[Αποψη] Η διάσπαση, η έξοδος και το ιστορικό εγχείρημα

Για τον καθηγητή του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ και πρώην επικεφαλής οικονομολόγο του ΔΝΤ Κένεθ Ρογκόφ τα πράγματα είναι σχετικά απλά. Οι ευρωπαίοι ηγέτες μετά τη Σύνοδο Κορυφής απλώς αγόρασαν λίγο χρόνο, αναβάλλοντας για ένα διάστημα την τελική διάσπαση της ευρωζώνης.

Απουσιάζει εξάλλου, όπως αναφέρει, ένα μακροπρόθεσμο όραμα ενώ απέχουμε αρκετά από τη σταθεροποίηση των οικονομιών. Σε αυτό το πλαίσιο, ο καθηγητής προβλέπει πως καθώς η Ελλάδα θα δυσκολευτεί να επιτύχει τους στόχους του προγράμματoς διάσωσης ίσως οδηγηθεί στη χρεοκοπία.

Για τις αγορές εξάλλου, η έξοδος της χώρας μας από το ευρώ το 2013 είναι ένα πολύ πιθανό σενάριο. Το 55% των επενδυτών π.χ. σε έρευνα της Sentix βλέπει έξοδο μιας χώρας από το ευρώ τον επόμενο χρόνο. Περίπου το 94,5% των ιδιωτών επενδυτών που προβλέπουν τη διάσπαση της ευρωζώνης θεωρούν ότι το πιθανότερο είναι να αποχωρήσει η Ελλάδα, όπως και 90,3% των θεσμικών επενδυτών.

Μια αναγκαστική έξοδος της Ελλάδας όμως μπορεί να μοιάζει ελκυστική σε πολιτικούς όρους («Οχι άλλα λεφτά για τους Ελληνες!»), θα ήταν όμως και ένα τεράστιο στοίχημα όσον αφορά την ανθεκτικότητα του ευρω-συστήματος στο σοκ. Ωστόσο, καθώς η ευρωζώνη θωρακίζεται δημιουργώντας ένα καλύτερο τείχος προστασίας, αν η χώρα μας συνεχίσει να είναι αναποτελεσματική, αν οι πολιτικοί περιχαρακωθούν πίσω από έναν ανώδυνο λαϊκισμό και αν μεγάλο μέρος της κοινωνίας συνεχίσει να τρέφεται με ανώδυνες ουτοπικές προσδοκίες, τότε το κακό σενάριο ίσως γίνει πραγματικότητα. Η κόπωση εξάλλου που προκαλεί η κρίση και ο αυξανόμενος λαϊκισμός στη Βόρεια και τη Νότια Ευρώπη αύξησαν τις πιθανότητες ενός τέτοιου σεναρίου.

Κάθε φορά πάντως που οι ευρωπαίοι ηγέτες ανακοινώνουν κάποια αποσπασματική λύση στο πρόβλημα της κρίσης χρέους, οι αγορές ενεργούν ακριβώς με τον ίδιο τρόπο: οι αποδόσεις των ομολόγων πέφτουν ενώ οι μετοχές σημειώνουν άνοδο. Αλλά, όπως λέγεται, το μεγάλο ερώτημα είναι αν ύστερα από έναν μήνα η εικόνα θα αλλάξει ή θα μιλάμε για άλλη μια νέα Σύνοδο Κορυφής το φθινόπωρο, όπου τότε θα ανακοινωθεί ακόμη ένα νέο σχέδιο που θα σώσει την Ευρώπη.

Τα δεδομένα συγκλίνουν στην άποψη πως στην ευρωζώνη έχουμε μια μάχη μεταξύ της πολιτικής και της οικονομίας ενώ απουσιάζει, όπως λέγεται, η δραστική υπέρβαση που απαιτείται για να αντιμετωπιστεί η κρίση που κατατρώει την αξιοπιστία του ιστορικού εγχειρήματος της ενοποίησης.