Το Μεξικό συγκλονίζεται από κύμα βίας που εξαπέλυσαν μέλη του καρτέλ Jalisco New Generation (CJNG), μιας από τις πιο ισχυρές εγκληματικές οργανώσεις της χώρας. Οι επιθέσεις σημειώθηκαν σε 20 πολιτείες, μετά τον θάνατο του ηγέτη τους, Nemesio Oseguera Cervantes, γνωστού ως «Ελ Μέντσο», ο οποίος πέθανε την Κυριακή ενώ βρισκόταν υπό κράτηση, λίγο μετά τη σύλληψή του από τις ειδικές δυνάμεις του στρατού.

Ο «Ελ Μέντσο», ο πιο καταζητούμενος άνθρωπος του Μεξικού, τραυματίστηκε σοβαρά σε ανταλλαγή πυρών ανάμεσα στους σωματοφύλακές του και τη στρατιωτική δύναμη που συμμετείχε στην επιχείρηση. Υπέκυψε στα τραύματά του κατά τη μεταφορά του από την πόλη Ταπαλπά, στην πολιτεία Χαλίσκο, προς την Πόλη του Μεξικού.

Σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας, τουλάχιστον έξι από τους φρουρούς του σκοτώθηκαν, ενώ τρεις στρατιώτες τραυματίστηκαν. Μετά τη δημοσιοποίηση της είδησης του θανάτου του, μέλη του καρτέλ εξαπέλυσαν εκτεταμένες επιθέσεις σε περιοχές όπου δραστηριοποιείται το CJNG.

Σε αρκετές πόλεις, οι ένοπλοι απέκλεισαν δρόμους ρίχνοντας μεταλλικά καρφιά και αιχμηρά αντικείμενα, ενώ σε άλλες κατέλαβαν λεωφορεία και οχήματα τα οποία πυρπόλησαν στη μέση των δρόμων. Επίσης, έβαλαν φωτιά σε δεκάδες επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων τράπεζες και φαρμακεία.

Εικόνες χάους σε τουριστικές περιοχές

Βίντεο που κατέγραψαν κάτοικοι δείχνουν πυκνούς καπνούς να υψώνονται πάνω από πόλεις, όπως το παραθαλάσσιο θέρετρο Puerto Vallarta, δημοφιλές στους τουρίστες. Στη Γκουανταλαχάρα, μία από τις πόλεις που θα φιλοξενήσουν το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου, επικράτησε πανικός στο αεροδρόμιο, καθώς ταξιδιώτες έτρεχαν να καλυφθούν.

Το ειδησεογραφικό δίκτυο Milenio μετέδωσε ότι ο πανικός ξεκίνησε όταν ομάδα πολιτών έσπευσε στο αεροδρόμιο για να προστατευθεί, αφού άκουσε πυροβολισμούς από τον κοντινό αυτοκινητόδρομο. Οι αρχές διέψευσαν φήμες ότι υπήρξαν πυρά εντός του τερματικού σταθμού.

Οι δρόμοι σε πολλές πόλεις ερήμωσαν, καθώς οι τοπικές αρχές κάλεσαν τους πολίτες να παραμείνουν στα σπίτια τους. Οι σκηνές θύμισαν την έκρηξη βίας στη Σιναλόα μετά τη σύλληψη του Ovidio Guzmán López το 2019, γιου του διαβόητου «Ελ Μέντσο».

Ανασφάλεια και μέτρα προστασίας

Στο Puerto Vallarta, τουρίστες κλήθηκαν να παραμείνουν στα καταλύματά τους. Βίντεο αποκάλυψαν καμένα αυτοκίνητα και πυκνό μαύρο καπνό σε πολλές συνοικίες. Περίπου 300 επισκέπτες εγκλωβίστηκαν στο αεροδρόμιο, καθώς οι πτήσεις ακυρώθηκαν λόγω των επεισοδίων. Μεταφέρθηκαν με αστυνομική συνοδεία στο κέντρο της πόλης για λόγους ασφαλείας.

Το βρετανικό Υπουργείο Εξωτερικών συνέστησε στους ταξιδιώτες να «επιδείξουν εξαιρετική προσοχή» και να ακολουθούν τις οδηγίες των αρχών. Η τουρίστρια Sara Morales, που βρισκόταν στην παραλία Las Glorias με τα παιδιά της, δήλωσε στην εφημερίδα El Economista: «Φοβήθηκα πολύ γιατί δεν ήξερα τι συνέβαινε».

Το αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε τους πολίτες του να παραμείνουν σε καταφύγιο στις πολιτείες Χαλίσκο, Μπάχα Καλιφόρνια, Κιντάνα Ροό, καθώς και σε περιοχές των Γουαναχουάτο, Γκερέρο, Μιτσοακάν, Οαχάκα, Νουέβο Λεόν και Ταμαουλίπας.

Αντίδραση της κυβέρνησης

Η κυβερνήτης της πολιτείας Χαλίσκο κήρυξε «κόκκινο συναγερμό», αναστέλλοντας τα μέσα μαζικής μεταφοράς, ακυρώνοντας εκδηλώσεις και μαθήματα με φυσική παρουσία. Η εφημερίδα El Universal ανέφερε πάνω από 250 περιστατικά αποκλεισμών δρόμων, με το 90% να έχει πλέον αρθεί, σύμφωνα με τις αρχές. Παράλληλα, συνελήφθησαν 25 άτομα, εκ των οποίων 11 για συμμετοχή σε βίαιες ενέργειες και 14 για λεηλασίες.

Η Πρόεδρος του Μεξικού Claudia Sheinbaum κάλεσε τους πολίτες να παραμείνουν «ήρεμοι και ενημερωμένοι», τονίζοντας ότι «στις περισσότερες περιοχές της χώρας, οι δραστηριότητες συνεχίζονται κανονικά». Εξήρε τις δυνάμεις ασφαλείας για την επιχείρηση σύλληψης του El Mencho.

Διεθνείς διαστάσεις

Η κυβέρνηση του Μεξικού δέχεται πίεση από την κυβέρνηση Τραμπ να εντείνει τη δράση της κατά των διασυνοριακών καρτέλ ναρκωτικών. Η εκπρόσωπος Τύπου των ΗΠΑ Karoline Leavitt δήλωσε ότι ο «Ελ Μέντσο» ήταν «κορυφαίος στόχος των κυβερνήσεων Μεξικού και Ηνωμένων Πολιτειών, ως ένας από τους μεγαλύτερους διακινητές φαιντανύλης προς τη χώρα μας».

Το μεξικανικό υπουργείο Άμυνας ανέφερε ότι η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε από τον στρατό με τη συνδρομή της Εθνικής Φρουράς και της Πολεμικής Αεροπορίας, ενώ «συμπληρωματικές πληροφορίες» των ΗΠΑ συνέβαλαν στον εντοπισμό του. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχε προσφέρει αμοιβή 15 εκατομμυρίων δολαρίων για πληροφορίες που θα οδηγούσαν στη σύλληψή του.

Ο Mike Vigil, πρώην επικεφαλής διεθνών επιχειρήσεων της Υπηρεσίας Δίωξης Ναρκωτικών των ΗΠΑ, χαρακτήρισε την επιχείρηση «μία από τις σημαντικότερες στην ιστορία της καταπολέμησης του εμπορίου ναρκωτικών».