Οι ογκολογικοί ασθενείς εν μέσω πανδημίας

Στις συνθήκες της πανδημίας, η αντιμετώπιση των ασθενών με κακοήθη πάθηση θα πρέπει να προσαρμοστεί κατάλληλα. Ο γιατρός οφείλει να κρίνει αρχικά, με μία εξ αποστάσεως επικοινωνία, εάν το πρόβλημα υγείας καθιστά επιβεβλημένη την εξέταση των ασθενών ή αν αυτή μπορεί να γίνει αφού λήξουν τα περιοριστικά μέτρα. Η κρίση διευκολύνεται με την τηλεφωνική επαφή ή την αποστολή στον γιατρό των ευρημάτων ή των εξετάσεων μέσω του κινητού ή με το Διαδίκτυο. Αυτήν την περίοδο, δεν θα πρέπει να γίνονται επισκέψεις στο πλαίσιο τακτικού προληπτικού ελέγχου για παρακολούθηση ασθενών με καλοήθη πάθηση που δεν επιβαρύνει την υγεία ή για παλαιότερα αντιμετωπισθέντα  καρκίνο, ο οποίος δεν δημιουργεί πλέον προβλήματα και έχει χαμηλή πιθανότητα υποτροπής. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις ένα νέο ραντεβού, αργότερα, είναι η καλύτερη επιλογή. Σε ασθενείς με νεοεμφανισθέντα καρκίνο, ο θεράπων ιατρός είναι αυτός που θα κρίνει πόσο άμεση πρέπει να είναι η αντιμετώπισή του. Υπάρχουν περιπτώσεις που μπορεί να υπάρξει αναμονή, όπως π.χ. καθυστέρηση λίγων εβδομάδων στη χειρουργική επέμβαση ενός μικρού καρκίνου του μαστού με καλά χαρακτηριστικά. Σ’ ένα μεγαλύτερο ή επιθετικότερο καρκίνο, όμως, η αντιμετώπιση πρέπει να γίνει το ταχύτερο. Την πρώτη μετά το χειρουργείο περίοδο ή στη διάρκεια των χημειοθεραπειών ή των ακτινοθεραπειών, οι ασθενείς θα πρέπει να είναι άκρως προσεκτικοί και να τηρούν αυστηρά τις οδηγίες του ΕΟΔΥ. Γενικά ισχύει πως οι ογκολογικοί ασθενείς κατά τη διάρκεια της θεραπείας τους και για ένα χρόνο μετά (αλλά και σε αρκετές περιπτώσεις ακόμα για πιο πολύ), θεωρούνται ευάλωτοι να νοσήσουν σοβαρά μετά από μία λοίμωξη.

Κατά τη διάρκεια θεραπειών που επηρεάζουν την άμυνα του οργανισμού (χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία) συνίσταται η μεγαλύτερη δυνατή «απόσταση» από τον ασθενή. Για παράδειγμα, εφόσον υπάρχουν οι δυνατότητες, η διαμονή των ασθενών σε ξεχωριστό δωμάτιο και χρήση δικού τους μπάνιου είναι η ορθή επιλογή. Σε κάθε περίπτωση πρέπει ν’ αποφεύγονται οι επαφές με συγγενείς, γείτονες ή φίλους, οι δε οικείοι να παίρνουν όλες τις συνιστώμενες προφυλάξεις για την αποφυγή μετάδοσης του ιού.

Η σωστή διατροφή, η άσκηση (και μέσα στο σπίτι) γενικά και ειδικά (π.χ. για την κινητικότητα του ώμου ή για την τόνωση συγκεκριμένων μυϊκών ομάδων), η αποφυγή αύξησης του βάρους, η εγκατάλειψη της καπνιστικής συνήθειας και η αποφυγή κατανάλωσης οινοπνευματωδών ποτών, είναι χρήσιμες πρακτικές για την ταχύτερη ανάρρωση και καλύτερη επιβίωση.

Ακόμη, η δυνατότητα επικοινωνίας των ασθενών με τον θεράποντα ιατρό ή ομάδα  πρέπει να εξασφαλιστεί τόσο κατά τη διάρκεια της θεραπείας όσο και στη μεταθεραπευτική περίοδο.

Πρώην ασθενείς, επιβιώσαντες της νόσου, εξακολουθούν να θεωρούνται ευπαθής ομάδα και θα πρέπει να τηρούν τα μέτρα προστασίας με ιδιαίτερη προσοχή. Η ανίχνευση ογκολογικών ασθενών που ζουν μόνοι τους και είναι αβοήθητοι και η συμπαράστασή μας σ’ αυτούς με κάθε ασφαλή τρόπο είναι πολύ σημαντικά, όπως και η διευκόλυνση των μετακινήσεων προς και από τα νοσοκομεία ή τα θεραπευτήρια για όσους εξ΄ αυτών ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές.  Τέλος, θα ήταν αντιεπιστημονικό να μην αναφερθεί πως αποτελεί μη αποποιούμενη ευθύνη του συστήματος υγείας, να εξασφαλίζει ασφαλείς συνθήκες στην έγκυρη και έγκαιρη περίθαλψη των ογκολογικών ασθενών.

Ο Ευάγγελος Φιλόπουλος είναι πρόεδρος της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας