Έντονη ανησυχία προκαλεί η νέα επιδημία Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, καθώς ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποιεί ότι ο ιός ενδέχεται να εξαπλώνεται πολύ πιο γρήγορα απ’ όσο αρχικά εκτιμήθηκε.
Κάτοικοι των περιοχών που βρίσκονται στο επίκεντρο της κρίσης μιλούν στο BBC για σκηνές τρόμου, φόβο και απόγνωση, την ώρα που οι αρχές δυσκολεύονται να ελέγξουν την κατάσταση.
Η επιδημία έχει ήδη στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 131 ανθρώπους στη ΛΔ Κονγκό, ενώ περισσότερα από 513 πιθανά κρούσματα ερευνώνται από τις υγειονομικές αρχές. Παράλληλα, καταγράφηκε και ο πρώτος θάνατος στη γειτονική Ουγκάντα, γεγονός που εντείνει τους φόβους για διασυνοριακή εξάπλωση.
«Οι άνθρωποι πεθαίνουν γρήγορα»
«Ο Έμπολα μάς βασανίζει», λέει στο BBC κάτοικος της επαρχίας Ιτούρι, στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας, όπου εντοπίζεται το επίκεντρο της επιδημίας. Όπως περιγράφει, οι ασθενείς «πεθαίνουν πολύ γρήγορα», ενώ ολόκληρες κοινότητες ζουν πλέον σε καθεστώς πανικού.
Η δρ Αν Ανσία του ΠΟΥ δήλωσε επίσης στο BBC ότι όσο προχωρούν οι έρευνες τόσο περισσότερο διαπιστώνεται πως ο ιός έχει ήδη διασπαρεί πέρα από τις αρχικές εστίες. Σύμφωνα με την ίδια, η επιδημία έχει επεκταθεί σε άλλες επαρχίες αλλά και πέρα από τα σύνορα της χώρας, σε μια περίοδο όπου οι συνεχείς μετακινήσεις πληθυσμών και η γενικευμένη ανασφάλεια δυσχεραίνουν κάθε προσπάθεια περιορισμού της νόσου.
Περισσότερα τα πραγματικά κρούσματα
Νέα μοντελοποίηση από το βρετανικό MRC Centre for Global Infectious Disease Analysis εκτιμά ότι τα πραγματικά κρούσματα μπορεί να είναι πολύ περισσότερα από τα επίσημα καταγεγραμμένα. Η μελέτη κάνει λόγο για «σημαντική υποκαταγραφή» και δεν αποκλείει το ενδεχόμενο οι μολύνσεις να έχουν ήδη ξεπεράσει τις 1.000.
Οι κάτοικοι στις πληγείσες περιοχές προσπαθούν να προστατευτούν όπως μπορούν. Ένας άνδρας που συστήθηκε ως «Bigboy» δήλωσε ότι οι άνθρωποι είναι «πραγματικά τρομοκρατημένοι» και λαμβάνουν βασικά μέτρα, όπως το συχνό πλύσιμο των χεριών. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι υπάρχει τεράστια έλλειψη σε προστατευτικό εξοπλισμό, όπως μάσκες και υγειονομικά υλικά.
Ανάλογη εικόνα περιέγραψε και ο κάτοικος Άλφρεντ Γκίζα, ο οποίος ανέφερε ότι η κοινότητα γνωρίζει τον κίνδυνο αλλά αισθάνεται αβοήθητη. «Δεν θα ήξερα τι να κάνω αν ένας συγγενής ή φίλος μου προσβληθεί από τον ιό», είπε χαρακτηριστικά.
«Μπορεί να ξεφύγει εύκολα»
Ο Ερυθρός Σταυρός προειδοποίησε ότι ο Έμπολα μπορεί να ξεφύγει πολύ γρήγορα από κάθε έλεγχο όταν τα κρούσματα δεν εντοπίζονται έγκαιρα, οι κοινότητες δεν διαθέτουν επαρκή ενημέρωση και τα συστήματα υγείας καταρρέουν υπό την πίεση. «Βλέπουμε αυτή τη στιγμή όλες αυτές τις συνθήκες να συνυπάρχουν», ανέφερε η οργάνωση.
Ο πρόεδρος της ΛΔ Κονγκό, Φελίξ Τσισεκέντι, κάλεσε τους πολίτες να παραμείνουν ψύχραιμοι αλλά σε εγρήγορση, έπειτα από έκτακτη κυβερνητική σύσκεψη για την επιδημία. Από την πλευρά του, ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, δήλωσε «βαθιά ανήσυχος για την ταχύτητα και την έκταση της επιδημίας», η οποία χαρακτηρίστηκε ήδη διεθνής υγειονομική έκτακτη ανάγκη.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο ιός ενδέχεται να κυκλοφορούσε για εβδομάδες προτού εντοπιστεί επίσημα στις 24 Απριλίου. Ανησυχία προκαλεί και το γεγονός ότι δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο για το συγκεκριμένο στέλεχος του ιού — τη σπάνια παραλλαγή Bundibugyo — η οποία στο παρελθόν είχε προκαλέσει μόλις δύο επιδημίες αλλά με υψηλή θνητότητα.
Εξαπλώνεται σε άλλες περιοχές
Η επιδημία έχει ήδη φτάσει στη Νότια Κίβου, περιοχή που μαστίζεται επί χρόνια από ανθρωπιστική κρίση και ένοπλες συγκρούσεις, ενώ καταγράφηκε κρούσμα και στην Γκόμα, τη μεγαλύτερη πόλη της ανατολικής ΛΔ Κονγκό με περίπου 850.000 κατοίκους.
Αρκετές αφρικανικές χώρες λαμβάνουν ήδη προληπτικά μέτρα. Η Ρουάντα έκλεισε τα σύνορά της με τη ΛΔ Κονγκό, ενώ η Ουγκάντα συνέστησε στους πολίτες να αποφεύγουν τις χειραψίες και τις αγκαλιές. Την ίδια ώρα, Αμερικανοί πολίτες που πιθανόν εκτέθηκαν στον ιό απομακρύνονται αεροπορικώς για νοσηλεία, ενώ οι αμερικανικές υγειονομικές αρχές παρακολουθούν στενά την εξέλιξη της κρίσης.
Πώς μεταδίδεται
Ο Έμπολα μεταδίδεται μέσω επαφής με μολυσμένα σωματικά υγρά, όπως αίμα ή εμετό. Τα αρχικά συμπτώματα θυμίζουν γρίπη — πυρετός, πονοκέφαλος και έντονη κόπωση — όμως στη συνέχεια η νόσος μπορεί να προκαλέσει εμετούς, διάρροια, οργανική ανεπάρκεια και, σε ορισμένες περιπτώσεις, εσωτερική και εξωτερική αιμορραγία.
Η μεγαλύτερη επιδημία Έμπολα στην ιστορία σημειώθηκε μεταξύ 2014 και 2016 στη Δυτική Αφρική, όταν περισσότεροι από 28.600 άνθρωποι μολύνθηκαν και 11.325 έχασαν τη ζωή τους. Εκείνη η επιδημία είχε προκληθεί από διαφορετικό στέλεχος του ιού, για το οποίο υπάρχει πλέον εγκεκριμένο εμβόλιο.
