Περιμένοντας το Φως

Αλλαξε, λέει, η ζωή. Εμ δεν άλλαξε από μόνη της. Δεν είπε, εκεί που καθότανε αμέριμνη, «μωρ’ δεν αλλάζω να δω και κάπως αλλιώς τα πράγματα», βάλαμε κι εμείς το χεράκι μας. Μαζί την αλλάξαμε. Αφού αλλάξαμε κι εμείς. Θα έμενε η ζωή πίσω να κρατάει τις παραδόσεις, να ασπρίζει κάθε Μεγάλη Εβδομάδα τις αυλές, να νηστεύει το λάδι, να βάφει Μεγάλη Πέμπτη τ’ αβγά κόκκινα και να ξεροσταλιάζει με τις ώρες μέχρι να τελειώσουνε και τα Δώδεκα Ευαγγέλια; Να μαζεύει από το μποστάνι το ανύπαρκτο βιολέτες και ζουμπούλια να στολίσει τον Επιτάφιο; Ασε που μέχρι τη Μεγάλη Παρασκευή δουλεύει ο χριστιανός. Θα πάει με την ταχινόσουπα στο γραφείο. Το πολύ πολύ να πάρει ένα βίγκαν σάντουιτς από τον ΜακΝτόναλντ κι έξω από την πόρτα. Κι έχει και τις βαλίτσες να ετοιμάσει για την εξόρμηση στο χωριό, να φορτώσει τη σούβλα στο αμάξι, πιο απαίσιο θέαμα από το παλουκωμένο αρνί στη σούβλα δεν έχω, μικρός δε μου θύμιζε και τον Αθανάσιο Διάκο, μην κολαστώ μέρες που είναι. Οχι, εμείς στο νησί δεν σουβλίζαμε. Στέλναμε το αρνί με το ταψί στον φούρνο (πιο κομψό) και τα πασχαλινά κουλουράκια με τη λαμαρίνα. Τα αβγά, δε, τα έβαφε η μητέρα μου, μάλιστα έκοβε και τα πέταλα από τα λουλούδια στον κήπο και με ένα τουλουπάνι τα έδενε στα αβγά, μετά τα γυάλιζε με ένα βαμβάκι ποτισμένο στο λάδι κι ήτανε σαν ανθισμένα στη στρογγυλή και γυάλινη πιατέλα. Τώρα μια δωδεκάδα από το σουπερμάρκετ κι όλα μια χαρά. Μια φορά, δεν θυμάμαι ποιος μου το είπε, αν τ’ αφήσεις το αβγό σε ένα σκοτεινό ντουλάπι για καμιά δεκαριά χρόνια, θα γίνει ο κρόκος κεχριμπάρι. Το πιστεύεις – δεν το πιστεύεις, εγώ το έκανα. Το καταχώνιασα εκεί σ’ ένα συρτάρι, αρκούντως ανήλιαγο, και μετά από χρόνια το έσπασα. Ποιο κεχριμπάρι; Ενα μαύρο, πιο σκληρό κι από πέτρα, ένα πράγμα δυσοίωνο, κατευθείαν στα σκουπίδια.

Ναι, αλλάζει, λέει, η ζωή. Το θέμα δεν είναι αυτό που χάνεται, το θέμα είναι με τι το αντικαθιστάς. Αυτή η τελετουργία του θνήσκοντος Θεού που από το σκοτάδι του Αδη βγαίνει στο απόλυτο φως άσπιλος, νικηφόρος και ξαναγεννημένος κρατάει από πολύ παλιά. Στα πρώτα βήματα του ανθρώπου. Στο «Θείο Δράμα», ένα σπάνιας οξυδέρκειας και έμπνευσης βιβλίο του Παναγή Λεκατσά, παρακολουθούμε την αρχή αυτής της μυσταγωγίας και τη μετάλλαξή της στο πέρασμα του χρόνου από την πιο άγρια μορφή της στην καθαγιασμένη τώρα κατάληξη.

Αν θυμάμαι καλά, γιατί είναι χρόνια που το διάβασα και μετά κάπου το δάνεισα και πάει, στις αρχαίες φυλές η εορτή αυτή της άνοιξης ήθελε τον θάνατο ζωντανό. Θυσιάζανε ένα μέλος της βασιλικής οικογένειας και με το αίμα του ράντιζαν τα χωράφια για να ξαναγεννήσει ο θαμμένος καρπός τα σπαρτά. Με τα χρόνια ο θάνατος έγινε σχηματικός. Οι ιερείς σε μια σπηλιά – τάφο με μια ράβδο χτυπούσαν συμβολικά στους ώμους τον πρίγκιπα, ύστερα αυτός έκανε ένα καθαρτήριο λουτρό κι έβγαινε στο φως καθαρός και ξαναγεννημένος. Ετσι φτάσαμε στα χρόνια μας, με τον Κύριο να πεθαίνει, όχι για τα δικά του κρίματα αλλά για δικές μας αμαρτίες.

Ετσι τουλάχιστον γινόταν μέχρι τώρα. Πώς και με τι θα αντικατασταθεί; Ας ελπίσουμε στην Ανάσταση. Κι ας πούμε όλοι, όπου και να βρισκόμαστε αύριο το βράδυ, Χριστός Ανέστη.

Πού ξέρεις, μπορεί κάποιον ν’ ακούσεις να σου λέει Αληθώς ο Κύριος.