Το Ιράν και το Ισραήλ έχουν ανταλλάξει πυραυλικές και αεροπορικές επιθέσεις τρεις φορές τα τελευταία δύο χρόνια. Ωστόσο, η σύγκρουση του Ιράν με τα κράτη του Κόλπου τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα συνιστά μια νέα και ιδιαίτερα ανησυχητική εξέλιξη. Σύμφωνα με αναφορές, το Ιράν εκτόξευσε  το πρωί του Σαββάτου (28/2) πυραύλους εναντίον όλων αυτών των χωρών.

Ένα βίντεο φέρεται να δείχνει επίθεση στην περιοχή Τζουφαΐρ του Μπαχρέιν, όπου εδρεύει ο 5ος Στόλος του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ. Παρόμοιες επιθέσεις αναφέρθηκαν και στις υπόλοιπες χώρες, που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις ή άλλα στρατηγικά συμφέροντα.

Όλες αυτές οι χώρες, με πιθανή εξαίρεση τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, έχουν κατά καιρούς διχαστεί ως προς το πώς πρέπει να αντιμετωπίσουν το Ιράν: ως έναν «κακό γείτονα» που πρέπει να ανεχθούν ή ως έναν «κακό γείτονα» που πρέπει να εξουδετερωθεί. Μετά τις επιθέσεις του Σαββάτου (28/2), το υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας εξέδωσε ανακοίνωση καταδίκης των «δειλών» ιρανικών επιθέσεων, υπογραμμίζοντας ότι αυτές σημειώθηκαν παρότι η χώρα είχε αρνηθεί να επιτρέψει τη χρήση του εναέριου χώρου της σε επιχείρηση κατά του Ιράν. «Οι επιθέσεις δεν μπορούν να δικαιολογηθούν με κανέναν τρόπο», ανέφερε η ανακοίνωση. Αντίστοιχες καταδίκες εξέδωσαν και οι υπόλοιπες χώρες, δείχνοντας ότι η στάση τους απέναντι στην Τεχεράνη έχει πλέον σκληρύνει.

Η στάση της Σαουδικής Αραβίας και οι περιφερειακές ισορροπίες

Σε ανάλυση του το The Atlantic επισημαίνει ότι, oι Σαουδάραβες θεωρούσαν επί μακρόν το ιρανικό καθεστώς ως απειλή που έπρεπε να υπομείνουν. Ο πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, σε συνέντευξή του το 2022, είχε δηλώσει πως βλέπει τα υπόλοιπα αραβικά κράτη του Κόλπου ως «οικογένεια» που μπορεί να διαφωνεί αλλά τελικά συμφιλιώνεται. Το Ιράν, ωστόσο, αποτελούσε διαφορετική περίπτωση. Αν μπορούσε να ανατραπεί η κυβέρνησή του, θα έπρεπε να συμβεί· μέχρι τότε, όμως, θα έπρεπε να συνάπτονται συμφωνίες και να γίνονται παραχωρήσεις.

Όπως το τονίζει στην ανάλυση του το The Atlantic, το 2022, ιρανικές δυνάμεις δι’ αντιπροσώπων εξαπέλυσαν επίθεση με drones και πυραύλους εναντίον του Άμπου Ντάμπι, σκοτώνοντας τρία άτομα. Το μήνυμα προς την ηγεσία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ήταν σαφές: έπρεπε να λάβουν υπόψη τους τις θέσεις του Ιράν στις σχέσεις τους με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Η αμερικανική αντίδραση καθυστέρησε τρεις εβδομάδες, ώσπου έφθασαν μαχητικά F-22 και άλλο στρατιωτικό υλικό. Για τα Εμιράτα, αυτή η καθυστέρηση θεωρήθηκε ανησυχητική και οδήγησε στην αποχώρησή τους από μια σημαντική ναυτική συμφωνία ασφαλείας με τις ΗΠΑ το επόμενο έτος.

Οι φόβοι του Μπαχρέιν και η αμερικανική στάση

Το Μπαχρέιν, σουνιτική μοναρχία, θεωρεί ότι απειλείται περισσότερο από κάθε άλλο κράτος του Κόλπου από το Ιράν, το οποίο έχει επιχειρήσει τουλάχιστον τρεις φορές να ανατρέψει τον βασιλιά. Καμία από τις αραβικές αυτές μοναρχίες δεν επιθυμούσε να επιλέξει στρατόπεδο ανάμεσα στο Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες, επισημαίνει το The Atlantic.

Ωστόσο, δύο παράγοντες έκαναν την επιλογή αυτή μονόδρομο. Ο πρώτος ήταν το μήνυμα της κυβέρνησης Τραμπ ότι θα αντιμετώπιζε αποφασιστικά τη Δημοκρατία του Ιράν, με ή χωρίς τη στήριξη των χωρών του Κόλπου, παρέχοντας πλήρη και άμεση υποστήριξη σε περίπτωση επίθεσης. Ο δεύτερος ήταν η απόφαση του Ιράν να επιτεθεί πρώτο, ως απάντηση στα αμερικανικά πλήγματα.

Επιθέσεις σε εμβληματικούς στόχους

Ένα πολυτελές ξενοδοχείο στο Ντουμπάι τυλίχθηκε στις φλόγες. Η επίθεση σε ένα πεντάστερο θέρετρο στο Ντουμπάι ισοδυναμεί, όπως σχολιάζεται, με επίθεση σε «φούρνο στο Παρίσι ή σε ποδοσφαιρικό αγώνα στο Λονδίνο» πρόκειται για πλήγμα σε  ένα εθνικό σύμβολο. Για τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το γεγονός αυτό φαίνεται να ξεκαθαρίζει οριστικά τα όρια ανάμεσα σε ανοχή και σύγκρουση, καταλήγει στην ανάλυση του το The Atlantic.

Πηγή: The Atlantic