Της Θεανούς; τότε και της Μαρίνης!

«∆έησις Θεανώς …» διάβασα στο κάτω µέρος µιας αγιογραφίας, µπαίνοντας αριστερά, στην Αγία Τριάδα, τη µητρόπολη του Πειραιά.

Θεανώς; και πλάι στο παλιό τριτόκλιτο «δέησις»; Βεβαίως, λέω εγώ, τι εγώ, όλη η ιστορία της γλώσσας: από τον 1ο αιώνα µ.Χ., σύµφωνα µε την πλέον έγκυρη καταγραφή του πατέρα της γλωσσολογίας στην Ελλάδα, του Γ. Ν. Χατζιδάκι, ώς τον 21ο, τον δικό µας, οπότε επιστρέψαµε στο «Θεανούς».

Θεανώς λοιπόν και όχι «Θεανούς» –και µάλιστα σε εκκλησία, όπου ως γνωστόν καλλιεργείται η λογιότερη πάντα γλώσσα.

Για ένα «θεατρικό δρώµενο της Θεανούς Μεταξά» διάβασα στο Αθηνόραnullα. Ψάχνω στο διαδίκτυο να δω µήπως το θέλει η ίδια έτσι, συνειδητοποιώ ότι πρόκειται για µια νεαρότατη ηθοποιό που την είχα γνωρίσει τυχαία, την είχα έπειτα απολαύσει και σε παράστασή της και είχα την άνεση να της τηλεφωνήσω:«Πώς το λες το όνοµά σου στη γενική» τη ρώτησα.«Τι να σου πω» δίστασε, « Θεανούς είναι το σωστό, έτσι µου έλεγε η δασκάλα στο σχολείο· υπάρχει και το Θεανώς, αλλά δεν ξέρω: πολύ λάθος είναι;» Ιδού λοιπόν που ένα σηµερινό παιδί τη βρήκε περίπου συντελεσµένη την αλλαγή, την επιστροφή δηλαδή στον αρχαϊκό τύπο, και µοιραία θεωρεί αυτόν σωστό, και λάθος τον άλλο. Το εντυπωσιακό είναι ότι, αντίθετα µε τη Θεανώ, η δασκάλα της είχε µεγαλώσει µε τον τύπο σε – ώς, ώσπου µια µέρα, ξαφνικά, τον «απέρριψε», συµβαδίζοντας µε το ρεύµα της εποχής. Που πάει πίσω, αιώνες πίσω.

Και βέβαια ο νεκραναστηnullνος τύπος «της Θεανούς» συµπαρασύρει και τα λαϊκά ονόµατα: «της Ζωζούς», «της Γωγούς», όπως τα βλέπουµε όλο και πιο συχνά, ή «της Αργυρούς»: «Η Ευγενία» λέει ο σύζυγός της Σπύρος-Άδωνις «είναι φοβερή στο µαγείρεµα. Έχει πάρει και το βιβλίο της Αργυρούς και κάνει πολλές συνταγές».

Και τι µπορεί να σηµαίνει επιτέλους το «επιχείρηµα» πως έτσι κλινόταν στα αρχαία; Και γιατί τότε µονάχα «της Φωφούς» και «της Λενιούς»; Την αρχαία τους κατάληξη τη δικαιούνται όλοι: «του Λεωνίδου», όπως λέει για τον αδερφό του πάλι ο Σπύρος-Άδωνις.

Ή της Μαρίνης Καραϊτίδη, του Σοφοκλέους Σχορτσιανίτη, της ∆εσποίνης Βανδή.