο πιο πρόσφατο επεισόδιο μιας εκ φύσεως δύσκολης συμβίωσης την ανάγκη ενός χωρισμού, την ανάγκη δηλαδή για τον διαχωρισμό Κράτους – Εκκλησίας. Αναμενόμενο, το θέμα δεν είναι ταμπού μόνο για τη Δεξιά του Κυρίου. Αποδείχθηκε πριν από δύο χρόνια τοτέμ και για την Αριστερά Του. Η τελευταία φορά, άλλωστε, που το ελληνικό κράτος εφάρμοσε μια απόφαση στην οποία διαφωνούσε ο κλήρος ήταν το 2000, όταν η κυβέρνηση Σημίτη έμεινε σταθερή στην μη αναγραφή του θρησκεύματος στις ταυτότητες. Η προηγούμενη ήταν το ακόμη πιο μακρινό 1982, όταν μια κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ πάλι είχε θεσμοθετήσει τον πολιτικό γάμο.

Ελεγχος
Στα 47 μεταπολιτευτικά χρόνια η δυνατότητα των εκκλησιαστικών παρεμβάσεων σε καθαρά κοσμικά θέματα δεν αναιρέθηκε ποτέ άλλοτε από τους εκπροσώπους της κρατικής εξουσίας – και της πολιτικής γενικότερα. Κάπως έτσι η σημερινή Ιερά Σύνοδος εμφανίζεται με χουλιγκανική ευκολία ως θιασώτρια της ανυπακοής. Επειδή όσοι εκλέγονται με εντολή να διαφυλάξουν τους δημοκρατικούς θεσμούς τής δίνουν ξανά και ξανά το OK να τους αμφισβητεί επικαλούμενη μονότονα το άρθρο 3 του Συντάγματος. Κι αν μέχρι πρότινος οι πόλεμοι μεταξύ κοσμικών και κληρικών ήταν περισσότερο ιδεολογικοί, τώρα μπορεί να αποκτήσουν κι αληθινά θύματα, αφού οι επιστήμονες μιλούν από χθες με βεβαιότητα για αύξηση των κρουσμάτων και της πίεσης στο ΕΣΥ. Βέβαια, η απάντηση στο ερώτημα «γιατί κανένα κυβερνών κόμμα ποτέ δεν αποπειράθηκε πραγματικά να τερματίσει αυτήν την αλληλεξάρτηση;» είναι πιο σύνθετη από τις ψήφους που ίσως ελέγχουν οι ιερωμένοι. Οπως έχει παραδεχθεί οφ δε ρέκορντ ένας παλιός κυβερνητικός που έζησε τη μάχη των ταυτοτήτων από μέσα: η μισθοδοσία των ιερέων από τον προϋπολογισμό είναι κι ένας τρόπος το κράτος να ελέγχει την Εκκλησία.