Μάχες στο δημοσιονομικό μέτωπο

Βήμα βήμα χαράσσουν στην κυβέρνηση την οικονομική πολιτική, στη σκιά της δυσθεώρητης αβεβαιότητας που προκαλεί η γεωπολιτική και ενεργειακή κρίση. Αυτό που κυρίως ξορκίζουν επικεντρώνεται σε τρία σημεία: στις μεγάλες επιβαρύνσεις στο δημοσιονομικό μέτωπο, στην εκτόξευση του πληθωρισμού σε διψήφια ποσοστά και σε τυχόν πτώση σε επενδύσεις και τουριστικά έσοδα. Ηδη, οι προβλέψεις για τον πληθωρισμό έχουν πέσει έξω. Οικονομικό επιτελείο, Βρυξέλλες, ξένοι και εγχώριοι αναλυτές έκαναν λόγο για προσωρινές πληθωριστικές πιέσεις και αποκλιμάκωση από το δεύτερο τρίμηνο. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία εκτροχίασε περαιτέρω τις εκτιμήσεις, οι οποίες και προ του πολέμου είχαν αναθεωρηθεί στην Ελλάδα από το 1% το 2022 στο 3% (χειμερινές προβλέψεις Κομισιόν). Φαίνεται επίσης ότι οι εξελίξεις «κόβουν» από τις προβλέψεις για την πορεία του ΑΕΠ το 2022, οι οποίες έδειχναν ρυθμό στο 4,5%-5%. Η συνετή δημοσιονομική διαχείριση επιβάλλεται και από το γεγονός ότι η Ελλάδα ακόμα δεν έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα. Η κυβέρνηση θέλει να πετύχει το 2023 την αναβάθμιση στην επενδυτική βαθμίδα, γεγονός που προϋποθέτει προσεκτική διαχείριση.

Το οικονομικό επιτελείο έχει αυξήσει κατά πολύ το κονδύλι για την προστασία των εισοδημάτων από την ενεργειακή κρίση, καθώς ήδη έχει διαθέσει ένα ποσό που ξεπερνά τα 2 δισ. ευρώ και πρόσθεσε ακόμα 1,1 δισ. ευρώ για τον Απρίλιο (αφορούν νέες επιδοτήσεις σε καύσιμα και ρεύμα κ.λπ.). Σε κυβερνητικό και οικονομικό επιτελείο παραδέχονται ότι είναι αναγκασμένοι να λαμβάνουν μέτρα μόνο για το χρονικό διάστημα που έχουν ορατότητα και μέχρι να ξεκαθαρίσει η εικόνα. Είναι διάχυτη η ανησυχία για το πώς θα πάει η οικονομία και τα φορολογικά έσοδα και αν θα υπάρξει παράταση ή κλιμάκωση του πολέμου ή ειρήνη και αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών και της έντασης. Ετσι, τα μέτρα που λαμβάνει η κυβέρνηση είναι μετρητά, με τους κυβερνητικούς παράγοντες να επαναλαμβάνουν μονότονα ότι οι μειώσεις Ειδικών Φορολογικών Συντελεστών ξεπερνούν τις δυνατότητες της οικονομίας, ενώ έχουν και μειωμένη κοινωνική απόδοση.

Τα ελπιδοφόρα σημεία της εξίσωσης από την άλλη πλευρά είναι τα υψηλά ταμειακά διαθέσιμα στα 41 δισ. ευρώ και η υψηλότερη ανάκαμψη του 2021. Ο «αέρας» του μεγαλύτερου από τις προβλέψεις ΑΕΠ μεταφέρεται τους πρώτους μήνες του 2022. Το Ταμείο Ανάκαμψης επίσης έχει φουλάρει τις μηχανές και τρέχει ήδη σημαντικά έργα και επενδύσεις, οι οποίες πρόκειται να διατηρήσουν το ΑΕΠ σε υψηλά ποσοστά το 2022, ενώ αισιοδοξία εκπέμπεται από το μέτωπο του τουρισμού (αναμένονται και φέτος αυξημένα έσοδα). Την ίδια ώρα, το ευρωπαϊκό μπλοκ φαίνεται να συντονίζεται ως προς την εύρεση της κοινής αντιμετώπισης της κρίσης. Στο τραπέζι βρίσκονται διάφορα σχέδια, όμως το πιο σημαντικό είναι πως «ψήνεται» η παράταση της δημοσιονομικής ευελιξίας και το 2023, εξέλιξη που θα δώσει ανάσα στην οικονομία.