Η Κίρκη με τη διττή υπόσταση της θεότητας και μάγισσας δεν γοήτευσε απλά τον Οδυσσέα μεταμορφώνοντας σε χοίρους τους συντρόφους του. Σύμφωνα με τη Μάντελιν Μίλερ και τη φεμινιστική, ελεύθερη προσέγγισή της στα ομηρικά έπη και τις «Μεταμορφώσεις» του Οβίδιου, η φιγούρα της Κίρκης προβάλλει διαφορετική στο σύγχρονο μυθιστόρημά της.
Το 2011 το πρώτο της μυθιστόρημα «Αχίλλειος Πτέρνα» έδωσε μία άλλη ερμηνεία στο έπος της Ιλιάδας, καθώς η συγγραφέας έδωσε έμφαση στη σχέση του Αχιλλέα με τον Πάτροκλο. Η ευαίσθητη και σύγχρονη γραφή της χάρισαν στη φιλόλογο των αρχαίων ελληνικών και λατινικών το λογοτεχνικό βραβείο Οραντζ και μία θέση ανάμεσα σε παλαιότερους συγγραφείς και μελετητές της αρχαίας γραμματείας που εμπλούτιζαν τις ερμηνευτικές προσεγγίσεις της Ιλιάδας.
Μετά την επιτυχία της «Αχιλλείου Πτέρνας», που μεταφράστηκε σε 23 γλώσσες, η Μάντελιν Μίλερ ασχολήθηκε και με την Οδύσσεια, επιλέγοντας για πρωταγωνίστριά της την αθάνατη νύμφη Κίρκη, κόρη του Ηλιου και της Πέρσης. Η οποία ζούσε μόνη της, εξόριστη στο ξέφωτο ενός δάσους, στο νησί της Αιαίας, καθώς οι μαγικές της δυνάμεις μεταμόρφωσαν τη νύμφη Σκύλλα σε τέρας της θάλασσας. Σε αυτό το μοναχικό μέρος, μας διηγείται η αμερικανίδα συγγραφέας, η Κίρκη αντιμάχεται την επιθετική συμπεριφορά που της δείχνουν τα πληρώματα των πλοίων που περνούν από το νησί της επιστρατεύοντας τα μαγικά της φίλτρα.
Η Μίλερ ξεκινά την «Κίρκη» της περιγράφοντας το ανάκτορο του Ηλιου: «Δίπλα σε εκείνο του Ωκεανού, θαμμένο σε γήινους βράχους, με τοίχους χτισμένους από οψιδιανό». Μέσα σε αυτό το περιβάλλον των θεών η Κίρκη ήταν υποτιμημένη από τον πατέρα της που τη θεωρούσε «βαρετή όπως τον βράχο» και άχαρη εξαιτίας «του λεπτού ήχου» των λυγμών της που έμοιαζαν με των ανθρώπων και όχι των θεών.
Η Κίρκη βρέθηκε μάρτυρας στο μαρτύριο του Προμηθέα και αυτό την έστρεψε με συμπάθεια προς το γένος των ανθρώπων. Αργότερα συνάντησε έναν ψαρά, τον Γλαύκο και έγιναν εραστές. Για να μην τον χάσει, αλλά και για να τον προφυλάξει από τη θνητότητά του η Κίρκη πρώτη χρησιμοποίησε το φάρμακο/φαρμάκι – τα βότανα με τα οποία ενεργοποίησε τα μάγια της. Ετσι ο Γλαύκος έγινε θεός με πράσινα μαλλιά, κραδαίνοντας μία τρίαινα. Ομως ο ίδιος κουράστηκε από την εμμονή της Κίρκης και έστρεψε το ενδιαφέρον του προς την όμορφη θαλάσσια νύμφη Σκύλλα. Η θυμωμένη μάγισσα εκδικήθηκε την αντίζηλό της και αυτοεξορίστηκε στο ακατοίκητο νησί.
Εκεί, στην Αία, θα τη βρει ο Οδυσσέας ανάμεσα σε εξημερωμένους λύκους και λιοντάρια, που δεν ήταν παρά οι μαγεμένοι από την ίδια ναυτικοί ενός πλοίου, ο καπετάνιος του οποίου επιχείρησε να τη βιάσει. Η ικανότητα της Μίλερ σε αυτό το σημείο είναι ιδιαίτερη, γράφουν στις βιβλιοκριτικές τους οι «Guardian» και «Monde». Η συγγραφέας δίνει φωνή σε ένα πρόσωπο για το οποίο ο Ομηρος μιλά σε λίγους στίχους και αποσιωπούν οι κλασικιστές φιλόλογοι. Στη δική της Κίρκη η Μίλερ καταστρώνει μία δυνατή ερωτική ιστορία από τα κατάλοιπα που μας άφησαν οι αρχαίοι στίχοι για τη σχέση της μάγισσας θεάς με τον Οδυσσέα και τον απόγονό τους, Τηλέγονο.
Φανερά επηρεασμένη από την πρόσφατη μετάφραση της «Οδύσσειας», που με γυναικεία ευαισθησία απέδωσε στα αγγλικά η Εμιλι Γουίλσον, δίνει σημασία όχι στον χαρακτήρα του πρωταρχικού αρσενικού, αλλά στην Κίρκη. Και τη βγάζει από την αφάνεια πράττοντας σύμφωνα με το μέτρο της σύγχρονης ηθικής που υπερθεματίζει προς τη γυναικεία πλευρά. Σε αυτήν λοιπόν τη νέα μυθιστορηματική αφήγηση η Κίρκη της Μίλερ «τα βάζει» με όλα τα αρχαία κλασικά έργα των ανδρών. Από τον Ομηρο και τον Οβίδιο έως την «Τηλεγονία», αδιαφορεί για τους αναχρονισμούς υπερβάλλοντας σε ψυχολογικές ερμηνείες. Ωστόσο, αυτή η «Κίρκη» μοιάζει να μιλά για το σήμερα επιδεικνύοντας τα μαγικά της χαρίσματα.
Τελευταία Νέα
