Η γενικώς επικρατούσα εκτίμηση για την παρουσία του Τραμπ στην Άγκυρα συνιστά επιτομή της ρήσης «χάθηκε το δάσος για το δέντρο». Κάτι που καθοδήγησε με χειρουργική ακρίβεια…
Τι έμεινε; Δύο συμπεράσματα: αφενός ότι οι δύο χώρες ανανεώνουν… όρκους αιώνιας πίστης και, αφετέρου, ότι οι ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ είναι καιρός να αντιληφθούν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αστειεύονται: θα τις παρατήσουν μόνες στη μαύρη μοίρα τους.
Το δεύτερο, είναι αναμφίβολα ορθό. Και όταν συμβεί, δεν θα αλλάζει πια.
Το πρώτο όμως είναι όσο πιο λάθος γίνεται. Ο αμερικανός πρόεδρος φρόντισε να πει τόσα για τον Ερντογάν και την Τουρκία, που… σκίασαν το έτη φωτός σημαντικότερο: ότι από την Αγκυρα, από το ίδιο το «παλάτι» του Ερντογάν, διέταξε την επανέναρξη των σκληρών επιθέσεων εναντίον του Ιράν και κήρυξε το πέρας κάθε συνεννόησης με την Τεχεράνη.
Δεν το έκανε πριν φύγει, δεν το έκανε μόλις έφυγε, το έκανε από εκεί: και ο Ερντογάν γνωρίζει πολύ καλά τι βάθους εξευτελισμό συνεπάγεται στο κύρος του. Ο Τραμπ πρώτα τον αποθέωσε και μετά, μέσα από την έδρα της δύναμής του, του έδειξε ότι δεν υπάρχει: αυτό ακριβώς συνέβη.
Αλλωστε, ήδη πριν από την Αγκυρα, είχε δηλώσει ότι αν δεν ήταν ο ίδιος στον Λευκό Οίκο η Τουρκία θα είχε πάει με το Ιράν. Πρόκειται για εντυπωσιακή «γλώσσα της μισής αλήθειας» στη διεθνή πολιτική: η πρώτη μισή, που λέγεται, μοιάζει με… παντοδύναμο έρωτα ικανό να υπερνικά πολέμους.
Η δεύτερη μισή, που ευθέως υπονοείται, υποκρύπτει άμεση απειλή: «… μα αν πήγαινε, θα πάθαινε τα ίδια…». Ο πολύπειρος, πονηρός Ερντογάν το ξέρει επίσης καλά, όπως και τι ακριβώς σημαίνει σήμερα: «μην τολμήσετε να κουνηθείτε εναντίον του Ισραήλ».
Παράλληλα, ούτε λέξη κριτικής – και σαφώς υπάρχουν πολλά, λ.χ. οι σχέσεις με τη… Χεζμπολάχ. Θα πει κανείς, «μα κακό είναι αυτό;». Ασφαλέστατα: δείχνει ξεκάθαρα ότι ο Τραμπ μίλησε εντελώς στημένα, που είναι εξ αρχής η πάγια τακτική του με τον Ερντογάν: τον ανυψώνει, μα στο τέλος τον αφήνει μονίμως μετέωρο.
Στον απόλυτο αντίποδα, οι ουκ ολίγες δημοσιοποιούμενες διαφωνίες του με τον Νετανιάχου θυμίζουν πια παράσταση: μόλις τελειώσει, κάνουν μαζί αυτό που εξαρχής θέλουν.
Τέλος, τα F-35. Τίποτα από αυτά ο Ερντογάν δεν το ακούει για πρώτη φορά. Ουδέν νεότερο δείχνει επαρκώς ότι κάτι θα αλλάξει πραγματικά. Τι θα αλλάξει όμως; Οτι ο χρόνος τρέχει: οι Αμερικανοί κωλυσιεργούν. Μοιάζει να σπρώχνουν το τρομερά χρονοβόρο, πολύπλοκο θέμα, στον επόμενο.
Πιθανότατα, ο Τραμπ έδωσε ήδη στον Ερντογάν ό,τι σημαντικότερο είχε να περιμένει: εντυπώσεις. Και, βέβαια, είπε αυτά που είχε να πει εντός ΝΑΤΟ: θύμισε στους πάντες, «ποιος είναι το αφεντικό». Και εδώ ο Ερντογάν τού ήταν χρήσιμος, στις επιθέσεις του στους μεγάλους ευρωπαίους συμμάχους: «Ο Ερντογάν, μας φέρθηκε καλύτερα»: ως εκεί όμως…
Σε εμάς, πάντως, δεν επιτέθηκε. Όμως, τι να επιτεθεί; Με την τραγική πολιτική Μητσοτάκη, πρώτη φορά στην ιστορία πρόεδρος των ΗΠΑ έχει ξεχάσει εντελώς ότι υπάρχουμε…
