Σχεδόν έναν μήνα μετά τις επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει πυροδοτήσει μια πρωτοφανή ενεργειακή κρίση με παγκόσμιες επιπτώσεις. Η Ασία, η οποία αγοράζει περίπου το 80% του αργού πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που περνά από τα στενά, είναι η πιο εκτεθειμένη, ενώ και οι ευρωπαϊκές χώρες αντιμετωπίζουν αυξανόμενες τιμές καυσίμων θέρμανσης και κίνησης.

Σύμφωνα με ανάλυση του Council on Foreign Relations, το πετρέλαιο που διέρχεται από τα στενά μειώθηκε σε λιγότερο από το 10% των προπολεμικών επιπέδων, ενώ η παραγωγή στον Κόλπο έχει μειωθεί κατά περίπου 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως σε σύγκριση με πέρυσι. Το αργό Brent έχει φτάσει μέχρι και τα 118 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας ενέκρινε ρεκόρ απελευθέρωσης 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα, με τις ΗΠΑ, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα να συνεισφέρουν σημαντικά ποσά.

Μέτρα για εξοικονόμηση ενέργειας

Οι κυβερνήσεις χωρών στην Ασία λαμβάνουν αυστηρά μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης. Στο Πακιστάν εφαρμόζεται τετραήμερη εργάσιμη εβδομάδα για τους δημόσιους υπαλλήλους, ενώ στη Σρι Λάνκα επανήλθε σύστημα κατανομής καυσίμων με περιορισμό 15 λίτρων για αυτοκίνητα. Το Μπαγκλαντές μετέφερε τα πανεπιστήμια σε διαδικτυακή λειτουργία και επέβαλε κυλιόμενες διακοπές ρεύματος, ενώ η Νότια Κορέα εφαρμόζει υποχρεωτικό σύστημα εναλλαγής οχημάτων στον δημόσιο τομέα.

Η Σιγκαπούρη προτρέπει τους πολίτες σε χρήση ενεργειακά αποδοτικών συσκευών, ενώ οι Φιλιππίνες και το Βιετνάμ εισάγουν τετραήμερη εβδομάδα εργασίας και ρυθμίσεις εργασίας από το σπίτι. Ακραία μέτρα περιλαμβάνουν και την αποφυγή χρήσης ανελκυστήρων και κυλιόμενων σκαλών, καθώς και την αλλαγή ενδυμασίας σε πιο ελαφριά ρούχα για περιορισμό του κλιματισμού, όπως στην Ταϊλάνδη όπου οι θερμοκρασίες ξεπερνούν τους 40 βαθμούς Κελσίου.

Η Ιαπωνία θα απελευθερώσει τα εθνικά αποθέματα πετρελαίου ύψους 80 εκατομμυρίων βαρελιών, ισοδύναμο με 45 ημέρες εγχώριας ζήτησης, ενώ έχει εισαγάγει επιδοτήσεις για τα καύσιμα ώστε η βενζίνη να πέσει από 1,03€ σε 0,96€. Η Κίνα διέταξε τα διυλιστήριά της να σταματήσουν τις εξαγωγές πετρελαίου και βενζίνης για να ενισχύσει τον εγχώριο εφοδιασμό, περιορίζοντας τις αποστολές σε χώρες όπως η Αυστραλία, το Μπαγκλαντές και οι Φιλιππίνες.

Στις Φιλιππίνες, κηρύχθηκε κατάσταση εθνικής ενεργειακής έκτακτης ανάγκης για ένα έτος, ενώ οι πολίτες ζητούν αυξήσεις μισθών και οι εργαζόμενοι στις μεταφορές πραγματοποιούν απεργιακές κινητοποιήσεις. Παρόμοια μέτρα εφαρμόζονται σε Βιετνάμ και Μπαγκλαντές, με επιπλέον αλλαγές στις αργίες και κλείσιμο πανεπιστημίων.

Οικονομικές Επιπτώσεις

Οι τιμές καυσίμων εκτοξεύονται, με τη βενζίνη στο Πακιστάν να αυξάνεται κατά 20% μέσα σε μία εβδομάδα, ενώ στη Σρι Λάνκα σημειώνονται αυξήσεις έως 25%. Οι κεντρικές τράπεζες αντιμετωπίζουν δύσκολες επιλογές μεταξύ αύξησης επιτοκίων για τον περιορισμό του πληθωρισμού και προστασίας της οικονομικής ανάπτυξης. Οι εξαγωγικές οικονομίες βλέπουν εργοστάσια να κλείνουν ή να μειώνουν το ωράριο λειτουργίας, και ο τουρισμός πλήττεται σοβαρά από την αύξηση του κόστους καυσίμων αεροσκαφών.

Αν και οι τιμές πετρελαίου σημείωσαν πρόσκαιρη πτώση 11% μετά από αναφορές συνομιλιών ΗΠΑ-Ιράν, η κατάσταση παραμένει κρίσιμη. Το Council on Foreign Relations προειδοποιεί ότι αν το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ συνεχιστεί μέχρι το καλοκαίρι, η κρίση θα μπορούσε να έχει καταστροφικές συνέπειες για την ανάπτυξη και την πολιτική σταθερότητα στην Ασία, αλλά και σημαντικές αναταράξεις σε παγκόσμιο επίπεδο.