Ο Γιάννης Σμαραγδής μίλησε «στην εκπομπή 15 Λεπτά» των Νέων στο YouTube, σε μια συνέντευξη που επικεντρώθηκε στην ταινία του για τον Ιωάννη Καποδίστρια και στη σύνδεσή της με την έννοια της εθνικής ταυτότητας. Ο σκηνοθέτης, γνωστός για τις βιογραφικές του ταινίες, αναφέρθηκε στην έμπνευση πίσω από το έργο και στη μακρά πορεία προετοιμασίας του.
«Φοβάμαι ότι τα θέματα μας επιλέγουν και όχι εμείς τα θέματα», είπε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι η ιδέα για τον Καποδίστρια γεννήθηκε σχεδόν αυθόρμητα. Θύμισε πως πριν από αυτήν την ταινία είχε ασχοληθεί με μορφές όπως ο Καβάφης, ο Ελ Γκρέκο και ο Ιωάννης Βαρβάκης, ενώ παλαιότερα είχε δημιουργήσει και μια τηλεοπτική ταινία για τον Παπαδιαμάντη με τίτλο «Καλησπέρα κύριε Αλέξανδρε».
Δούλευε το σενάριο επί επτά χρόνια
Ο γνωστός δημιουργός αποκάλυψε ότι δούλεψε την ταινία Καποδίστριας επί επτά χρόνια πριν φτάσει στα γυρίσματα. «Το σενάριο γράφτηκε πάνω από εξήντα φορές», είπε υπογραμμίζοντας τη δυσκολία του εγχειρήματος και τη λεπτομερή ιστορική έρευνα που προηγήθηκε.
Απαντώντας σε ερώτηση για το αν η ταινία παρουσιάζει τον Καποδίστρια ως αυταρχικό ηγέτη ή ως εθνικό ευεργέτη, ο Σμαραγδής τόνισε ότι «ό,τι υπάρχει στην ταινία είναι ιστορικά καταγεγραμμένο από τους ανθρώπους που αγαπάνε τον Καποδίστρια». Πρόσθεσε ότι η ιστορία είναι «σαν τον υδράργυρο», αφήνοντας χώρο στον θεατή να δώσει τη δική του ερμηνεία.
Η απάντησή τους στους κριτές και τους επικριτές του
Ο σκηνοθέτης σχολίασε και τις αντιδράσεις που δέχθηκε η ταινία από τους κριτικούς κινηματογράφου. «Οι μισοί ήταν αποφασισμένοι να γράψουν αρνητικά», είπε, εκτιμώντας ότι αυτό οφείλεται στο γεγονός πως «δεν παίζω με τις μόδες».
Η συζήτηση ανέδειξε τη σταθερή προσήλωση του Γιάννη Σμαραγδή στη δημιουργία έργων που αναδεικνύουν την ελληνική ιστορία και τον πολιτισμό, χωρίς να υποκύπτουν σε πρόσκαιρες τάσεις.
«Αδιάβαστοι» όσοι λένε ότι έχει ανακρίβειες η ταινία
«Δεν έχουν διαβάσει», σχολιάζει, αναφερόμενος στον τρόπο που η ταινία παρουσιάζει τον Μαυροκορδάτο. «Δεν έχουν Λογοχάρη, ας πούμε, τον τρόπο που αντιμετωπίζει τον Μαυροκορδάτο».
Ο ίδιος επιμένει ότι η απεικόνιση του Μαυροκορδάτου είναι ακριβής. «Ήταν σημαντική μορφή ο Μαυροκορδάτος», σημειώνει, προσθέτοντας πως τα τελευταία χρόνια υπάρχει τάση, κυρίως από ξένα πανεπιστήμια, να παρουσιάζεται ως μεγάλο πρόσωπο της επαναστατικής και μεταβατικής περιόδου.
«Ο Μαυροκορδάτος, με βάση τα πραγματικά περιστατικά, ήταν κανονικός άνθρωπος των Άγγλων», υποστηρίζει, τονίζοντας ότι υπήρξε υπέρμαχος της δυτικόστροφης πορείας του νέου ελληνικού κράτους. Ωστόσο, όπως λέει, «εγκλήματα έγιναν με την καθοδήγησή του, εκατό τοις εκατό».
Παρά την παιδεία του – «ήξερε έξι, εφτά γλώσσες» – ο σκηνοθέτης θεωρεί ότι ο Μαυροκορδάτος δεν αγαπήθηκε από την ιστορία. «Στην ουσία δεν αγαπούσε παρά μόνο τον εαυτό του», σημειώνει, εξηγώντας ότι αυτός είναι και ο λόγος που δεν έμεινε αγαπητός στη συλλογική μνήμη.
Αναφέρεται ακόμη στην περίοδο μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια, τονίζοντας ότι «οι άνθρωποι που κυβέρνησαν την Ελλάδα μετά ήταν αυτοί που τον δολοφόνησαν». Κατά την άποψή του, ο Μαυροκορδάτος εντάσσεται στη «θετική μυθολογία» εκείνης της εποχής, χωρίς όμως να αποτελεί πραγματικά μεγάλη μορφή.
«Ήταν σκοτεινός παράγοντας της επανάστασης», υπογραμμίζει. «Η ιστορία τη γράφουν οι νικητές, κι αυτοί δεν κατάφεραν να τον αναδείξουν σε μεγάλη μορφή, γιατί δεν ήταν».
Ο δημιουργός επιβεβαιώνει ότι έχει ακουστεί πρόταση για την αγιοκατάταξή του, ενώ αναγνωρίζει πως η ταινία του «ουσιαστικά άνοιξε τον δρόμο» προς αυτή την κατεύθυνση.
