Το γεωπολιτικό αδιέξοδο στον Περσικό Κόλπο αποκτά πλέον εφιαλτικές διαστάσεις, καθώς πίσω από τη μάχη για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ αποκαλύπτεται το πραγματικό διακύβευμα: η πυρηνική ισχύς του Ιράν.
Ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε την τελευταία πρόταση της Τεχεράνης δηλώνοντας πως «θέλουν συμφωνία αλλά δεν με ικανοποιεί», οι New York Times αποκαλύπτουν ότι η αμερικανική πλευρά δεν πρόκειται να υποχωρήσει αν δεν εξασφαλίσει την πλήρη παράδοση του ιρανικού αποθέματος υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου.
Η Ουάσινγκτον απαιτεί πλέον μια 20ετή παύση κάθε πυρηνικής δραστηριότητας, την ώρα που το Ιράν αντιπροτείνει μια σταδιακή αναστολή πέντε ετών με τη συμμετοχή της Ρωσίας ως θεματοφύλακα, μια πρόταση που ο Λευκός Οίκος θεωρεί προκλητική και ανεπαρκή.
Η κατάσταση περιπλέκεται από το γεγονός ότι το Ιράν διαθέτει σήμερα συνολικά 11 τόνους ουρανίου σε διάφορα επίπεδα εμπλουτισμού, ποσότητα που σύμφωνα με διεθνείς επιθεωρητές επαρκεί για την κατασκευή έως και 100 πυρηνικών όπλων, ξεπερνώντας ακόμη και το εκτιμώμενο οπλοστάσιο του Ισραήλ.
Θαμμένο σε τούνελ
Το μεγαλύτερο μέρος του κρίσιμου καυσίμου βρίσκεται θαμμένο σε δίκτυα τούνελ που ο Τραμπ επιχείρησε να βομβαρδίσει τον περασμένο Ιούνιο, όμως το πρόβλημα παραμένει ενεργό και απειλητικό.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος βρίσκεται αντιμέτωπος με την κληρονομιά των δικών του αποφάσεων, καθώς η απόσυρση των ΗΠΑ από τη συμφωνία του 2015 έδωσε το έναυσμα στην Τεχεράνη να επιταχύνει τον εμπλουτισμό, φτάνοντας σήμερα πιο κοντά από ποτέ στην απόκτηση βόμβας.
Στο πεδίο των διαπραγματεύσεων, ο Τραμπ, που αυτοπροβάλλεται ως ο κυρίαρχος της εξαναγκαστικής διπλωματίας, έρχεται αντιμέτωπος με την παροιμιώδη ιρανική επιμονή.
Ο νέος Ανώτατος Ηγέτης, Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, σε μια σπάνια παρέμβασή του από την κρυψώνα του, ξεκαθάρισε ότι το Ιράν θα επιβάλει «νέα νομικά πλαίσια» στα Στενά του Ορμούζ, οραματιζόμενος ένα μέλλον για την περιοχή χωρίς την αμερικανική παρουσία.
Οι φόβοι, οι νάρκες
Η δήλωση αυτή, σε συνδυασμό με τους φόβους των ναυτιλιακών εταιρειών για ναρκοθέτηση των θαλάσσιων οδών, έχει μετατρέψει τον Κόλπο σε μια απροσπέλαστη ζώνη, με εκατοντάδες πλοία να παραμένουν εγκλωβισμένα, τρέποντας την παγκόσμια ροή ενέργειας σε μια ισχνή σταγόνα.
Διαβάστε ακόμα: Στενά του Ορμούζ: «Δεν είναι πια πόλεμος επιλογής αλλά αναγκαιότητας»
Η οικονομική πίεση εντείνεται καθώς ο Μάρκο Ρούμπιο απέρριψε κατηγορηματικά την ιδέα να πληρώσουν οι ΗΠΑ «διόδια» για τη διέλευση από διεθνή ύδατα, συγκρίνοντας την ιρανική απαίτηση με απόπειρα εκβιασμού.
Το ποντάρισμα του Τραμπ
Ο Τραμπ επιμένει να διατηρεί τον ναυτικό αποκλεισμό, ποντάροντας στο ότι η Τεχεράνη θα λυγίσει πρώτη, όμως αναλυτές προειδοποιούν ότι η σύγκρουση δύο τόσο διαφορετικών νοτροπιών —της παρορμητικής φύσης του Τραμπ και της πεισματικής ανθεκτικότητας της ιρανικής ηγεσίας— δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα.
Με τις συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ να παραμένουν στον «πάγο» και τις τιμές της ενέργειας να πιέζουν τη διεθνή οικονομική σταθερότητα, το αδιέξοδο φαίνεται πως θα συνεχιστεί μέχρι μία από τις δύο πλευρές να αναγκαστεί σε έναν στρατηγικό συμβιβασμό.
Το ερώτημα που παραμένει είναι αν η διεθνής κοινότητα μπορεί να αντέξει το κόστος ενός παρατεταμένου αποκλεισμού, την ώρα που η Τεχεράνη εδραιώνει τη θέση της ως μια δύναμη με πυρηνικές δυνατότητες που αλλάζουν οριστικά την αρχιτεκτονική ασφαλείας στη Μέση Ανατολή.
