Μηνύματα

Σε κάθε εθνική επέτειο οι πολιτικοί εκφωνούν, γράφουν ή ποστάρουν μηνύματα προσπαθώντας να συνδυάσουν το τότε με το τώρα. Η πρακτική είναι παλιά, και τη συστήνουν οι περισσότεροι επικοινωνιολόγοι: κάντε τα περασμένα επίκαιρα, προβάλετε ταυτίσεις ανάμεσα σε εκείνα και τη δική σας οπτική προκειμένου να προσδώσετε ιστορικό κύρος στην πολιτική σας κοσμοθεωρία. Κάπως έτσι από το πρωθυπουργικό βίντεο για την 25η Μαρτίου μάθαμε ότι το έθνος «αναστοχάζεται και προχωρά. Εμπνέεται από τους προγόνους και κρατά με σιγουριά τη σκυτάλη της προόδου, που περνά από γενιά σε γενιά της πατρίδας μας». Ή πως δεν πρέπει να ξεχνά τις μαύρες περιόδους του σαν τον εθνικό διχασμό, τον Εμφύλιο, «τις παγίδες της πρόσφατης δημαγωγίας». Από το άρθρο του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, πάλι, πληροφορηθήκαμε ότι «η Ελληνική Επανάσταση άνοιξε διάπλατα την πόρτα για την είσοδο των μαζών, του ίδιου του λαού στην ιστορία». Επειδή «κινητοποίησε πολιτικά τα ασθενέστερα κοινωνικά στρώματα, τους “ραγιάδες” αγρότες που ήταν μέχρι τότε μαθημένοι να σκύβουν το κεφάλι».

Διδασκαλία

Αμφότεροι, λοιπόν, θέλησαν να φιλοτεχνήσουν για τα κόμματά τους – ενδεχομένως και για εαυτούς – το προφίλ του ειλικρινέστερου φορέα των συμβολισμών της ιστορικής στιγμής. Η επιλογή τους δεν έχει απαραίτητα απλά μικροκομματικά κίνητρα. Η ιστορία δεν είναι πάντα μια αντικειμενική παράθεση των γεγονότων. Διαβάζεται διαφορετικά, ανάλογα με τα πολιτικά γυαλιά που ο καθένας διαλέγει να φορέσει. Ωστόσο, εφόσον οι πολιτικοί πραγματικά ενδιαφέρονται για την ανάγνωσή της, υπάρχει ουσιαστικότερος τρόπος να συμβάλουν από τις επετειακές δηλώσεις: να συμφωνήσουν στη χωρίς ταμπού κι ωραιοποιήσεις, αλλά με πηγές απ’ όλες τις πλευρές, διδασκαλία της – ώστε να μη φτάνει στο 60% το ποσοστό της κοινής γνώμης που δηλώνει το 2021 ότι ο μύθος του κρυφού σχολειού «μάλλον και σίγουρα ισχύει», ενώ η ιστορική έρευνα τον έχει καταρρίψει. Το παρελθόν αποδεικνύεται χρήσιμο για το παρόν, και το μέλλον, όταν είναι πραγματικό. Γιατί αν κάτι μαθαίνει η ιστορική μελέτη ακόμη και στους χομπίστες μελετητές, αυτό είναι πως μόνο όταν έχει κανείς μπροστά του όλα τα δεδομένα βρίσκεται σε θέση να βγάλει σωστά συμπεράσματα.