Εγκρίθηκε το νέο κληρονομικό δίκαιο, το οποίο φέρνει σημαντικές αλλαγές στις διαθήκες, τις κληρονομιές και τα δικαιώματα συγγενών και συντρόφων. Στόχος του είναι ο εκσυγχρονισμός ενός πλαισίου που παρέμενε σχεδόν αμετάβλητο για δεκαετίες.
Οι νέες ρυθμίσεις επηρεάζουν άμεσα όσους επιθυμούν να συντάξουν διαθήκη, να προστατεύσουν την περιουσία τους ή να προχωρήσουν σε διαδικασίες διαχείρισης κληρονομικών υποθέσεων. Πρόκειται για μια συνολική αναμόρφωση του συστήματος, που φιλοδοξεί να προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια και απλότητα στους πολίτες.
Το νέο κληρονομικό δίκαιο τίθεται σε ισχύ από τον Σεπτέμβριο του 2026, σηματοδοτώντας την πρώτη μεγάλη αλλαγή μετά από 80 χρόνια. Το θεσμικό πλαίσιο προσαρμόζεται στις σύγχρονες κοινωνικές και οικογενειακές συνθήκες, ενισχύοντας την προστασία των δικαιωμάτων όλων των μελών της οικογένειας.
Διαθήκες και νέες διαδικασίες
Απλοποιείται η διαδικασία σύνταξης δημόσιας διαθήκης, ενώ η μυστική διαθήκη θα απαιτεί πλέον την παρουσία δύο μαρτύρων. Εισάγεται ειδική διαδικασία για άτομα με σοβαρή αναπηρία λόγου, ώστε να διασφαλίζεται η ισότιμη δυνατότητα διάθεσης περιουσίας.
Οι ιδιόγραφες διαθήκες παραμένουν σε ισχύ, αλλά υπόκεινται σε αυστηρότερους ελέγχους. Δικαίωμα σύνταξης διαθήκης αποκτούν πλέον και άτομα από 16 ετών, ενώ απαγορεύονται διαθήκες υπέρ προσωπικού νοσοκομείων, οίκων ευγηρίας και ιδρυμάτων περίθαλψης όπου νοσηλεύεται ο διαθέτης.
Εξ αδιαθέτου διαδοχή και δικαιώματα συντρόφων
Ο ή η σύζυγος λαμβάνει μεγαλύτερο ποσοστό όταν υπάρχει ένα παιδί – συγκεκριμένα το 1/3 της κληρονομιάς. Σε περίπτωση περισσότερων παιδιών, διατηρείται το ποσοστό του 1/4. Αν δεν υπάρχουν παιδιά, ο ή η σύζυγος κληρονομεί ολόκληρη την περιουσία πριν από γονείς και λοιπούς συγγενείς.
Ίδια δικαιώματα προβλέπονται και για τα σύμφωνα συμβίωσης, ενώ αναγνωρίζονται κληρονομικά δικαιώματα και σε σύντροφο χωρίς γάμο, εφόσον η σχέση διαρκεί πάνω από τρία χρόνια.
Νόμιμη μοίρα και χρέη κληρονομιάς
Οι κληρονόμοι δεν αποκτούν πλέον υποχρεωτικά συγκυριότητα σε ακίνητα, καθώς μπορούν να ζητήσουν τη μερίδα τους σε χρήμα. Η νόμιμη μοίρα μετατρέπεται ουσιαστικά σε χρηματική απαίτηση, διευκολύνοντας την εκκαθάριση των περιουσιών.
Παράλληλα, παρέχεται μεγαλύτερη προστασία απέναντι σε υπέρογκα χρέη. Ο κληρονόμος δεν ευθύνεται με την προσωπική του περιουσία, εκτός εάν δηλώσει ότι θα διαχειρίζεται ελεύθερα την κληρονομιά.
Εκκαθάριση και λοιπές αλλαγές
Για την εκκαθάριση της κληρονομιάς, εκκαθαριστής θα ορίζεται δικηγόρος από ειδικό κατάλογο του δικαστηρίου, εξασφαλίζοντας διαφάνεια και επαγγελματισμό στη διαδικασία.
Μεταξύ άλλων, οι προπαππούδες και οι προγιαγιάδες παύουν να περιλαμβάνονται στις τάξεις κληρονομίας. Παράλληλα, επεκτείνεται η προστασία της οικογενειακής στέγης, ώστε σε περίπτωση θανάτου του μισθωτή να καλύπτεται και ο σύντροφος με σύμφωνο συμβίωσης.
