MAPKOΣ ΓKAΣTIN «Mέτοικος ίσον ελεύθερος»

«Είμαι μέτοικος και αυτό μου δυναμώνει το ερέθισμα να γίνω καλύτερος. Και η

ταινία μου απευθύνεται σε όσους έχουν καρδιά και μυαλό», λέει ο Μάρκος

Γκαστίν. Τι εστί… Μάρκος Γκαστίν; Πρόκειται για τον σκηνοθέτη της ταινίας

«Μασσαλία, μακρινή κόρη», που κέρδισε θριαμβευτικά το πρώτο Κρατικό Βραβείο

Ντοκιμαντέρ μετά το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και συγκίνησε κοινό, κριτικούς,

επιτροπές και τώρα βγαίνει στις κινηματογραφικές αίθουσες στον δρόμο που

χάραξε η «Αγέλαστος πέτρα». Με διττή ταυτότητα ο ίδιος – Γαλλοέλληνας, αλλά

επιλέγοντας την ελληνική υπηκοότητα, με βάση την ελληνική καταγωγή της μητέρας

του, καθώς η γιαγιά του ήταν Ελληνίδα – ο Μάρκος Γκαστίν «μιλάει» στην ταινία

του για τους 20.000 με 30.000 Γάλλους με ελληνική καταγωγή που ζουν στη

Μασσαλία! Άνθρωποι που οι γονείς ή οι πρόγονοί τους αποβιβάστηκαν στα τέλη του

19ου αιώνα, στις αρχές του 20ού ή μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή κι έφτασαν

στη Μασσαλία ως μετανάστες, αναζητώντας ένα καλύτερο αύριο – ακριβώς σαν τα

εκατομμύρια των ξένων που ζουν στη χώρα μας σήμερα. «Άμα μπει Έλληνας στο

σπίτι σου, να απολυμάνεις πολύ καλά τον διάδρομο κι ό,τι έχει ακουμπήσει» ή

«μακριά από τη βρωμοράτσα των Ελλήνων» έγραφαν εφημερίδες της Μασσαλίας στις

αρχές του 20ού αιώνα, μας επισημαίνει ο Μάρκος Γκαστίν, όταν τον ρωτάμε πώς

βλέπει τους Έλληνες που από λαός μεταναστών έφτασαν να φιλοξενούν στην πατρίδα

τους εκατομμύρια ξένους.

«Μου σηκώνεται η τρίχα όταν ακούω στην τηλεόραση να λένε “αυτός ο Αλβανός

βαπτίστηκε χριστιανός”, γιατί έτσι δεν ενσωματώνεις τον ξένο στην πατρίδα σου,

αλλά αφομοιώνεις και σβήνεις από τον χάρτη τη διαφορετικότητά του. Κι ας μην

ξεχνάμε ότι ο ξένος δεν έρχεται μόνο να πάρει, αλλά και να δώσει. Και θα

έπρεπε το ελληνικό κράτος, μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας, να δηλώσει

δημόσια: “Ευχαριστούμε τους ξένους που έφτιαξαν την Ελλάδα του 21ου αιώνα”,

γιατί σε όλα τα έργα η συντριπτική πλειονότητα αυτών που δούλεψαν ήταν

μετανάστες». Και αναφέρει ότι και στη Μασσαλία υπήρχαν «νύφες της

φωτογραφίας», που έρχονταν από διάφορα μέρη της Ελλάδας για να παντρευτούν

γαμπρούς ελληνικής καταγωγής και να «προκόψουν».

Είναι ανοιχτός ή με τάσεις ρατσισμού ο σημερινός χορτάτος Έλληνας;

«Αν δεν θέλουμε να ξεσπάσουν βίαιες ταραχές στις επόμενες δεκαετίες στην

Ευρώπη, πρέπει να αφήσουμε τους ξένους να επιλέξουν τι θέλουν να είναι – για

παράδειγμα, στη Γαλλία μέχρι πρόσφατα δεν μπορούσες να βαπτίσεις το παιδί σου

με ελληνικό όνομα και είμαι αντίθετος στην κατάργηση με νόμο της μαντίλας στις

μουσουλμάνες. Γιατί η ταυτότητα είναι μια κατασκευή. Ο Έλληνας κατέχεται από

έναν λεκτικό ρατσισμό, αλλά δεν φτάνει σε ακραία φαινόμενα, όπως ο Γερμανός.

Θα ανοίξει το σπίτι του, αν έχει ανάγκη ένας ξένος».

Χαμαιλέων πάνω από ταυτότητες

Εσύ τι νιώθεις; Έλληνας, Γάλλος ή πολίτης του κόσμου;

«Είμαι σαν τους χαμαιλέοντες. Νιώθω παντού ωραία και θέλω να στέκομαι πάνω από

ταυτότητες και αριθμούς – να γίνω μέσα μου άνθρωπος. Όταν γυρίζω, βέβαια, από

τη Γαλλία στην Αθήνα, νιώθω πως επιστρέφω στο σπίτι μου (ζει μόνιμα στην

Ελλάδα από το 1978). Ο μέτοικος – τι ωραία, ελληνική λέξη! – έχει ανοιχτούς

πάντα τους ορίζοντές του. Ο μέτοικος πρέπει να διεκδικήσει τη διττή ταυτότητά

του».

Άλγος και νόστος με τη «Μασσαλία, μακρινή κόρη» του Ελληνισμού να μας κάνει

κοινωνούς στις ανησυχίες ανθρώπων με διττή ταυτότητα – και ελεύθερη ψυχή… Ας

αφουγκραστούμε την ανάσα τους…

INFO

Το δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ «Μασσαλία, μακρινή κόρη» του Μάρκου Γκαστίν θα

προβάλλεται από την Παρασκευή στις αίθουσες «Έμπασσυ», «Δαναός», «Στούντιο».