|
Εμφύλιος πόλεμος. Σκίτσο του Γκρίφιν από την εφημερίδα «Μίρορ»
|
Στο αντιπολιτευόμενο βρετανικό Συντηρητικό Κόμμα έχουν βγει τα μεγάλα
μαχαίρια. Ο εμφύλιος πόλεμος που έχει ξεσπάσει, με αφορμή τη διαδικασία
εκλογής νέου ηγέτη, υπονομεύει την ενότητα του κόμματος και αφήνει ξεκάθαρα να
φανεί η έντονη διαφορά στην προσέγγιση ευρωπαϊκών θεμάτων. Είναι ακόμη μια
αφορμή για να βγουν στην επιφάνεια έχθρες που σημάδεψαν τον πολιτικό
σχηματισμό τις τελευταίες δεκαετίες, με την εμπλοκή δύο πρώην πρωθυπουργών και
ηγετών του: της Μάργκαρετ Θάτσερ και του Τζον Μέιτζορ.
Δύο μεγάλα ονόματα στο παρασκήνιο και δύο στη σκηνή: Ίαν Ντάνκαν Σμιθ και
Κένεθ Κλαρκ. Θέμα διαξιφισμού, όλες αυτές τις ημέρες, η περαιτέρω ενσωμάτωση
της χώρας στην Ευρώπη ή στη δική τους ορολογία το ευρώ. «Αυτή η τρομερή
λέξη που αρχίζει από “ε”», όπως το έθεσε ο Κλαρκ, που χαίρει της υποστήριξης
του πρώην πρωθυπουργού Τζον Μέιτζορ. Αν και περισσότερο μετριοπαθής στο θέμα
«θα σύρει τους Τόρις στην καταστροφή», παρενέβη η κ. Θάτσερ ο πρώην υπουργός
Οικονομικών, με χρόνια κυβερνητικής εμπειρίας, φαίνεται να έχει την ευρύτερη
υποστήριξη των Βρετανών, αντί των σκληρών Συντηρητικών ψηφοφόρων, που δείχνουν
να προτιμούν βάσει τελευταίων δημοσκοπήσεων τις απόλυτες θέσεις του Ίαν
Ντάνκαν Σμιθ.
Ο τελευταίος, έχοντας σιδηρό στήριγμα την πρώην πρωθυπουργό, διακήρυξε ότι θα
αποκλείσει την αποδοχή του ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος από τη Βρετανία, αν
τελικά κερδίσει την εξουσία. Γνωστός ευρωσκεπτικιστής, δήλωσε ότι οι
περισσότεροι συντηρητικοί αντιτίθενται στο ευρώ και θα πρέπει να βλέπουν στην
ηγεσία του κόμματος κάποιον ο οποίος συμφωνεί μαζί τους. «Θέλει να σύρει τη
Βρετανία εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης», ήταν η προειδοποίηση του Κλαρκ. Απτόητος
όμως ο πρώην αξιωματικός του στρατού συνέχισε: «Έχουμε το δικαίωμα της
αρνησικυρίας, μπορούμε να σταματήσουμε ό,τι δεν θέλουμε. Και αν οι λαοί στην
Ευρωπαϊκή Ένωση… θέλουν να προχωρήσουν σε ένα υπέρ-κράτος, γεγονός που
πιστεύω ότι βρίσκει πολλούς σύμφωνους, τότε η απάντησή μας είναι ότι δεν θα το
επιδιώξουμε και πρέπει να το σταματήσουμε». Στο πλευρό του, η Μάργκαρετ Θάτσερ
επισήμανε ότι ο Κλαρκ θα ήταν καταστροφικός ηγέτης και θα προκαλούσε διχασμό
στο κόμμα, όσον αφορά στο ευρώ.
Η αντιπαράθεση
Ο κύκλος της αντιπαράθεσης έμοιαζε να μην έχει τέλος στη διάρκεια της
τελευταίας εβδομάδας, ιδιαίτερα κρίσιμης για την τελική φάση της εκλογικής
διαδικασίας. Ο Τζον Μέιτζορ πήρε τον λόγο, χαρακτηρίζοντας τον Σμιθ «άπιστο,
εκτός εποχής δεξιό», εκτοξεύοντας παράλληλα βέλη και κατά της προκατόχου του,
την οποία κατηγόρησε ότι του προκάλεσε τεράστια ζημιά όταν ήταν στην εξουσία,
ενθαρρύνοντας τους υποστηρικτές της να επαναστατήσουν στο θέμα της Ευρώπης.
Τριακόσιες χιλιάδες ψηφοφόροι, μέλη των Συντηρητικών, ψηφίζουν για την
ανάδειξη του αντικαταστάτη του Ουίλιαμ Χέιγκ, ο οποίος παραιτήθηκε τον Ιούνιο
μετά τη δραματική εκλογική ήττα του κόμματός του έναντι των Εργατικών του Τόνι
Μπλερ.
Ηταν η δεύτερη μέσα σε τέσσερα χρόνια ύστερα από εκείνη του 1997. Η δημόσια
εικόνα του κόμματος, εμφανώς τραυματισμένη, απογοήτευσε τουλάχιστον με τις
αλληλοκατηγορίες που εκτοξεύθηκαν και με την εμπλοκή μάλιστα ακόμη και πρώην
ηγετών. Αν και στη μοναδική τηλεοπτική συζήτησή τους οι δύο αντίπαλοι
συμφώνησαν ότι πρέπει να δοθεί έμφαση και σε άλλα θέματα, εκτός των
ευρωπαϊκών, εμμένοντας αμφότεροι στην ανάγκη για ενότητα, κάθε άλλο παρά πράξη
έκαναν τη διαπίστωσή τους.
Όσον αφορά στα άλλα θέματα, ο κ. Σμιθ τάχθηκε υπέρ των μεταρρυθμίσεων στους
τομείς της υγείας και της παιδείας, ώστε να υπάρχουν περισσότερες επιλογές για
γονείς και ασθενείς, ενώ ο Κένεθ Κλαρκ, ξεκινώντας από το κόμμα, πρότεινε τη
σύσταση τεσσάρων επιτροπών με αρμοδιότητα στο περιβάλλον και τις μεταφορές,
την κυβέρνηση και το σύνταγμα, την υγεία και, τέλος, την παιδεία.
Εν όψει της ανακοίνωσης των αποτελεσμάτων των εσωκομματικών εκλογών στις 12
Σεπτεμβρίου, πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι πρωταγωνιστές των σημερινών
Τόρις πρέπει να διδαχθούν από το παρελθόν. Για πολλούς από αυτούς, τόσο εντός
όσο και εκτός των Συντηρητικών, η εμμονή του Χέιγκ να αγωνιστεί για να σώσει
τη στερλίνα έναντι του ευρώ φέρει μεγάλη ευθύνη για την ήττα που υπέστη το
κόμμα της αντιπολίτευσης. Ο Πίτερ Κίλνερ, πολιτικός αναλυτής, τόνισε ότι η
μάχη των Συντηρητικών θυμίζει κάτι από το παρελθόν των Εργατικών, όταν το 1981
είχαν τις εκλογές για την αντιπροεδρία με αντιπάλους τους Τόνι Μπεν και Ντένις
Χίλι. «Το κοινό είδε το δηλητήριο στο κόμμα και οι Εργατικοί πήγαν για σφαγή
στις εκλογές του 1983».
Ήταν σκληρό το μάθημα, όμως το έμαθαν. «Αυτό που βλέπουμε είναι το σύμπτωμα
ενός πραγματικού προβλήματος των Τόρις», πρόσθεσε ο ίδιος και κατέληξε: «Το
κόμμα είναι διχασμένο όσον αφορά στην Ευρώπη και, μερικές φορές, υπάρχουν
μάχες που πρέπει να διεξαχθούν μέχρι θανάτου».
