Ενας σιδηρούς σταυρός και ένας αετός με γαμψά νύχια: αυτά είναι τα εθνικά / στρατιωτικά εμβλήματα της Γερμανίας. Η Αγγλία, πάλι, έχει τον λέοντα και το στέμμα. Οι γαλλικές ένοπλες δυνάμεις ένα ξίφος με έναν αετό με δάφνινο στεφάνι, ενώ οι ιταλικές ένα αστέρι με δύο όπλα χιαστί. Και, λίγο – πολύ, αντίστοιχα εκφράζουν και προβάλλουν σε επίπεδο συμβόλων την αντίληψη της ισχύος τους αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, διατηρώντας παραδόσεις αιώνων.
Ολα αυτά, που συμβολίζουν τη δύναμη άλλων εποχών, δεσπόζουν στους ευρωπαϊκούς στρατιωτικούς θυρεούς. Ομως τίποτα που να εκφράζει τη σημερινή παρακμιακή πραγματικότητα. Η οποία, ιδίως μετά τον πόλεμο στο Ιράν, έχει οδηγήσει την Ευρώπη να δείξει τι στ’ αλήθεια είναι – και, κυρίως, τι δεν είναι, ούτε πρόκειται να γίνει, και φυσικά ουδόλως αντιπροσωπεύεται στα εμβλήματά της.
Αν οι θυρεοί έπρεπε να λένε την αλήθεια για το τι σημαίνει Ευρώπη αυτή τη στιγμή, όλα τα παραπάνω δεν θα είχαν καμία ελπίδα να εξακολουθούν να τα κοσμούν. Το μόνο που αληθινά θα ταίριαζε, πλην ουδείς θα χρησιμοποιούσε, θα ήταν εντελώς άλλο: ένα… ποντίκι. Και μάλιστα, για να θυμηθεί κανείς μια σπουδαία στιγμή της έβδομης τέχνης, την οποία είναι αρκετά πιθανό να μη γνωρίζουν οι νεότεροι, ένα… ποντίκι που υποδύεται το λιοντάρι: ένα ποντίκι που βρυχάται.
Η σημερινή Ευρώπη είναι ακριβώς αυτό που το 1959 «προέβλεψε» η θρυλική βρετανική ταινία του Τζακ Αρνολντ, με πρωταγωνιστή, σε πολλαπλούς δε ρόλους, τον μεγάλο Πίτερ Σέλερς: «Το ποντίκι που βρυχάται». Δεν είναι μόνον ο Πίτερ Σέλερς σε μία από τις πιο μεγάλες στιγμές του, ούτε απλώς η λαμπρή δουλειά ενός πρωτοπόρου αμερικανού σκηνοθέτη. Πάνω απ’ όλα, είναι το οραματικό βιβλίο του Λέοναρντ Γουίμπερλεϊ που μετέφερε στη μεγάλη οθόνη.
Σε αυτό, το υποτιθέμενο μικροσκοπικό Φένγουικ, ένα δουκάτο στις Γαλλικές Αλπεις, ζει από την παραγωγή του τοπικού κρασιού. Οταν όμως το κρασί του αντιγράφεται στις ΗΠΑ, οι πωλήσεις καταρρέουν και το μικρό δουκάτο πτωχεύει. Ετσι, η δούκισσα και ο πρωθυπουργός παίρνουν τη μεγάλη… παρανοϊκή απόφαση: θα κηρύξουν τον πόλεμο στις ΗΠΑ!
Ομως, πράγματι, τόσο πολύ δεν έχουν σώας τας φρένας; Ή μήπως, αντιθέτως, κουβαλάνε την ευρωπαϊκή πονηριά αιώνων, εμπλουτισμένη με την εμπειρία της μεταπολεμικής αμερικανικής στήριξης που όχι μόνον έσωσε τελικά την Ευρώπη από τη ναζιστική Γερμανία, αλλά και την ανέστησε από τις στάχτες της, ενώ, επιπλέον, της εγγυήθηκε επί δεκαετίες ότι δεν κινδυνεύει από την αδηφάγα Σοβιετική Ενωση; Μήπως λοιπόν υπάρχει κάτι άλλο στο μυαλό τους, όταν ξεκινούν με μια… βάρκα και… 15 στρατιώτες να εκστρατεύσουν με πανοπλίες για να καταλάβουν τη Νέα Υόρκη;
Υπάρχει. Και το σχέδιο είναι μεγαλειώδες: πηγαίνουν για να ηττηθούν με το που θα φτάσουν, ώστε οι Αμερικανοί να τους στείλουν μετά… οικονομική βοήθεια!
Και έτσι κάποτε φτάνουν στις ΗΠΑ. Αλλά υπάρχει πρόβλημα: μοιάζουν με θίασο – ποιος να τους πάρει σοβαρά ότι ήρθαν για… εισβολή; Και τότε έρχεται η μεγάλη ανατροπή: κατά τύχη, πέφτει στα χέρια τους ένα απόρρητο πειραματικό υπερόπλο. Και από τη μια στιγμή στην άλλη η μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του κόσμου βρίσκεται πλέον να… τρέμει το ανύπαρκτο δουκάτο…
Είναι μια μοναδική κωμωδία, μα κυρίως ένα βαθύ, σχεδόν προφητικό πολιτικό έργο. Που ταιριάζει όσο τίποτε άλλο στη χαμένη, υποκριτική, ανύπαρκτη Ευρώπη του 21ου αιώνα. Οχι φυσικά η γκροτέσκα ανατροπή του σεναρίου του, αφού η ζοφερή πραγματικότητα δεν κρύβει τέτοιου είδους εκπλήξεις.
Ομως, κατά τα λοιπά, περίπου εκεί βρισκόμαστε σήμερα – και ίσως και χειρότερα από ό,τι αποφάσισε το δουκάτο. Τουλάχιστον εκείνοι ήξεραν τι ήθελαν, είχαν μία βούληση και μπορούσαν να πάρουν μία απόφαση. Τίποτα από αυτά δεν συμβαίνει στη θλιβερή σημερινή «ενωμένη» Ευρώπη. Επίσης, μιλούσαν για… σύγκρουση με μία από τις δύο υπερδυνάμεις. Οχι και με τις δύο. Ταυτόχρονα!
