Το μοντέλο Μητσοτάκη

Σε ένα από τα πρώτα τιτιβίσματά του ως Πρωθυπουργός, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε επιλέξει τις λέξεις «ταχύτητα», «χρονοδιαγράμματα», «αξιολόγηση». Ηταν η προσπάθειά του να τονίσει προς τους πολίτες ότι άφησε πίσω του τον τρίτο όροφο του κτιρίου στην Πειραιώς για να περάσει την πόρτα του Μαξίμου με μια διαφορετική – τη δική του – φιλοσοφία διακυβέρνησης. Ενα μοντέλο εξουσίας που το είχε επεξεργαστεί πολύ πριν από τις κάλπες του 2019 και το οποίο έφερε τελικά στο προσκήνιο νέα ορολογία, όπως το επιτελικό κράτος, το ηλεκτρονικό σύστημα «Μαζί» για την καθημερινή παρακολούθηση του κυβερνητικού έργου ή οι μπλε φάκελοι καθώς και καινούργια πρόσωπα, ένα μείγμα πολιτικών και τεχνοκρατών, τα οποία κλήθηκαν να ακολουθήσουν τους κεντρικούς ρυθμούς του Μαξίμου. Και στην πρώτη πρωθυπουργική φορά στο βήμα της Βουλής, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχειρούσε να δώσει ιδεολογικό στίγμα, μιλώντας για «πολιτική του μέτρου και της λογικής» και για νέο ύφος στον κυβερνητικό λόγο, πιο «λιτό». Με αυτά τα συστατικά, όπως και με τα πρόσωπα του στενού πυρήνα του Μαξίμου, που με προσωπική απόφασή του επέλεξε άλλωστε να αναδείξει από τον περασμένο Ιούλιο, σκοπεύει να κινηθεί ο Πρωθυπουργός μετά τη συμπλήρωση του πρώτου χρόνου διακυβέρνησης.

ΤΟ ΣΤΙΓΜΑ. Το νομοθετικό έργο με το οποίο θέλησε από τα πρώτα 24ωρα στην εξουσία να δώσει το στίγμα της διακυβέρνησής του, διαμορφώνοντας ουσιαστικά ένα πανίσχυρο Μαξίμου και ορίζοντας νέα δομή και λειτουργία στον κρατικό μηχανισμό, φαίνεται πως παραμένει βασικό «όχημά» του για τις μεγάλες αλλαγές. Αντίστοιχα ισχύει στο ακέραιο, όπως αποτυπώθηκε από τον ίδιο προ ημερών στο τελευταίο Υπουργικό Συμβούλιο, ο σφιχτός συντονισμός υπουργών, υφυπουργών και γενικών γραμματέων για την επίτευξη των στόχων και των χρονοδιαγραμμάτων του κυβερνητικού προγράμματος, πάντα όμως υπό την ομπρέλα Μαξίμου.

Αυτό σημαίνει ότι το μοντέλο Μητσοτάκη, με ένα σχήμα κομμένο και ραμμένο στα μέτρα του και με παρουσία εξωκοινοβουλευτικών σε τομείς που ο ίδιος θεωρεί ότι απαιτείται εξειδικευμένη γνώση και εμπειρία, δεν δείχνει να αλλάζει όσον αφορά στους κανόνες λειτουργίας του επιτελικού σχήματος διακυβέρνησης και στον κυβερνητικό προγραμματισμό σε ορίζοντα έτους. Και το βέβαιο είναι ότι δεν αλλάζουν εύκολα οι «άνθρωποι» του Μαξίμου, τα πρόσωπα που πρωταγωνίστησαν, άλλοι σε πρώτο πλάνο και άλλοι περισσότερο στο παρασκήνιο, ως οι πιο στενοί συνεργάτες και έμπιστοι σύμβουλοι του Πρωθυπουργού. Ανάμεσά τους η τριάδα των… κρίσεων, που θα παραμένει σε απευθείας επικοινωνία με το κυβερνητικό σχήμα: ο δικηγόρος Γρηγόρης Δημητριάδης, εξ απορρήτων του Μητσοτάκη και πρόσωπο – γέφυρα στις «ειδικές αποστολές», ο τεχνοκράτης Ακης Σκέρτσος ως γενικός συντονιστής και ο υπουργός Επικρατείας Γιώργος Γεραπετρίτης με αυξημένες διοικητικές και νομοπαρασκευαστικές αρμοδιότητες. Μακριά από τα φώτα βρέθηκαν στο πλευρό του Μητσοτάκη και συνεχίζουν ως «μυστικοσύμβουλοι» άλλα πρόσωπα, όπως η διευθύντρια του διπλωματικού γραφείου του Πρωθυπουργού Ελένη Σουράνη, ο επικεφαλής του Οικονομικού γραφείου Αλέξης Πατέλης ή ο σύμβουλός του για θέματα Εθνικής Ασφάλειας αντιναύαρχος ε.α. Αλέξανδρος Διακόπουλος κ.ά.

ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ. Κι αν κάτι έχει δείξει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στον έναν χρόνο διακυβέρνησης είναι ότι αφενός ζητάει στοχοπροσηλωμένα πολιτικά στελέχη (εξού και επιδιώκει λεπτομερή διαχωρισμό στο ποιος κάνει τι, γεγονός που συμβάλλει και στην… τεχνοκρατική αξιολόγηση), αφετέρου επιχειρεί να διατηρεί διαύλους απευθείας επικοινωνίας με έναν ευρύ κύκλο συνομιλητών, αξιοποιώντας ακόμα και πρόσωπα εκτός πολιτικής σκηνής. Είναι ενδεικτική η φράση του στα τέλη του περασμένου Μαΐου «θα παραμείνει στενότατος σύμβουλός μου σε θέματα υγείας» για τον καθηγητή Λοιμωξιολογίας Σωτήρη Τσιόδρα, ένα από τα πρόσωπα που ο Πρωθυπουργός επέλεξε να βγάλει (πιο) μπροστά – και από τα πολιτικά στελέχη του – στους μήνες της υγειονομικής κρίσης, επιδιώκοντας με τεχνοκρατικό στιλ να κερδίσει τη συμπόρευση της κοινωνίας στις κυβερνητικές αποφάσεις. Μένει να φανεί αν στο πρωθυπουργικό μπλοκάκι γράφονται ήδη και άλλα ονοματεπώνυμα ή ενδεχομένως νέα ορολογία που θα ξεχωρίσουν στο δύσκολο εξάμηνο του 2020 και στη «χρονιά – σταθμό για την Ελλάδα», όπως χαρακτηρίζει ο ίδιος το 2021.