Συλλογικό έγκλημα

Η κατάσταση έχει ξεφύγει από κάθε όριο και προφανώς από κάθε προηγούμενο. Μικρά παιδιά στο νοσοκομείο, ανήλικοι κάτω των 15 ετών – πρωταγωνιστές του αστυνομικού δελτίου, περιστατικά bullying που οδηγούν στον θάνατο. Ενα νοσηρό παιχνίδι ανοχής, μοιρολατρικής απραξίας, ένοχης αδιαφορίας. Ολο και πιο συχνά ακούγεται τελευταία ότι για την εκτόξευση των φαινομένων bullying και ανήλικης παραβατικότητας φταίνε οι δυσκολίες της δεκαετίας των μνημονίων κατά την οποία μεγάλωναν οι σημερινοί έφηβοι, η οικονομική κρίση, η απώλεια της κανονικότητας. Πάλι, δηλαδή, δικαιολογίες ως ένα ιδιότυπο και βολικό disclaimer. Αυτό που δεν λέγεται είναι ποια είναι η στρεβλή νοοτροπία που αναπτύχθηκε στην κοινωνία κατά τη διάρκεια όλων αυτών. Η λαϊκίστικη αντίφαση κατά την οποία οι νέοι είναι πάντα άμοιροι ευθυνών «γιατί είναι νέοι» και ταυτόχρονα αρκετά ώριμοι ώστε να ψηφίζουν από τα 16 και να συναποφασίζουν για το μέλλον της χώρας. Ενα σχήμα οξύμωρο που παραπλανά τους ίδιους τους νέους, που έχουν πειστεί ότι η ζωή τους χρωστάει, πως έχουν αναρίθμητα δικαιώματα και μηδενικές υποχρεώσεις, εξαιτίας μιας λανθάνουσας προβολής των ενηλίκων πάνω τους, των δικών τους προβλημάτων, απωθημένων, χαμένων επαναστάσεων.

Καθημερινά γινόμαστε ακούσιοι κοινωνοί αισχρών περιστατικών, που λαμβάνουν χώρα δίπλα μας, μαθαίνοντας για παιδάκια που τραμπουκίζονται σε αυλές σχολείων, ξυλοκοπούνται, μένουν ανάπηρα. Οπως ο 15χρονος Βαγγέλης από την Αρτα, που παρέλυσε από τη μια μεριά όταν ομάδα άθλιων τραμπούκων συμμαθητών του χτυπούσε ανηλεώς το κεφάλι στη σιδερένια καγκελόπορτα του σχολείου. Η Εισαγγελία Αρτας άσκησε δίωξη και η Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης διέταξε ΕΔΕ για να διερευνήσει ευθύνες του γυμνασιάρχη και των εκπαιδευτικών. Αμεσα αντέδρασε η ΕΛΜΕ Αρτας. Οχι για να καταδικάσει τον ξυλοδαρμό. Αλλά για να εκφράσει τη στήριξή της στους καθηγητές. Ετεροντροπή και σκέψεις που φέρνουν κόμπο στον λαιμό.

Αναρίθμητα περιστατικά βίας μέσα σε σχολικές κοινότητες με καθηγητές – αμέτοχους θεατές. Αδιάφοροι γονείς που απαξιούν να μεταλαμπαδεύσουν στα βλαστάρια τους στοιχειώδεις κανόνες κοινωνικής συμπεριφοράς και τρέχουν να κάνουν παράπονα ή να τα ξελασπώσουν στις σπάνιες περιπτώσεις που έρχονται αντιμέτωπα με τις συνέπειες των αντικοινωνικών συμπεριφορών τους. Οχαδερφισμός, αδιαφορία, ανήλικη αντίληψη της ζωής, με θύματα ανυπεράσπιστα μικρά παιδάκια. Που φοβούνται να πάνε στο σχολείο, να βγουν στο διάλειμμα, να πάνε βόλτα. Μόλις το περασμένο Σάββατο το απόγευμα 13χρονος δέχτηκε επίθεση με απίστευτη βιαιότητα έξω από τον σταθμό «Ειρήνη»: «Πήγα να τρέξω και τότε μια παρέα ανηλίκων με τραβάνε από την κουκούλα, με ρίχνουν κάτω και αρχίζουν να με κλοτσάνε και να με βαράνε με σιδηρογροθιές, όταν πήγα να προστατέψω το κεφάλι μου έσπασα τρία δάχτυλα». Πριν από δυο εβδομάδες 15χρονη γρονθοκοπεί 13χρονο στην αυλή του σχολείου και χασκογελάει μαγνητοσκοπώντας το περιστατικό σε βίντεο μαζί με την υπόλοιπη παρέα τραμπούκων. Ενα καθεστώς εμπεδωμένης ατιμωρησίας, σε σχολεία με καθηγητές σε ρόλο διακοσμητικών στοιχείων, που γνωρίζουν καλά πως ουδεμία επίπτωση θα έχουν σε ένα ξεχαρβαλωμένο σύστημα, με μια πολιτεία σε ρόλο σχολιαστή και αρθρογράφου, που διαπιστώνει το πρόβλημα χωρίς ποτέ να δίνει λύσεις. Μέχρι που συμβαίνει το δυστύχημα. Μέχρι που ένα παιδάκι τραυματίζεται θανάσιμα ή αυτοκτονεί. Τότε όλοι συγκλονισμένοι δηλώνουν πως «δεν ήξεραν, δεν άκουσαν», οι μαθητές του σχολείου οργανώνουν ακτιβιστικά happenings σχηματίζοντας με τις τσάντες τους το όνομα του νεκρού παιδιού και γράφοντας δακρύβρεχτα τραγούδια, εμείς οι δημοσιογράφοι τα προβάλλουμε συγκλονισμένοι στα δελτία με στομφώδεις τίτλους, υποβλητική μουσική υπόκρουση και συγκινητικά λόγια στο σπικάζ.

Και κάπου εκεί ψηλά, τα παιδάκια που έφυγαν γιατί δεν άντεξαν χαμογελάνε πικρά. Που εγκατέλειψαν έναν κόσμο ο οποίος δεν νοιάστηκε ποτέ πραγματικά για αυτούς. Παρά μόνο όταν πια ήταν αργά. Και, κυρίως, υποκριτικά.