Είναι σαφές ότι η έλλειψη ψηφιακής και αμυντικής αυτονομίας, καθώς και ο πολιτικός κατακερματισμός αποτελούν απειλή για την Ευρώπη δηλώνει στη συνέντευξή της στα «ΝΕΑ» η Αν Απλμπομ, βραβευμένη ιστορικός για θέματα Σοβιετικής Ενωσης και δημοκρατίας. Η πολωνοαμερικανή δοκιμιογράφος του Atlantic, η οποία συμμετέχει σήμερα στο 30ό Athens Government Roundtable του Economist, τονίζει ότι είναι σημαντικό να καταλάβουν όλοι στην Ευρώπη ότι οι ΗΠΑ δεν θα γίνουν αυτό που ήταν ή ότι η Ρωσία θα γίνει καλύτερη.
Ποιες είναι οι ευπάθειες της Ευρώπης; Για ορισμένους, η πιο δύσκολη είναι ο πολιτικός κατακερματισμός, το γεγονός ότι τα κράτη-μέλη έχουν διαφορετικές απόψεις για διάφορα ζητήματα.
Προφανώς, αυτό είναι σωστό. Ο πολιτικός κατακερματισμός όχι μόνο μεταξύ των κρατών-μελών αλλά και εντός αυτών αποτελεί ευπάθεια. Υπάρχουν ορισμένες εξαιρέσεις, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, αλλά στα περισσότερα κράτη υπάρχει τουλάχιστον ένα σημαντικό αντιευρωπαϊκό κόμμα ή κίνημα, που επιδιώκει ανοιχτά να υπονομεύσει τη σχέση της χώρας με την Ευρώπη και έχει συχνά ρωσική υποστήριξη, τώρα και αμερικανική υποστήριξη, κάτι που μπορεί να είναι προβληματικό για ορισμένα από αυτά, αλλά υπάρχουν στις περισσότερες χώρες, σίγουρα στη Γαλλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Πολωνία.
Ποιες άλλες ευπάθειες εντοπίζετε;
Πρώτον, την ψηφιακή ή τεχνολογική ευπάθεια. Η Ευρώπη δεν έχει δικές της εταιρείες τεχνολογίας ούτε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα οποία καθορίζουν τον τρόπο διεξαγωγής των πολιτικών συζητήσεων. Ούτε στην Τεχνητή Νοημοσύνη και το cloud computing. Οι τεχνολογίες που εφευρίσκονται από Ευρωπαίους που πηγαίνουν στην Αμερική ελέγχονται είτε από τις ΗΠΑ είτε από την Κίνα. Πολλές από τις μεγαλύτερες εταιρείες ελέγχονται από τις ΗΠΑ, δίνοντας στις ΗΠΑ τεράστια πολιτική επιρροή στην Ευρώπη με τρόπο που μόλις αρχίζουμε να βλέπουμε τους κινδύνους, και καθιστά την Ευρώπη ευάλωτη σε κάθε είδους εκβιασμό και απώλεια κυριαρχίας. Αυτές οι εταιρείες θα διαμορφώσουν την Ευρώπη με επιζήμιο για τους Ευρωπαίους τρόπο, σίγουρα για την ευρωπαϊκή κυριαρχία. Δεύτερον, η αμυντική κυριαρχία, η οποία αφορά επίσης την τεχνολογία. Οι Ευρωπαίοι δεν παράγουν επαρκείς ποσότητες όπλων για να αμυνθούν, αλλά επίσης εξαρτώνται από τις ΗΠΑ για δορυφορικές απεικονίσεις και πληροφορίες. Η δημιουργία εναλλακτικών λύσεων σε αυτές είναι επείγουσα. Αρκετές από τις μεγαλύτερες χώρες το έχουν καταλάβει. Εν μέρει αρχίζει να αλλάζει μέσω της συνεργασίας με τους Ουκρανούς, οι οποίοι βρίσκονται στην αιχμή του δόρατος πολλών αμυντικών τεχνολογιών. Εχει καταστεί σαφές ότι αυτές οι δύο ευπάθειες και ο κατακερματισμός αποτελούν απειλή επειδή είναι τομείς όπου η Ευρώπη είναι ευάλωτη στη ρωσική επιρροή και τώρα έχει επίσης καταστεί σαφές ότι είναι ευάλωτη και στις ΗΠΑ, σε περίπτωση που χρησιμοποιήσουν τόσο την αμυντική τους τεχνολογία όσο και την τεχνολογία πληροφοριών με τρόπους που είναι επιζήμιοι για την Ευρώπη.
Υπάρχει όμως πραγματική πρόοδος προς την ευρωπαϊκή αμυντική αυτονομία;
Η Ευρώπη υποφέρει από το γεγονός ότι, παρ’ όλο που έχουμε θεσπίσει τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, συμπεριλαμβανομένου του θεσμού του Υπατου Εκπροσώπου, αλλά και χρηματοδοτικά εργαλεία για τη δημιουργία κοινής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής, στην πράξη οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, σίγουρα οι μεγαλύτερες, τα βλέπουν ως εθνικά προνόμια και δυσκολεύονται να σκεφτούν σε κοινό ευρωπαϊκό επίπεδο. Αλλά ένα νέο είδος συνεργασίας στην περιοχή της Βαλτικής, που περιλαμβάνει τη Βαλτική, τη Σκανδιναβία, πιθανώς το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία, την Πολωνία, έχει αρχίσει να δημιουργείται και να συντονίζει πληροφορίες και άμυνα. Υπάρχουν έργα και συζητήσεις μεταξύ Δανίας – Ουκρανίας, Γερμανίας – Ουκρανίας, Πολωνίας – Ουκρανίας. Η Ευρώπη πρέπει να γίνει αυτάρκης στην άμυνα, την ώρα μάλιστα που η άμυνα αλλάζει άρδην. Πολλά από τα μεγάλα έργα που ήταν απαραίτητα, όπως η κατασκευή αρμάτων μάχης, είναι ξεπερασμένα. Το κύριο ζήτημα είναι να μπορέσει η Ευρώπη να αμυνθεί χωρίς τις ΗΠΑ. Πολλοί γνωρίζουν ότι πρέπει να υπάρξει μια σημαντική αλλαγή και ακούω ότι συμβαίνει.
Λόγω της εξάρτησης από τις ΗΠΑ, η Ευρώπη είναι παγιδευμένη και συχνά εκβιάζεται. Μπορεί να προχωρήσει έτσι;
Οι ΗΠΑ έχουν μια αντιφατική πολιτική. Η πολιτική τους είναι ότι η Ευρώπη θα πρέπει να είναι σε θέση να αμυνθεί. Ταυτόχρονα, θέλουν η Ευρώπη να μην έχει τις δικές της ανεξάρτητες αμυντικές βιομηχανίες. Θα ήθελαν να κάνουν τους Ευρωπαίους να αγοράζουν αμερικανικά όπλα, παρότι δεν είναι σε θέση να παράγουν αρκετά οι ίδιοι. Εχουν μια πολιτική υποστήριξης ορισμένων ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων που είναι φιλορωσικά και είναι κατά της αμυντικής ενίσχυσης, κυρίως του AfD στη Γερμανία. Είναι πραγματικά σημαντικό για τους Ευρωπαίους να μην πανικοβάλλονται, αλλά να αναγνωρίσουν ότι υπάρχει ένα διαφορετικό είδος Αμερικής. Το να προσποιούμαστε ότι θα εξαφανιστεί δεν είναι πολιτική. Η Ευρώπη δεν έχει την επιλογή να λέει ότι δεν μπορούμε να αμυνθούμε, να εύχεται οι ΗΠΑ να ήταν αυτό που ήταν ή να ελπίζει ότι η Ρωσία θα γίνει καλύτερη, αν κάνουμε κάποια συμφωνία μαζί τους, ή να ελπίζει ότι το ριζοσπαστικό Ισλάμ θα εξαφανιστεί. Τίποτα από αυτά δεν πρόκειται να συμβεί. Είναι σημαντικό να το συνειδητοποιήσουν όλοι. Τα διακυβεύματα είναι σημαντικά.
Τι πιστεύετε για το ζήτημα τού αν θα πρέπει ή όχι η Ευρώπη να μιλάει με τη Ρωσία μετά την αντίδραση κατά του Αντόνιο Κόστα, ο οποίος ανέλαβε την πρωτοβουλία να ανοίξει διαύλους επικοινωνίας με το Κρεμλίνο;
Δεν έχω καμία αντίρρηση να μιλήσει κανείς με τους Ρώσους. Οι Ουκρανοί άλλωστε μιλούν με τους Ρώσους, έχουν κάποιες επικοινωνίες δεύτερου επιπέδου καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, όπως για τους αιχμαλώτους πολέμου. Το ερώτημα είναι, ποιον ρόλο πιστεύει η Ευρώπη ότι παίζει; Πώς μπορεί η Ευρώπη να είναι χρήσιμη; Δεν έχω αντίρρηση αν ο Κόστα ανοίξει ένα κανάλι επικοινωνίας. Θα προτιμούσα τον Κόστα ως διαπραγματευτή παρά κάποιο είδος E3 με Βρετανία, Γερμανία, Γαλλία. Είναι πραγματικά σημαντικό κάποιος να μιλήσει εκ μέρους της ΕΕ, όχι εκ μέρους της Δυτικής Ευρώπης. Τόσο η Νότια όσο και η Ανατολική Ευρώπη είναι κρίσιμες για την επίλυση αυτού του πολέμου. Είναι σημαντικό να είναι μέρη της λύσης. Δεν έχω αντίρρηση να μιλήσει ο Κόστα στους Ρώσους. Αλλά οι πραγματικές διαπραγματεύσεις μπορούν να ξεκινήσουν μόνο όταν οι Ρώσοι σταματήσουν να πολεμούν. Το πρόβλημα μέχρι τώρα είναι ότι δεν ήθελαν να το κάνουν. Για να τελειώσει ο πόλεμος, τότε πρέπει να πιεστούν οι Ρώσοι να σταματήσουν να πολεμούν. Αν ο Κόστα συμβάλει σε αυτό, θα ήταν καλό.
