Μουσικό διάλειμμα

Αναζητώντας κάποιες πληροφορίες χρήσιμες για τη μετάφραση βιβλίου με (απόπειρα) απομνημονευμάτων και επιστολές της Μαρίας Κάλλας, προσέτρεξα πρόσφατα σε βοηθήματα που αφορούν μουσικά ζητήματα και «ανέκδοτα». Εκεί λοιπόν, μεταξύ άλλων, αλίευσα και μερικά χαριτωμένα, κατάλληλα για ένα ανάλαφρο, καλοκαιρινό Γλωσσίδι.

Στην πριν από το 1917 Ρωσία, κάποιοι αρμόδιοι ανέπτυσσαν σ’ έναν Μεγάλο Δούκα, αδελφό του Τσάρου, τα σχέδιά τους για τη διάταξη της ορχήστρας. «Εδώ θα είναι τα πρώτα βιολιά, εκεί τα δεύτερα», του είπαν. «Δεν θέλω δεύτερα βιολιά στην Αυτοκρατορική Ορχήστρα. Να είναι όλα πρώτα!», απάντησε ο Μέγας Δούκας.

Οταν κάποτε η Φιλαρμονική της Νέας Υόρκης έκανε συνεχείς πρόβες για μια συμφωνία του Μάλερ, ο καθ’ όλα αξιόλογος μαέστρος Αρθουρ Ροτζίνσκι (1892-1958) ρώτησε: «Υπάρχουν κάποιες προτάσεις προκειμένου να βελτιώσουμε την εκτέλεση;». Και ένας θρασύς(;), μάγκας(;), μουσικός της ορχήστρας τού απάντησε: «Να φωνάξουμε τον Μπρούνο Βάλτερ».

Οταν ο θρυλικός βρετανός μαέστρος σερ Τόμας Μπίτσαμ (1879-1961) γιόρταζε τα ογδοηκοστά του γενέθλια, έφταναν ευχετήρια τηλεγραφήματα από πολλούς διάσημους συνθέτες. Οπότε, με άψογο βρετανικό χιούμορ, ο σερ Τόμας ρώτησε: «Απ’ τον Μότσαρτ τίποτε ακόμη;».

Ο «δικός μας» Δημήτρης Μητρόπουλος, όταν κάποτε ρωτήθηκε πώς ακριβώς διευθύνει μια ορχήστρα, απάντησε: «Δεν χρησιμοποιώ ποτέ παρτιτούρα. Εχετε δει ποτέ θηριοδαμαστή να μπαίνει σε κλουβί λιονταριού κρατώντας βιβλίο με οδηγίες πώς να δαμάζεις;».

Και ένα τελευταίο, για να μην ξεχνάμε και τον γλωσσικό χαρακτήρα της στήλης. Τα αντίστοιχα της κοντράλτο, της μετζοσοπράνο και της σοπράνο στα (ακραιφνή) ελληνικά είναι νήτη, ημιυπάτη και υπάτη, από τα ονόματα των τριών χορδών του αρχαιοελληνικού οργάνου τρίχορδον, γνωστού και ως πανδούρα.