Στην καρδιά της Αθήνας, το 14ο Δημοτικό Σχολείο στέκει ως ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα δείγματα του ελληνικού μοντερνισμού, φέροντας την υπογραφή του κορυφαίου αρχιτέκτονα Δημήτρη Πικιώνη.

Το κτίριο που σχεδιάστηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’30, δεν αποτελεί απλώς έναν ακόμη χώρο εκπαίδευσης στο κέντρο της πόλης, αλλά ένα διεθνές σημείο αναφοράς λόγω της αρχιτεκτονικής του. Παρά την αδιαμφισβήτητη ιστορική του αξία, το σχολικό συγκρότημα βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπο με τη φθορά του χρόνου, παραμένοντας «εγκλωβισμένο» ανάμεσα στην αίγλη του παρελθόντος και την σημερινή έλλειψη μιας ολοκληρωμένης παρέμβασης συντήρησης.

Η σημερινή πραγματικότητα για τη σχολική κοινότητα που βρίσκεται στους πρόποδες του Λυκαβηττού απέχει δραματικά από την αρχιτεκτονική θεωρία, καθώς οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί καλούνται να λειτουργήσουν σε ένα περιβάλλον που, όπως λένε, εγκυμονεί κινδύνους.

Η χρόνια εγκατάλειψη έχει οδηγήσει σε σοβαρά δομικά προβλήματα, με τη διάβρωση των υλικών, τις εκτεταμένες εισροές υγρασίας και την κακή κατάσταση των υποδομών να συνθέτουν μια εικόνα παρακμής. Τα επαναλαμβανόμενα περιστατικά που θέτουν σε δοκιμασία την ασφάλεια των παιδιών υπογραμμίζουν την επιτακτική ανάγκη για άμεση αποκατάσταση, ώστε αυτό το σχολείο-μνημείο να παύσει να αποτελεί ένα «ζωντανό» πρόβλημα και να ανακτήσει τον ρόλο του ως ένας ασφαλής και πρότυπος χώρος μάθησης.

«Πλέον όντως ανησυχούμε»

«Είναι κρίμα από τον Θεό αυτό που συμβαίνει. Πρόκειται για μία χρόνια κατάσταση, η οποία, εν τέλει, δεν γνωρίζω εάν θα λυθεί και ποτέ. Φαίνεται πως είναι ευχή και κατάρα να είναι ένα σχολείο, αρχιτεκτονικό μνημείο, καθώς υποτίθεται πως θα έπρεπε να το προστατεύουμε και να το φροντίζουμε περισσότερο, και είναι παράδοξο που το έχουν αφήσει στην τύχη του» επισημαίνει στο tanea.gr η κα Δάφνη Σινάνη, πρόεδρος του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του 14ου Δημοτικού Σχολείου και Νηπιαγωγείου Αθηνών – Δημήτρης Πικιώνης, προσθέτοντας πως «η χρόνια εγκατάλειψη και η έλλειψη συντήρησης, εν αναμονή της ολικής αποκατάστασης, πλέον έχουν φτάσει σε επίπεδο που δεν αντιμετωπίζονται με μπαλώματα. Υπάρχει όντως κίνδυνος και όντως μας ανησυχεί».

Πρόκειται για ένα κτιριακό συγκρότημα που έχει χαρακτηριστεί από το Υπουργείο Πολιτισμού ως «Ιστορικό Διατηρητέο Μνημείο». «Είναι ένα μεγάλο σχολείο, και μαζί με το νηπιαγωγείο, φιλοξενούνται 250 παιδιά. Είναι ένας πολύ “ζωντανός” χώρος, καθώς πραγματοποιούνται εκδηλώσεις, δραστηριότητες, ενώ το επισκέπτονται και παλιοί μαθητές. Είναι ένα σχολείο που σε “σημαδεύει”, και θα μπορούσε να είναι ένα πραγματικό διαμάντι» τονίζει η κα Σινάνη.

Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική. Η αποκατάσταση του κτιρίου, είναι στο τραπέζι των συζητήσεων εδώ και περίπου 10 χρόνια, σύμφωνα με την κα Σινάνη. Σύμφωνα με την τελευταία επιστολή που απέστειλε ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων, προς τον Δήμο Αθηναίων, στο υπουργείο Παιδείας, υπουργείο Πολιτισμού κ.α., μόλις χθες, αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Το σχολείο λειτουργεί καθημερινά υπό συνθήκες επικινδυνότητας που πλέον δεν μπορούν να θεωρηθούν ούτε “μεμονωμένα περιστατικά” ούτε “τεχνικές δυσκολίες”.

Πρόκειται για μια διαρκή και απολύτως τεκμηριωμένη κατάσταση εγκατάλειψης, για την οποία ο Δήμος Αθηναίων έχει πλήρη γνώση εδώ και χρόνια».

Πέφτουν παράθυρα και σοβάδες

Όπως επισημαίνεται στην σχετική επιστολή, στις 13 Μαρτίου σημειώθηκε πτώση σιδερένιου παράθυρου με τζάμι, εν ώρα μαθήματος. Το περιστατικό δηλώθηκε στον δήμο Αθηναίων, καταχωρήθηκε σχετικό αίτημα στην πλατφόρμα του δήμου και πραγματοποιήθηκε επισκευή από συνεργείο που απέστειλαν οι τεχνικές υπηρεσίες. «Ωστόσο, το ίδιο ακριβώς παράθυρο κατέρρευσε εκ νέου κατά το διάστημα 01/05-/03/05. Αυτή τη φορά δεν υπήρχαν παιδιά στην αίθουσα, μόνο επειδή το σχολείο ήταν κλειστό λόγω αργίας. Για άλλη μία φορά, το ότι δεν υπήρξε τραυματισμός οφείλεται αποκλειστικά σε συγκυριακούς λόγους».

Το μεγάλο «παράπονο» του Συλλόγου Γονέων καθώς και του διευθυντή του σχολείου, όπως αναφέρει η κα Σινάνη, είναι πως μέχρι και σήμερα δεν έχουν λάβει κάποια έγγραφη απάντηση, καμία τεχνική έκθεση, και καμία ενημέρωση για τις ενέργειες στις οποίες προτίθεται να προχωρήσει ο δήμος Αθηναίων. «Αντιθέτως, συνεχίζουμε να βλέπουμε σοβάδες να πέφτουν, παράθυρα να καταρρέουν, υγρασίες να επεκτείνονται και πρόχειρες “επισκευές” να αποτυγχάνουν μέσα σε λίγες εβδομάδες».

«Αντί να προστατεύουν το σχολείο, το αφήνουν να ρημάζει»

Αυτό που τονίζει η Σινάνη, είναι ότι τα αποσπασματικά «πυροσβεστικά» μέτρα πλέον δεν επαρκούν. «Αυτή η κατάσταση αφορά όλες τις δημοτικές αρχές που έχουν περάσει τα τελευταία 10 χρόνια. Σήμερα, είμαστε στο τίποτα και περιμένουμε. Πρόκειται για ένα σχολείο που ανά διαστήματα προσέρχονται φοιτητές από την Γερμανία, που συμμετέχουν σε προγράμματα Erasmus, και έρχονται για να το δουν. Αυτό που αντικρίζουν όμως είναι ένα ερείπιο. Η συντήρηση σε αυτό το κτίριο δεν μπορεί να γίνει με τους ίδιους όρους, με κάποιο που χτίστηκε πριν 20 χρόνια. Έχει τελείως διαφορετικές ανάγκες. Απαιτείται μία μελετημένη προσέγγιση. Για παράδειγμα, έφτιαξαν την μόνωση το καλοκαίρι, και με τις πρώτες ισχυρές βροχοπτώσεις τον χειμώνα, πλημμύρισαν 3 αίθουσες, από την μονωμένη οροφή. Άρα προφανώς κάτι δεν πάει καλά».

Ερωτηθείσα για το ποια είναι τα μεγαλύτερα προβλήματα, αυτή τη στιγμή στο σχολείο, η κα Σινάνη επεσήμανε πως «μεγάλη πληγή και μεγάλο άγχος μας είναι τα κουφώματα, το γεγονός ότι πέφτουν. Έχουμε πολύ μεγάλα παράθυρα με σιδερένια κουφώματα, εκείνης της εποχής. Σε περίπτωση που πέσουν πάνω σε ένα παιδί, σίγουρα θα πεθάνει. Η κόρη μου για παράδειγμα, επέστρεψε στο σπίτι με σκίσιμο στο χέρι, απλώς ακουμπώντας την τζαμαρία της τάξης, λογικά λόγω των διαβρωμένων κουφωμάτων, ενώ την ίδια στιγμή δεν έχουμε κλιματισμό. Επίσης, υπάρχει μεγάλο ζήτημα όσον αφορά την υγρασία, το οποίο πιθανώς εξηγείται από τις πρόχειρες παρεμβάσεις. Την ίδια στιγμή, τα προαύλια είναι σε άθλια κατάσταση με λακκούβες, πέτρες και κομμένα δέντρα, ενώ σίγουρα στο νηπιαγωγείο δεν πληρούνται οι προδιαγραφές».

«Δεν θα έπρεπε να είναι κανονικό, το γεγονός ότι με την παραμικρή πτώση, το παιδάκι θα φύγει με ράμματα. Ωστόσο, οι μαθητές ουσιαστικά έχουν μάθει ότι αυτό είναι το σχολείο τους. Επαναλαμβάνω, πως είναι πολύ παράλογο αυτό που συμβαίνει καθώς πρόκειται για

προστατευμένο αρχιτεκτονικό μνημείο σε μία περιοχή που είναι υπό άνθηση ο τουρισμός, και το αφήνουν να καταρρέει. Πλέον όντως, ανησυχούμε, καθώς αντί να το προστατεύουν, το αφήνουν να ρημάζει».

Τα περιστατικά

Στην τελευταία επιστολή του Συλλόγου Γονέων, καταγράφονται αναλυτικά τα περιστατικά που έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια:«➔ 2015 – Πτώση μεγάλου τμήματος σοβά από οροφή αίθουσας, με αποτέλεσμα τραυματισμό μαθήτριας.

2019 – Πτώση σιδερένιου κουφώματος με τζάμι εν ώρα διδασκαλίας, παρουσία μαθητών. Η αποφυγή τραυματισμού οφείλεται αποκλειστικά σε τύχη.

Την ίδια χρονιά σημειώθηκε πτώση σοβάδων από οροφή τουαλέτας μαθητών, ευτυχώς κατά τη διάρκεια των διακοπών του Πάσχα, πάλι κατά τύχη.

2020 – έως σήμερα, επαναλαμβανόμενα περιστατικά:

● Πτώση τμημάτων από γείσα,

● Έντονη υγρασία, μούχλα και φθορές στους τοίχους των αιθουσών διδασκαλίας,

● Πλημμυρικά φαινόμενα και προβλήματα αποχέτευσης,

● Φθορές σε προαύλια, σκαλοπάτια και κιγκλιδώματα,

● Πτώσεις δέντρων στον σχολικό χώρο,

● Τραυματισμοί παιδιών στο προαύλιο λόγω ακατάλληλου εδάφους,

● Βανδαλισμοί, εκτός ωραρίου λειτουργίας του σχολείου, που επιδεινώνουν την επικινδυνότητα.

➔ Την τρέχουσα σχολική χρονιά:

● Το Δεκέμβριο του 2025 αίθουσα διδασκαλίας κρίθηκε ακατάλληλη για ένα μήνα λόγω εκτεταμένης υγρασίας και μούχλας στην οροφή της.

● Το Φεβρουάριο του 2026 είχαμε πτώση σοβάδων τοίχου αίθουσας διδασκαλίας λόγω υγρασίας».

Παράλληλα επισημαίνεται πως από το 2019 έως σήμερα, έχουν πραγματοποιηθεί τόσο από την Διεύθυνση του σχολείου και τον Σύλλογο Διδασκόντων, αλλά και τον Σύλλογο Γονέων, επαναλαμβανόμενες έγγραφες αναφορές και αιτήματα για επισκευές προς τον δήμο Αθηναίων, και τις αρμόδιες υπηρεσίες, αλλά και προς το υπουργείο Παιδείας. «Η πάγια απάντηση που λαμβάνουμε είναι ότι “επίκειται συνολική αποκατάσταση”, χωρίς όμως να δίνονται σαφή χρονοδιαγράμματα ή να λαμβάνονται ουσιαστικά ενδιάμεσα μέτρα προστασίας».

Η μελέτη που «πάγωσε»

Στην ίδια επιστολή, επισημαίνεται πως τον Μάρτιο του 2018 το σχολείο συμπεριλαμβάνεται στο επενδυτικό δάνειο των 55 εκ. ευρώ της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για την αστική ανάπτυξη της Αθήνας. Με απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου αποκτά ένα προϋπολογισμό 2.500.000 ευρώ.

«Η μελέτη παγώνει και ξαναρχίζει αρκετές φορές μέχρι που ο Δήμος Αθηναίων υποβάλει στην Διεύθυνση Προστασίας και Αναστήλωσης Νεώτερων και Σύγχρονων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού την μελέτη “Αποκατάσταση 14ου Δημοτικού σχολείου & Νηπιαγωγείου Αθηνών, “ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΙΚΙΩΝΗΣ”, Αρχιτεκτονική διαρρύθμιση, Στατική ενίσχυση και Ενεργειακή Αναβάθμιση”.

Η ανωτέρω μελέτη εγκρίθηκε από το υπουργείο το 2021, προκειμένου να ενταχθεί σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα και να υλοποιηθούν οι εργασίες αποκατάστασης και ενεργειακής αναβάθμισης του μνημείου που αυτή περιλάμβανε.

Το έργο «Ανακαίνιση Διατηρητέου Κτιρίου επί της οδού Σίνα 70 (14ο Δημοτικό Αθηνών)» εμφανίζεται στα εγκεκριμένα Τεχνικά Προγράμματα του Δήμου Αθηναίων, με προϋπολογισμό 2.500.000 ευρώ, κάθε χρόνο, από το 2019 έως και το 2025. Παρόλα αυτά, μέχρι σήμερα δεν έχουν υλοποιηθεί οι απαιτούμενες τροποποιήσεις στην αρχική μελέτη, ούτε υπάρχει επίσημο και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης. Το αποτέλεσμα είναι ένα εγκεκριμένο έργο να παραμένει ανενεργό επί σειρά ετών, ενώ η κατάσταση του σχολείου επιδεινώνεται» αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στην επιστολή