Είναι η πρόκληση (το γνωστό διαδικτυακό challenge) παιχνίδι; Κι αν ναι, τι μαθαίνει στα πιτσιρίκια; Να εξερευνούν; Να υπολογίζουν; Να συνειδητοποιούν τις επιπτώσεις και να αναλαμβάνουν την ευθύνη των πράξεών τους; Οπως κάποτε μάθαιναν στις αλάνες, παίζοντας κλέφτες και αστυνόμους;
Στις ΗΠΑ, στη Βρετανία και σε διάφορες άλλες χώρες του κόσμου, παιδιά και έφηβοι κατέληξαν πρόσφατα στο νοσοκομείο με εγκαύματα. Σε κάποιες περιπτώσεις η βλάβη ήταν τόσο εκτεταμένη, ώστε χρειάστηκαν δερματικά μοσχεύματα ή ακόμη και τεχνητό κώμα. Τα εγκαύματα τα προκάλεσαν μόνοι τους, συμμετέχοντας σε μία διαδικτυακή πρόκληση.
Κάποιος τους ρώτησε, «τολμάς;» – γνωστός ή άγνωστος, μικρή σημασία έχει. Κι εκείνα αποδέχτηκαν το challenge. Εβαλαν ένα γνωστό «ζουληχτό» παιχνίδι στον φούρνο μικροκυμάτων, παρότι η ίδια η κατασκευάστρια εταιρεία προειδοποιεί ότι υπάρχει κίνδυνος έκρηξης και σοβαρού τραυματισμού.
Δεν είναι, όμως, η πρώτη φορά. Αντίστοιχα περιστατικά έχουν καταγραφεί και στο παρελθόν, προκαλώντας στους γονείς εφιάλτες. Το Blackout (ή Choking) Challenge κόστισε ακόμη και τη ζωή σε παιδιά και εφήβους ή τους άφησε με σοβαρές εγκεφαλικές βλάβες, καθώς υπέστησαν ασφυξία. Περιστατικά καταγράφηκαν στις ΗΠΑ, την Ιταλία, τη Γαλλία και τη Βρετανία, αποδεικνύοντας ότι το Διαδίκτυο δεν έχει σύνορα.
Αξέχαστο έχει μείνει και το Skull Breaker Challenge. Τρεις έφηβοι προσποιούνταν ότι θα πηδήξουν ταυτόχρονα, όμως την τελευταία στιγμή οι δύο έριχναν τον τρίτο στο έδαφος, με αποτέλεσμα σοβαρούς τραυματισμούς στο κεφάλι και στη σπονδυλική στήλη. Συνεπώς, δεν είναι η πρώτη φορά που ένα διαδικτυακό challenge στέλνει παιδιά στα Επείγοντα· μόνο το όνομα της «πρόκλησης» αλλάζει. Εκείνο που δεν αλλάζει είναι η ταχύτητα με την οποία μια επικίνδυνη ιδέα μπορεί να ταξιδέψει από μια οθόνη σε ένα παιδικό δωμάτιο.
Κι όμως, όσο κι αν αλλάζουν οι εποχές, το ερώτημα παραμένει το ίδιο: είναι αυτό παιχνίδι; Το παιχνίδι δεν ήταν ποτέ μόνο διασκέδαση. Με την μπάλα, το κυνηγητό, το κρυφτό… τα επιτραπέζια, τα παιδιά μάθαιναν να συνεργάζονται, να χάνουν, να κερδίζουν, να δοκιμάζουν τις δυνάμεις τους, να πέφτουν και να ξανασηκώνονται. Αναλάμβαναν μικρά, υπολογισμένα ρίσκα, όχι για να αποδείξουν κάτι σε ένα αόρατο κοινό, αλλά για τη χαρά της ανακάλυψης και της παρέας.
Σήμερα, η παρέα δεν βρίσκεται πάντα στην αλάνα. Βρίσκεται πίσω από μια οθόνη. Και στη θέση του φίλου που θα πει «μην το κάνεις» μπορεί να υπάρχει ένας αλγόριθμος που επιβραβεύει ό,τι είναι πιο ακραίο. Το έπαθλο δεν είναι μια νίκη στο παιχνίδι, αλλά λίγα δευτερόλεπτα εντυπωσιασμού.
Ισως, τελικά, αυτό να είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα – ότι χάθηκε η ίδια η έννοια του παιχνιδιού. Αντικαταστάθηκε από οθόνες και «παιχνίδια», που δεν είναι παιχνίδια. Ομως, τα παιδιά τα «παίζουν»· και οι συνέπειες είναι ορατές.
