«ΤΑ ΝΕΑ» επιλέγουν κάθε Δευτέρα θέματα από περιοδικές εκδόσεις ποικίλου ενδιαφέροντος

Ο Μισέλ Ντεόν είναι Γάλλος συγγραφέας και ακαδημαϊκός, έχει περάσει πολλά

χρόνια στην Ελλάδα – κυρίως στις Σπέτσες – την έχει γυρίσει αρκετά και έχει

γράψει βιβλία όπως το «Μπαλκόνι στις Σπέτσες» και «Συνάντηση στην Πάτμο». Στο

λογοτεχνικό περιοδικό που εκδίδει η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ιωαννίνων, ο

Δημήτρης Φίλιας δημοσιεύει για πρώτη φορά σε ελληνική μετάφραση τρία κείμενα

του Ντεόν για την Ελλάδα, από το βιβλίο του «Je me suis beaucoup promene…».

Στο πρώτο κείμενο ο γηραιός συγγραφέας καταθέτει τις εντυπώσεις του από το

Μουσείο της Ακρόπολης (1965).

Στο δεύτερο (1968) ακολουθεί τα βήματα του διάσημου συμπατριώτη του, ταξιδευτή

και ελληνολάτρη, Σατωμπριάν. Θα ήθελα να σταθώ στο τρίτο κείμενο με τίτλο «Έχε

γεια Απότσο» (1980). Εδώ ο Γάλλος, ανέτως προσχωρεί στην ομάδα των ξένων (και

λίγων ντόπιων) που δεν νοσταλγούν γενικώς τη «γραφική» Ελλάδα των δεκαετιών

’50 και ’60, αλλά κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Ας πούμε τη βρώμα της!

Ο Ντεόν θρηνεί το κλείσιμο του παλιού ουζερί του Απότσου όπου «απάγγελναν τους

στίχους του (…) ο Αντρέας Καραντώνης, ο Γεώργιος Κατσίμπαλης, ο Οδυσσέας

Ελύτης…». Και προσθέτει ο ευαίσθητος:

«Πληροφορήθηκα βέβαια ότι ο Απότσος μετακόμισε, ότι ο πάγκος, τα τραπέζια, οι

αγνές εικόνες των κουτιών από τα μπισκότα βρίσκονταν σε άλλη οδό, στην

Πανεπιστημίου νομίζω, δεν είχα όμως την περιέργεια να τον επισκεφτώ. Δεν θα

είναι το ίδιο δίχως τη λίγδα και τις παλιές χρησιμοποιημένες και κηλιδωμένες

από φλέματα και αποτσίγαρα πλάκες». Η πρώτη αναγούλα δεν φτάνει. Έρχεται και η

δεύτερη, από την Πλάκα: «Μου άρεσαν πολύ οι ταβέρνες στην Πλάκα που ανέδυαν

μυρωδιά ούρων και σερβίριζαν γουρουνόπουλο σούβλας…». Και για να γίνει

κατανοητή η ποιότητα της νοσταλγίας του, ιδού πώς κλείνει το κείμενό του ο

ανεκδιήγητος:

«Μόνο μια μέρα του 1967 η Αθήνα ξαναβρήκε την ηρεμία και την ησυχία της.

Εκείνη τη μέρα, η μυρωδιά του καυσαερίου δεν υπήρχε στην ατμόσφαιρα. Τη νύχτα,

οι συνταγματάρχες είχαν ανέβει στην εξουσία και είχαν απαγορεύσει την

κυκλοφορία. Από ένα παράθυρο της “Μεγάλης Βρετανίας”, βλέπαμε τη ροδαυγή. Το

φως της γέννησης του κόσμου πλημμύριζε την Αθήνα και την εγκαταλελειμμένη στη

μοναξιά της Ακρόπολη. Αξιοσημείωτη ημερομηνία: η απαγόρευση της κυκλοφορίας

έσωσε τη ζωή έξι πεζών που καθημερινά παρασύρονταν από τους Έλληνες οδηγούς

και τριών – τεσσάρων ηλικιωμένων που θα πέθαιναν από ασφυξία στην προσπάθειά

τους να ανέβουν στο λεωφορείο. Αυτό όμως δεν κράτησε πολύ. Η σφαγή ξανάρχισε

τις επόμενες μέρες. Οι διάσημοι “συνταγματάρχες” ήταν συνταγματάρχες της πλάκας…».

«ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ»

Οι δάσκαλοι που επιμένουν

Αν δεχθούμε ότι το πρώτο βήμα για την ομαλή ένταξη των μεταναστών είναι η

γνώση της γλώσσας του τόπου που τους φιλοξενεί, τότε να παραδεχθούμε ότι πολλά

εξαρτώνται από τους δασκάλους των αλλοδαπών παιδιών που γεμίζουν όλο και

περισσότερο τα σχολεία. Και ευτυχώς υπάρχουν αυτοί οι ταμένοι, οι ευαίσθητοι,

οι ακούραστοι δάσκαλοι, που δεν διδάσκουν μόνο Γλώσσα, αλλά και Ανθρωπιά. Η

ομάδα εκπαιδευτικών «Τα πίσω θρανία» πρέπει να ένιωσε δικαιωμένη, πρέπει να

πήρε δύναμη από το γραπτό της μικρής Αλβανίδας Σπρέσας Τρεμπίσκα, που νιώθει

ευγνώμων, αλλά και υπερήφανη. Ιδού:

«Αυτοί οι άνθρωποι λοιπόν, μια ελπίδα για μας, για να κάνουμε το πρώτο μας

όνειρο πραγματικότητα. Έτσι γνωριστήκαμε μεταξύ μας. Μάθαμε για τις άλλες

χώρες, για τις κουλτούρες τους και, το πιο σημαντικό, μάθαμε να μην είμαστε

ρατσιστές.

Ένα βήμα πριν το τέλος και ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ για τις δασκάλες μας, για

την προσπάθειά τους, για τον χρόνο τους και για όλα αυτά που μας μάθανε.

Η ζωή φεύγει, παιδιά. Είναι ωραία, είναι μικρή. Τρέξτε να προλάβετε. Όλοι μαζί

κάναμε μια μικρή στάση σε αυτό το σχολείο.

Μάθαμε ό,τι μπορούσαμε. Κι αν δεν είναι αρκετό, είναι πολύ. Αυτά που πάντα θα

θέλω να θυμάμαι από αυτό τον χρόνο είναι ότι ένιωσα ότι κάπου μας σέβονται.

Κάπου καταλαβαίνουν τον πόνο μας. Δεν ντράπηκα ποτέ γι’ αυτό που ήμουν. Ένιωθα

περήφανη για την πατρίδα μου και για τα πάντα μου.

Εύχομαι για κάθε έναν από σας να πραγματοποιήσει τα όνειρά του. Να μην

ντρέπεται να πει το αληθινό του όνομα».

«PANOPTICON»

Θέματα πολιτιστικής θεωρίας

Με το τεύχος «Ο», η Σχολή Βακαλό αποφάσισε την έκδοση μιας ετήσιας επιθεώρησης

για ζητήματα πολιτιστικής θεωρίας, καθώς και θέματα ειδικότερων τομέων

(σημειολογία της εικόνας, ιστορία και κριτική των οπτικών τεχνών κ.ά.).

Αλλά γιατί ένα έντυπο, από μία Σχολή, με θεωρητικά κείμενα και σε πεδία όπου

υπάρχουν βιβλιογραφικά κενά στην ελληνική γλώσσα; Εξηγούν οι υπεύθυνοι: «Η

έκδοση ενός θεωρητικού εντύπου από μία σχολή αναλαμβάνει να παίξει ένα ρόλο

αντίστοιχο μ’ εκείνον που έχει η ίδια η θεωρία απέναντι στην εμπειρική

πραγματικότητα: να θέσει υπό ερώτηση το “αυτονόητο”, να προβληματοποιήσει

“αυτό που ισχύει”, να διασφαλίσει την απαραίτητη συνθήκη της παιδείας (με την

πλέον ευρεία έννοια) που δεν είναι άλλη από τη σκέψη».

Ενδεικτικά σημειώνω τα θέματα και τους συγγραφείς: «Αισθητική αξιολόγηση του

φυσικού τοπίου» από τον αρχιτέκτονα Χ. Παπαϊωάννου. «Σκέψεις για το Disign στη

μεταβιομηχανική εποχή» του ιστορικού Τέχνης Μ. Φραγκόπουλου.

«Γενεαλογία και μεταλλάξεις της μαζικής κουλτούρας» του ιστορικού Γ.Σ. Βλάχου.

Τέλος, το θαυμάσιο δοκίμιο του φιλόλογου και ποιητή Γ. Πατίλη «Ποίηση και

τυπογραφία».

Αυτό το πειραματικό τεύχος διακινείται, εκτός εμπορίου, μόνο από τη Σχολή.

«MONDO GRECO»

Αγγλόφωνο από Έλληνες

Ο ακούραστος Ντίνος Σιώτης είχε την ευγένεια να μου στείλει το νέο διπλό

τεύχος του αγγλόφωνου λογο-τεχνικού περιοδικού, που εκδίδει στη Βοστώνη. Στον

ογκώδη τόμο περιλαμβάνονται κείμενα γνωστών Ελλήνων της Διασποράς και όχι

μόνον. Η ύλη του καλύπτει ένα ευρύ φάσμα της συγγραφικής τέχνης: ποίηση, πεζά,

ταξιδιωτικές αφηγήσεις, κατάθεση μνημών, βιογραφίες. Υπάρχει ακόμα δείγμα της

εξαιρετικής δουλειάς του Κωνσταντίνου Μάνου «Φωτογραφίες από τη ζωή μου».

Από τα πεζά να επισημάνω τη δημοσίευση αποσπασμάτων από το μυθιστόρημα του

Στρατή Χαβιαρά «Basil, Basil».

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

* «ΦΗΓΟΣ»: Σπ. Λάμπρου 60, Ιωάννινα – 45333, τηλ. 06510-20.143.

* «ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ»: Μπισκίνη 1, Ζωγράφου – 15772, τηλ.

010-3811.355.

* «PANOPTICON»: Λ. Κατσώνη 26, Αθήνα – 11471, τηλ. 010-6442.514.

* «MONDO GRECO»: Ηλεκτρονική διεύθυνση: mondogreco@att.net