Οι επανειλημμένες δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ περί πλήρους νίκης απέναντι στο Ιράν προκαλούν έντονη συζήτηση, καθώς οι δύο πλευρές παραμένουν σε εύθραυστη διπλωματική ισορροπία. Οι απειλές για νέες επιθέσεις αυξάνουν τον κίνδυνο εκτεταμένων ιρανικών αντιποίνων, διατηρώντας την ένταση στη Μέση Ανατολή.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους στον Κόλπο ενδέχεται να εξέλθουν από τη σύγκρουση σε δυσμενέστερη θέση, ενώ το Ιράν, παρά τα στρατιωτικά και οικονομικά πλήγματα, θα μπορούσε να ενισχύσει την περιφερειακή του επιρροή αποδεικνύοντας ότι μπορεί να επηρεάσει τη ροή σημαντικού μέρους των παγκόσμιων ενεργειακών αποθεμάτων.
via REUTERS
Πόλεμος στο Ιράν: Αναζητά διέξοδο ο Τραμπ
Η κρίση παραμένει ανοιχτή, με ειδικούς να θεωρούν πιθανό ο Τραμπ να αναζητήσει διέξοδο που θα διαφυλάξει το κύρος του σε περίπτωση που οι διαπραγματεύσεις οδηγηθούν σε αδιέξοδο.
Άλλοι, ωστόσο, προβλέπουν πιο δυσοίωνες εξελίξεις. «Έχουν περάσει τρεις μήνες και φαίνεται πως ένας πόλεμος που ξεκίνησε ως βραχυπρόθεσμη επιχείρηση για τον Τραμπ μετατρέπεται σε μακροπρόθεσμη στρατηγική αποτυχία», δήλωσε ο Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ, πρώην διαπραγματευτής για τη Μέση Ανατολή.
Στην κρίση με το Ιράν, ο Τραμπ εμφανίζεται ως ηγέτης της ισχυρότερης στρατιωτικής δύναμης στον κόσμο, αντιμέτωπος με μια μικρότερη χώρα που ωστόσο επιδεικνύει αποφασιστικότητα και αυτοπεποίθηση.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η αβεβαιότητα αυτή μπορεί να κάνει τον Τραμπ, ο οποίος δεν έχει ορίσει σαφές τέλος στη σύγκρουση, πιο απρόθυμο να αποδεχθεί συμφωνία που θα μπορούσε να θεωρηθεί ως υποχώρηση ή επιστροφή στη συμφωνία του 2015 για τα πυρηνικά του Ιράν.
Πόλεμος στο Ιράν: Πώς πληγώνει την εικόνα του Τραμπ
Ο Αμερικανός ηγέτης εξελέγη με την υπόσχεση ότι δεν θα εμπλέξει τη χώρα του σε νέες στρατιωτικές περιπέτειες. Ωστόσο, η αντιπαράθεση με το Ιράν απειλεί να πλήξει τη διεθνή αξιοπιστία των ΗΠΑ και να επιβαρύνει το ιστορικό της εξωτερικής τους πολιτικής.
Η κρίση εξελίσσεται ενώ ο Τραμπ αντιμετωπίζει εσωτερικές πιέσεις λόγω της ακρίβειας και της αύξησης των τιμών καυσίμων, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή παραμένει αντιδημοφιλής στο εσωτερικό.
Μετά από έξι εβδομάδες εκεχειρίας, αναλυτές εκτιμούν ότι ο Τραμπ βρίσκεται μπροστά σε δύσκολη επιλογή: είτε να αποδεχθεί μια ελαττωματική συμφωνία, είτε να κλιμακώσει στρατιωτικά τη σύγκρουση, ρισκάροντας νέα κρίση.
Αν η διπλωματία αποτύχει, πιθανή επιλογή θα ήταν να εξαπολύσει περιορισμένες επιθέσεις, να τις παρουσιάσει ως τελική νίκη και να αποχωρήσει.
Ωστόσο, ο Τραμπ εξακολουθεί να διαθέτει υποστηρικτές. Ο Αλεξάντερ Γκρέι, πρώην ανώτερος σύμβουλός του, υποστήριξε ότι η εκστρατεία του προέδρου δεν βρίσκεται σε αδιέξοδο, χαρακτηρίζοντας τις επιθέσεις κατά του Ιράν «στρατηγική επιτυχία» και σημειώνοντας ότι ο πόλεμος έφερε τους συμμάχους του Κόλπου πιο κοντά στις ΗΠΑ.
Η απάντηση του Ιράν
Στην αρχή του πολέμου, οι αμερικανικές επιδρομές προκάλεσαν σοβαρές απώλειες στις ιρανικές στρατιωτικές δυνάμεις, καταστρέφοντας μεγάλο μέρος του ναυτικού και των πυραυλικών τους δυνατοτήτων.
Η Τεχεράνη απάντησε μπλοκάροντας τα Στενά του Ορμούζ και εξαπολύοντας επιθέσεις κατά του Ισραήλ και χωρών του Κόλπου, γεγονός που εκτόξευσε τις τιμές της ενέργειας. Παρά τον ναυτικό αποκλεισμό που διέταξε ο Τραμπ, η Ουάσινγκτον δεν κατάφερε να υποτάξει την Τεχεράνη.
Οι ιρανικές αρχές επιχειρούν να αντικρούσουν τους θριαμβευτικούς ισχυρισμούς του Τραμπ, χαρακτηρίζοντας την εκστρατεία του ως «συντριπτική ήττα».
Οι μεταβαλλόμενοι στόχοι
Ο Τραμπ είχε διακηρύξει ότι στόχος του πολέμου ήταν να εμποδίσει το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, να εξαλείψει την απειλή προς την περιοχή και να ενθαρρύνει την ανατροπή της ιρανικής ηγεσίας.
Ωστόσο, οι στόχοι αυτοί παραμένουν ανεκπλήρωτοι. Η αποπυρηνικοποίηση του Ιράν δεν έχει επιτευχθεί, ενώ η Τεχεράνη επιμένει στο δικαίωμά της να εμπλουτίζει ουράνιο για ειρηνικούς σκοπούς.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι ο πόλεμος μπορεί να ωθήσει το Ιράν να εντείνει τις πυρηνικές του φιλοδοξίες, επιδιώκοντας αποτρεπτική ισχύ παρόμοια με εκείνη της Βόρειας Κορέας.
Παράλληλα, ο στόχος του Τραμπ να σταματήσει τη στήριξη του Ιράν προς ένοπλες οργανώσεις της περιοχής δεν έχει επιτευχθεί, ενώ οι νέοι Ιρανοί ηγέτες θεωρούνται ακόμη πιο σκληροπυρηνικοί.
Η Κίνα και η Ρωσία εκτιμάται ότι έχουν αντλήσει πολύτιμα διδάγματα για τις αδυναμίες του αμερικανικού στρατού και τις ασύμμετρες τακτικές του Ιράν, σύμφωνα με ειδικούς.
Ο Τζόναθαν Πανίκοφ του Atlantic Council παρατηρεί ότι, παρά τα βαριά πλήγματα, οι Ιρανοί ηγέτες θεωρούν επιτυχία το γεγονός πως επέζησαν και συνεχίζουν να ελέγχουν τη ναυσιπλοΐα στον Κόλπο.
Ο Ρόμπερτ Κάγκαν της Brookings Institution εκτιμά ότι μια αρνητική έκβαση θα αποτελέσει σοβαρό πλήγμα για το κύρος των ΗΠΑ, πιθανώς μεγαλύτερο από τις αποχωρήσεις τους από το Βιετνάμ ή το Αφγανιστάν, καθώς η Μέση Ανατολή παραμένει κεντρικό πεδίο του παγκόσμιου ανταγωνισμού.
Πηγή: Reuters
