Οπου και να στραφεί το βλέμμα αντικρίζει το σκούρο μπλε του βυθού. Ο απόκοσμος ήχος που επικρατεί κάτω από το νερό πότε είναι καθαρός και πότε μοιάζει με κομμάτι ηλεκτρονικής μουσικής. Το φως λιγοστό, τόσο που χρειάζεται να μισοκλείσει κάποιος τα μάτια για να καταφέρει να δει. Και κάπου μέσα σε όλο αυτό το σκηνικό αναδύεται ο βάρους έξι τόνων θεός των πλημμυρών του Νείλου Χαπί, φυλακισμένος μέσα στον κόκκινο γρανιτένιο όγκο των 5,4 μ.: διάσταση που του δίνει τον τίτλο του μεγαλύτερου αγάλματος θεότητας το οποίο έχει έως τώρα ανακαλυφθεί στη χώρα του Νείλου (για χάρη του οποίου χρειάστηκε να ανέβει η οροφή της αίθουσας). Αυτός υποδέχεται όσους θελήσουν να κάνουν μια βουτιά στο παρελθόν της Αιγύπτου και να γνωρίσουν δύο κάποτε δυναμικές και σήμερα βυθισμένες πόλεις της με ελληνικό χαρακτήρα, την Κάνωπο και τη Θώνιδα - Ηράκλειο. Πόλεις που όχι απλώς ανασύρονται από τον μολυσμένο βυθό του Αμπουκίρ, αλλά αποτελούν μία από τις δυνατές αρχαιολογικές εξόδους της Αιγύπτου μετά την Αραβική Ανοιξη και την καρατόμηση του άλλοτε ισχυρού άνδρα της αιγυπτιακής αρχαιολογίας Ζαχί Χαουάς, αλλά και την πρώτη έκθεση ενάλιων ευρημάτων που φιλοξενεί το Βρετανικό Μουσείο υπό τον τίτλο «Βυθισμένες πόλεις: χαμένοι κόσμοι της Αιγύπτου».
Δύο δεκαετίες έχουν περάσει μετά τις πρώτες βουτιές του αμφιλεγόμενου ερευνητή Φρανκ Γκοντιό στα νερά του κόλπου που βρίσκεται έξι χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Αλεξάνδρειας, τότε που φέρεται ότι ανακάλυψε την Κάνωπο (αν και η πρώτη αρχαιολογική διερεύνηση της περιοχής είχε γίνει ήδη από τη δεκαετία του 1930), ένα από τα σημαντικότερα λιμάνια μέχρι την ίδρυση της Αλεξάνδρειας και την πόλη που ο Σενέκας καταδίκαζε ως διεφθαρμένη. Μόλις μια διετία αργότερα έφερε στο φως μια στήλη που, όπως ο ίδιος δήλωνε, «έλυσε το μυστήριο 2.000 ετών και αποδεικνύει ότι η Θώνις και το Ηράκλειον δεν ήταν δύο αλλά μία πόλη», καθώς αποδεικνυόταν ότι η πρώτη ήταν το παλιότερο αιγυπτιακό όνομα για την πόλη που οι Ελληνες ονόμασαν Ηράκλειο προς τιμήν του ημίθεου Ηρακλή.
Η επέτειος αυτή σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ελάχιστοι πλέον είναι εκείνοι που τολμούν να φθάσουν ώς την Αίγυπτο για να δουν από κοντά τους αρχαιολογικούς θησαυρούς της και με την άριστη γνώση του επικεφαλής της ανασκαφής στον τομέα των δημοσίων σχέσεων ήταν αρκετοί λόγοι για να στηθεί μια έκθεση που «μυρίζει» θάλασσα και καλοκαίρι στην καρδιά του Λονδίνου. Ο Γκοντιό, πρώην οικονομικός σύμβουλος διεθνών οργανισμών και κυβερνήσεων, ήταν εκείνος που κατάφερε να προσελκύει το ενδιαφέρον κοινού και χορηγών (ποιος να ξεχάσει τις ενώπιον της κάμερας ανελκύσεις γλυπτών εν είδει αρχαιολογικού ριάλιτι, το οποίο επαναλήφθηκε για διαφορετικούς βεβαίως λόγους στα καθ' ημάς με την Αμφίπολη;).
Οσοι σπεύσουν στον χώρο των περιοδικών εκθέσεων του Βρετανικού Μουσείου και πληρώσουν το εισιτήριο των 21 ευρώ μπορεί να περιμένουν ότι ανάμεσα στα 300 αντικείμενα της έκθεσης - εκ των οποίων τα 200 προέρχονται από τις υποβρύχιες έρευνες του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Ενάλιας Αρχαιολογίας το οποίο έχει ιδρύσει ο Γκοντιό και τα υπόλοιπα από τις μόνιμες συλλογές του μουσείου - θα είναι θησαυροί ανάλογοι εκείνου του Τουταγχαμών ή τόσο σπουδαία όσο η τρίγλωσση στήλη της Ροζέτας που έχει στις μόνιμες συλλογές του το μουσείο. Ή και ευρήματα που θα αλλάξουν την παγιωμένη εικόνα που έχει διαμορφωθεί από την έως τώρα αρχαιολογική έρευνα, όπως επισημαίνει ο έγκριτος κριτικός της βρετανικής εφημερίδας «Γκάρντιαν» Τζόναθαν Τζόουνς.
Εκταση ίση με το Παρίσι
Ωστόσο μια «βουτιά» στον κόσμο των πόλεων όπου συναντήθηκαν ο ελληνικός και ο αιγυπτιακός πολιτισμός έχει πάντα ιδιαίτερο ενδιαφέρον, ειδικά δε στην προκειμένη περίπτωση που η ιστορία καλύπτει περίοδο 1.000 ετών, από την ίδρυση των πόλεων περί τον 8ο αι. π.Χ. έως τη βύθισή τους κάτω από το νερό τον 8ο αι. μ.Χ. Αξίζει, για παράδειγμα, να σταθεί κάποιος μπροστά στην εμβληματική Αρσινόη - το άγαλμα του 4ου αι. π.Χ. της βασίλισσας των Πτολεμαίων Αρσινόης Β' - το μέγεθος της οποίας είναι λίγο μεγαλύτερο από το φυσικό και την απεικονίζει με τα ρούχα της υγρά, κολλημένα στο σώμα της, ακολουθώντας το περίφημο αθηναϊκό «υγρό στυλ» έναν αιώνα νωρίτερα.
Στη στήλη με το βασιλικό διάταγμα του 380 π.Χ. του ιδρυτή της τελευταίας φαραωνικής δυναστείας, Νεκτανεβώ Α', το οποίο όριζε το ύψος των φόρων για τα προϊόντα που περνούσαν από το λιμάνι Θώνιδος - Ηρακλείου, αποκαλύπτοντας ότι πρόκειται για την ίδια και όχι για δύο διαφορετικές πόλεις.
Στην κολοσσιαία σφίγγα που ξαπλωμένη και με ένα αμυδρό χαμόγελο στα χείλη της αναπαριστά με μια κόμπρα στο κεφάλι της τον τελευταίο γηγενή φαραώ που πέθανε το 342 π.Χ., Νεκτανεβώ Β'.
Τα εντυπωσιακά ευρήματα που έχουν έρθει στο φως από μια υποθαλάσσια έκταση που ο Γκοντιό υπολογίζει ανάλογη του Παρισιού, ωστόσο συνοδεύονται και από άλλα λιγότερο εντυπωσιακά, όπως τεράστιους γρανιτένιους αδιακόσμητους όγκους, αγγεία, νομίσματα - ανάμεσά τους ένα χρυσό με το κέρας ενός κριαριού που δείχνει την απευθείας καταγωγή του Μεγάλου Αλεξάνδρου από τον Αμμωνα Δία - κοσμήματα, αλλά και ψηφιακές αναπαραστάσεις, βίντεο και έγχρωμες φωτογραφίες που επιχειρούν να μεταφέρουν στον επισκέπτη τη συγκίνηση της στιγμής της ανακάλυψης. Κι όλα αυτά ενώ ο Γκοντιό και η 40μελής ομάδα του έχουν καταφέρει όλα αυτά τα χρόνια να αποκαλύψουν ανάμεσα στη γεμάτη απόβλητα λάσπη του βυθού το 10% της Κανώπου και κάπου το 3% έως 5% της πόλης Θώνις - Ηράκλειον, της οποίας η έκταση εκτιμάται ότι ήταν τριπλάσια της Πομπηίας.
Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από