Μιλάτε σε AI Chatbots για να μην πάτε στον ψυχολόγο; Ξανασκεφτείτε το, γιατί όπως δείχνει μια νέα μελέτη η τεχνητή νοημοσύνη όχι μόνο δεν κάνει καλά τη δουλειά των… ψυχολόγων, αλλά μπορεί και να επιδεινώσει την ψυχική μας υγεία.
Όταν οι ερευνητές ενός ψυχιατρικού νοσοκομείου στη Δανία ερεύνησαν το ιατρικό ιστορικό ασθενών για οποιαδήποτε αναφορά σε χρήση του ChatGPT ή chatbots πίστευαν ότι θα εντόπιζαν μεμονωμένα περιστατικά. Τελικά, όχι μόνο δεν είχαν δίκιο, αλλά αυτά που εντόπισαν μόνο μεμονωμένα περιστατικά δεν θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν. Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι κλινικές περιπτώσεις που μελέτησαν θα μπορούσαν παρουσιάσουν πιθανή επιδείνωση με μια περίπτωση να δείχνει σημάδια επιδείνωσης μέσα σε δύο χρόνια σταδιακά.
Τα AI chatbots επιδεινώνουν τις ψυχιατρικές παθήσεις
Το AI chatbot που εμφανίστηκε στις περιπτώσεις που μελέτησαν έδειξε ότι ήταν συνδεδεμένο με την επιδείνωση των συμπτωμάτων μιας μεγάλης γκάμας ψυχιατρικών περιπτώσεων. Ανάμεσα σε αυτά ήταν οι παραισθήσεις, η μανία, ο αυτοκτονικός ιδεασμός, η εμμονική – ψυχαναγκαστική συμπεριφορά, οι διαταραχές τροφής, η κατάθλιψη και το άγχος αναφέρει το studyfinds.com.
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Acta Psychiatrica Scandinavica, είναι από τις πρώτες που αντλούν τέτοιου είδους στοιχεία απευθείας από ένα πραγματικό σύστημα ψυχιατρικής περίθαλψης και όχι από τίτλους ειδήσεων ή αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Καθώς μόνο το ChatGPT ξεπέρασε τις 900 εκατομμύρια λήψεις μέχρι τον Ιούλιο του 2025, το εύρος των στοιχείων που εμφανίστηκαν σε αυτά τα δανικά ιατρικά αρχεία έθεσε ένα απλό ερώτημα χωρίς σαφή απάντηση: πόσες ακόμη περιπτώσεις υπάρχουν εκεί έξω που κανείς δεν σκέφτηκε να ψάξει;
Τεχνητή Νοημοσύνη και ψυχική υγεία: Οι αριθμοί που μαρτυρούν την μαύρη αλήθεια
Δύο ανεξάρτητοι ερευνητές συνδύασαν τυχόν σημείωση γιατρού που ανέφερε τις λέξεις «chatbot», «ChatGPT» ή 20 κοινές παραλλαγές ορθογραφίας και στη συνέχεια αξιολόγησαν την καθεμία για τυχόν ενδείξεις ότι η χρήση chatbot μπορεί να έχει επιδεινώσει τα συμπτώματα ενός ασθενούς. Η επιδείνωση ορίστηκε ως εξής: περιλαμβάνει τα chatbot που τροφοδοτούν παραληρητικές σκέψεις, ενισχύουν μανιακά επεισόδια, επιτρέπουν την ψυχαναγκαστική συμπεριφορά, υποστηρίζουν τον περιορισμό των θερμίδων σε ασθενείς με διατροφικές διαταραχές ή παρέχουν πληροφορίες σχετικά με μεθόδους αυτοκτονίας.
Από τις 181 επιλεγμένες σημειώσεις που αφορούσαν 126 ασθενείς, οι 38 είχαν αρχεία συμβατά με δυνητικά επιβλαβή χρήση chatbot, με μέση ηλικία τα 28 έτη. Οι παραληρηματικές ιδέες ήταν η πιο συχνή ανησυχία, που καταγράφηκε σε 11 περιπτώσεις. Έξι ασθενείς εμφάνισαν σημάδια αυτοκτονικής τάσης ή αυτοτραυματισμού που συνδέονταν με αλληλεπιδράσεις με chatbot, και πέντε αφορούσαν διατροφικές διαταραχές όπου το chatbot φαινόταν να επιτρέπει την καταμέτρηση θερμίδων ή τον περιορισμό τροφίμων. Μικρότεροι αριθμοί αφορούσαν περιπτώσεις μανίας, ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής, κατάθλιψης, άγχους και συμπτωμάτων που σχετίζονται με τη ΔΕΠΥ.
Κάθε περίπτωση είναι ανησυχητική για διαφορετικούς λόγους. Τα chatbots λειτουργούν ως πρόθυμο κοινό για παραληρηματικές πεποιθήσεις, αντιστοιχούσαν στην αυξημένη ενέργεια των μανιακών επεισοδίων και τα παρέτειναν, ή εμβάθυναν την ψυχαναγκαστική λούπα της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής προσφέροντας ατελείωτες απαντήσεις σε αγχώδη ερωτήματα. Οι ερευνητές σημείωσαν ότι οι κλινικές περιγραφές ήταν «θεματικά συμβατές με περιγραφές που αναφέρονται αλλού» στην ιατρική βιβλιογραφία. Αξίζει να σημειωθεί ότι: 32 ασθενείς στην ίδια ομάδα φάνηκαν να χρησιμοποιούν τα chatbots εποικοδομητικά, για συντροφικότητα ή άτυπη εκπαίδευση ψυχικής υγείας, και άλλοι 20 τα χρησιμοποίησαν για συνήθεις πρακτικές εργασίες. Ωστόσο, τα chatbots τεχνητής νοημοσύνης δεν έχουν κλινικά επικυρωθεί για την υποστήριξη ψυχικής υγείας.
