Η δημοσκόπηση και το αμέτρητο

Οι πολίτες, στην πρόσφατη δημοσκόπηση της Metron Αnalysis, ιεραρχούν την εξωτερική πολιτική ως μη σημαντικό θέμα (6%), ενώ στα πρόσωπα υπουργών πρωτεύει ο Νίκος Δένδιας (19%) που την υποστασιοποιεί. Ο πολίτης δεν ταυτίζει τον φυσικό φορέα, το πρόσωπο, με τη σημαντικότητα του αντικειμένου που υπηρετεί. Στη δημοσκόπηση φαίνεται ότι ο κόσμος ιεραρχεί ως σημαντικά αυτά που πάντα ιεραρχούσε. Οικονομία – υγεία (σήμερα πανδημία). Ισως η μόνη εξαίρεση στον ιεραρχικό κανόνα, ποιο θέμα πρώτο, ποιο δεύτερο, ποιο τελευταίο, ήταν η εποχή της εισβολής στην Κύπρο και η Μεταπολίτευση, υπό το κράτος επαπειλούμενου πολέμου. Θυμάμαι ταραγμένους ψηφοφόρους, παλαιούς δημοκρατικούς, κεντρώους, να ψηφίζουν τον Καραμανλή «γιατί μας έσωσε από τους Τούρκους». Στο λαϊκό αίσθημα δεν ήταν υπέρτεροι οι Τούρκοι ή ο Καραμανλής αλλά το πανίσχυρο αίτημα της αυτοσυντήρησης. Το ίδιο συμβαίνει και τώρα. Οικονομία (παγίως), υγεία (ιδίως) ισοψηφούν στο 30%. Το μονιμότερο στοιχείο που ορίζει την πολιτική σκηνή είναι η κουλτούρα του ψηφοφόρου-νοικοκύρη, με όλο το πολιτιστικό φορτίο μικροαστικής αυτοσυντήρησης. Μια και είπα «πολιτιστικό». Η «διαφθορά», η «κρίση αξιών», η «παιδεία», βασικές πολιτιστικές παράμετροι, είναι στα τάρταρα του 1% από αξιολογικής απόψεως. Το δε «Μεταναστευτικό», μετά την πολύμηνη ειδησεογραφική υποβάθμιση, ιεραρχείται χαμηλά, στο 2%.

Τούτων δοθέντων, ίσως εξηγούνται και ορισμένα άλλα φαινόμενα. Η πρόσφατη συμφωνία και η αγορά των γαλλικών όπλων στο λαϊκό φαντασιακό θα φορτωθεί όλη τη μεταφυσική προσδοκία για λύση του ελληνικού προβλήματος από κάποιον εξωτερικό άγγελο. Εκλαμβάνεται ως ένα είδος αντι-τσαμπουκά, άυλου όμως και αποδεσμευμένου από παραγωγικές και οικονομικές επιπτώσεις. Ετσι όμως η συμφωνία, η αγοραστική διαδικασία, θα γίνει αυτό που συνήθως γίνονταν όλες οι προηγούμενες «αγορές του αιώνα». Μια καταναλωτική πράξη, που ισοσκελίζει τον εθνικό εγωισμό, στο ύψος κάθε τούρκου πολιτικού που κάνει καριέρα πάνω στη «ρευστοποίηση» των διακρατικών συνθηκών και κάθε απόστρατου Τούρκου που διακηρύττει στις τηλεοράσεις κατάληψη νησιών, «Γαλάζια πατρίδα» κ.λπ. Υπάρχει ένα διαχρονικό και εξευμενιστικό animation ή γράφημα, ένα κόμικ, με καράβια, αεροπλάνα και πυραύλους, ξεκομμένο από οικονομία και εξοπλιστικό ορθολογισμό, και συμμετρικά επινοείται ένα «ξανθό γένος», ένας από μηχανής παράγοντας που θα καθαρίσει για πάρτη μας. Που θα παρέμβει την κρίσιμη στιγμή και θα σώσει τη χώρα και το νοικοκυριό. Οι Φιλικοί στις περιοδείες τους εντέχνως διέδιδαν ότι υπάρχει «υπέρτερη δύναμη» (η ομόδοξος Ρωσία) που θα λύσει το πρόβλημα της οθωμανικής κυριαρχίας. Οι επάλληλες «αναθέσεις» στους Βρετανούς, στους Αμερικανούς κατά τον μεταπόλεμο, στους Γάλλους κατά τη μεταδικτατορία έως και σήμερα, αποτελούν μέρος μιας συνεπούς παραδόσεως. Ενας Αϊ-Γιώργης τιμωρός και φρουρός, με τη μορφή μιας μεγάλης συμμαχικής δύναμης.

Η μεταφυσική, η αδυναμία ανάλυσης, δεν είναι μειωμένη δυνατότητα, αλλά ένα είδος νωθρότητας, μια ξεκούραστη υπεκφυγή από τους καημούς της καθημερινότητας. Την οικονομία και την υγεία. Η δημοσκόπηση περιγράφει έναν βαθύτατο συλλογικό αρνητισμό. Υπαξιολογούνται, από τους ερωτώμενους, θεμελιώδη προβλήματα, αποσυναρμολογούνται με μια εξαιρετικά μειωμένη πολιτική ωριμότητα.

Και μια σημείωση: Ο Αχμέτ Νταβούτογλου και το «Στρατηγικό Βάθος» του δείχνουν ότι οι μιντιακοί τούρκοι πολέμαρχοι δεν είναι και τόσο ασχεδίαστοι ή αυτοσχέδιοι.