Άδειασε τη ντουλάπά του. Ξεδιάλεξε κυρίως τα αυστηρά πουκάμισα και λίγα πανοφώρια και τα μετέφερε ένα προς ένα στο δάσος της Καισαριανής. Τα άπλωσε πάνω στα δέντρα και άφησε να «ζωντανέψουν» από τον αέρα.
Τα παρατήρησε, τα φωτογράφησε και τα πήρε ξανά μαζί του. Από τις φωτογραφίες- πορτρέτα των ρούχων έφτιαξε τις μακέτες τους στο χαρτί. Και με τη μέθοδο της φωτομεταφοράς- την οποία χρησιμοποίησε για πρώτη φορά στην 50χρονη εικαστική διαδρομή του- τα τοποθέτησε στον καμβά συνθέτοντας επτά διαφορετικά σύνολα. Ρούχα που μοιάζουν να βρίσκονται σε μια δίνη και που ξεγελούν το βλέμμα καθώς μοιάζουν να έχουν αποτυπωθεί με πινέλο και χρώμα, κλείνοντας το μάτι στο βενετσιάνικο μπαρόκ.
Είναι οι επτά μεγάλου μεγέθους συνθέσεις σε καμβά που αποτελούν τον πυρήνα της νέας έκθεσης του ομότιμου καθηγητή της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών, Γιώργου Χαρβαλιά στην Batayianni Gallery, όπου και τον συναντήσαμε για να μας αποκαλύψει όσα κρύβει αυτή η αλλιώτικη- εικαστική και με πολιτικά μηνύματα- «Ντουλάπα».
Τι σας ώθησε να ανοίξετε τη ντουλάπα;
Δεν ήταν δική μου απόφαση. Ανοίγει σχεδόν μόνη της και σου δίνει την αφορμή για να αρχίσεις να «τρώγεσαι» με τα ρούχα σου.
Βρήκατε σκελετούς μέσα της;
Φαντάσματα της μνήμης και της Ιστορίας υπάρχουν παντού, όπως και δικά μας. Βεβαίως και βρήκα δικά μου, τα οποία είχα υποτιμήσει. Όλα αυτά λειτουργούν σαν τη βενζίνη που κινεί το αυτοκίνητο.
Ποια είναι η ιστορία που αφηγείται το περιεχόμενο της ντουλάπας;
Αφηγείται τη δική της ιστορία, όχι τη δική μου. Παίρνει τα δικά της νοήματα και δημιουργεί μια εικόνα ανοιχτή διαρκώς σε νέες ερμηνείες.
Σε ποιον ανήκουν όλα αυτά τα ρούχα, κυρίως ανδρικά πουκάμισα;
Είναι όλα δικά μου. Γενικά δεν φοράω τόσο σοβαρά ρούχα. Συγκέντρωσα όλα τα αζήτητα, όσα συνδέονται κυρίως με τη θεσμική μου θητεία ως πρύτανης στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών και άρχισα να τα διαπραγματεύομαι. Προσέθεσα κι ένα κόκκινο παντελόνι, που δεν φορά εύκολα ένας δικηγόρος ή ένα στέλεχος μιας εταιρείας, για να δημιουργήσω μια ανατροπή στην κλίμακα της εικόνας.
Δεν φαίνεται να επικρατεί μεγάλη τάξη σε αυτή τη ντουλάπα.
Πράγματι μοιάζουν σα να βρίσκονται όλα σε ένα ψυχολογικό πλυντήριο, λίγο πριν τη στιγμή της φυγοκέντρισης. Κάποια από αυτά τα ρούχα, όπως τα πουκάμισα για παράδειγμα, μπορεί να φαίνονται αφελή και το να συντάξεις έναν κόσμο με αυτά ως πρώτη ύλη εγκυμονεί κινδύνους. Πρόκειται για ένα ψυχικό ντουλάπι στο οποίο επικρατεί αταξία. Μαρτυρά την καθολική αβεβαιότητα και τη βία που ζούμε. Τα ρούχα λειτουργούν κατά κάποιο τρόπο ως μια ορχήστρα. Ο δημιουργός βρίσκεται μέσα στην καταιγίδα, στην αναμόχλευση, και ο θεατής κρατά τον ρόλο του διευθυντή της ορχήστρας.
Πόσο καιρό «μπήκατε» στην ντουλάπα;
Μια πρώτη νύξη αυτής της δουλειάς έγινε σε ένα βίντεο μου, το 2004, όπου απεικονίζονταν πτώσεις παντελονιών και επανεμφανίστηκε την περίοδο 2012-13. Στη συνέχεια το θέμα επανερχόταν ως ανοιχτό αίτημα και από το 2024 και εξής ασχολήθηκα πλέον σχεδόν αποκλειστικά με αυτό. Η στιγμή, ωστόσο, που με στοίχειωσε και μου έδωσε το πρώτο ερέθισμα ανάγεται στο 1999 όταν ενώ περπατούσα στον δρόμο είδα μια βαλίτσα με ρούχα να σκάει σχεδόν μπροστά στα πόδια μου, καθώς πριν μερικά δευτερόλεπτα την είχαν πετάξει από ένα μπαλκόνι. Ήταν καθοριστική αυτή η εικόνα.
Γιατί δεν επιλέξατε ως τίτλο τον όρο «βαλίτσα»;
Διότι βρήκα τον όρο ντουλάπα πιο γοητευτικό. Σε μια ντουλάπα αποθηκεύουμε πολλά, κρύβουμε περισσότερα.
Για ποιο λόγο επιλέξατε τη θερμομετααφορά σε πανί για αυτή τη σειρά έργων;
Με αυτό τον τρόπο ήταν πιο δύσκολο να εγγραφεί η διάσταση του χρόνου ως χωρικού σύμβαντος συγκριτικά με τη δυνατότητα που σου δίνει το βίντεο και βρήκα πολύ ενδιάφερουσα αυτή την πρόκληση.
H έκθεση του Γιώργου Χαρβαλιά «Η ντουλάπα- Ημερολόγιο μιας κρίσης: επτά παραλλαγές σε μια εικόνα» στην Batayianni Gallery (Αντήνορος 17, Παγκράτι) έως τις 20 Ιουνίου.
