Πιέσεις για τη συνέχιση του πολέμου κατά του Ιράν φέρεται να ασκεί ο πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, προς τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times.
Ο ντε φάκτο ηγέτης της Σαουδικής Αραβίας φέρεται να θεωρεί τη στρατιωτική εκστρατεία ΗΠΑ – Ισραήλ ως «ιστορική ευκαιρία» για την αναμόρφωση της Μέσης Ανατολής. Οι πληροφορίες αυτές προέρχονται από άτομα που έχουν ενημερωθεί από Αμερικανούς αξιωματούχους σχετικά με τις συνομιλίες.
Κατά τις τελευταίες επαφές του, ο πρίγκιπας Μοχάμεντ φέρεται να κάλεσε τον Τραμπ να επιμείνει στην αποδυνάμωση της κυβέρνησης του Ιράν. Ο ίδιος θεωρεί ότι η Τεχεράνη συνιστά μακροπρόθεσμη απειλή για τις χώρες του Κόλπου, η οποία μπορεί να εξαλειφθεί μόνο μέσω αλλαγής καθεστώτος.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου συμμερίζεται την άποψη περί ιρανικής απειλής. Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι το Ισραήλ θα θεωρούσε επιτυχία ένα αποδυναμωμένο Ιράν με εσωτερικές αναταραχές, ενώ η Σαουδική Αραβία βλέπει σε αυτό το σενάριο έναν άμεσο κίνδυνο για την ασφάλειά της.
Ανησυχία για μεγαλύτερες επιθέσεις
Υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι στη Σαουδική Αραβία και στις ΗΠΑ εκφράζουν φόβους ότι η παράταση της σύγκρουσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες, πιο ισχυρές επιθέσεις του Ιράν κατά σαουδαραβικών πετρελαϊκών εγκαταστάσεων, εμπλέκοντας τις ΗΠΑ σε έναν ατέρμονο πόλεμο.
Δημοσίως, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει κάνει αντικρουόμενες δηλώσεις, άλλοτε αφήνοντας να εννοηθεί ότι ο πόλεμος μπορεί να λήξει σύντομα και άλλοτε ότι επίκειται κλιμάκωση. Σε ανάρτησή του ανέφερε πως υπήρξαν «παραγωγικές συνομιλίες για πλήρη επίλυση των εχθροπραξιών», κάτι που η Τεχεράνη διέψευσε.
Οι επιπτώσεις για την οικονομία και την εθνική ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας είναι σημαντικές, καθώς ιρανικές επιθέσεις με drones και πυραύλους έχουν προκαλέσει αναταράξεις στις αγορές πετρελαίου.
Τι αναφέρει η κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας
Οι σαουδαραβικές αρχές απορρίπτουν τους ισχυρισμούς περί πίεσης του πρίγκιπα για συνέχιση του πολέμου, τονίζοντας ότι το βασίλειο επιδιώκει ειρηνική λύση και διατηρεί στενή επικοινωνία με την Ουάσιγκτον.
«Πρωταρχικό μας μέλημα είναι να προστατεύσουμε τον πληθυσμό και τις πολιτικές υποδομές από τις καθημερινές επιθέσεις», ανέφερε η κυβέρνηση, κατηγορώντας το Ιράν για επικίνδυνη κλιμάκωση αντί για διπλωματικές λύσεις.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν φέρεται να υποστήριξε ακόμη και το ενδεχόμενο ανάπτυξης στρατευμάτων στο Ιράν για την κατάληψη ενεργειακών υποδομών, ενώ ο Τραμπ εξετάζει στρατιωτική επιχείρηση στο νησί Kharg, βασικό κόμβο πετρελαϊκών εγκαταστάσεων.
Σοβαρά προβλήματα στα Στενά του Ορμούζ
Η στάση της Σαουδικής Αραβίας καθορίζεται και από οικονομικούς παράγοντες, καθώς οι ιρανικές επιθέσεις έχουν πλήξει τη λειτουργία του Στενού του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται η πλειονότητα των εξαγωγών πετρελαίου της περιοχής.
Αν και υπάρχουν εναλλακτικοί αγωγοί, οι υποδομές τους έχουν επίσης δεχθεί επιθέσεις. Αναλυτές σημειώνουν ότι ο πρίγκιπας Μοχάμεντ ανησυχεί πως μια πρόωρη αποχώρηση των ΗΠΑ θα άφηνε τη Σαουδική Αραβία εκτεθειμένη σε ένα ενισχυμένο Ιράν, ικανό να διακόπτει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
«Οι σαουδαραβικές αρχές θέλουν να τελειώσει ο πόλεμος, αλλά έχει σημασία και ο τρόπος που θα τελειώσει», δήλωσε η αναλύτρια Γιασμίν Φαρούκ από το International Crisis Group.
U.S. President Donald Trump and Saudi Crown Prince and Prime Minister Mohammed Bin Salman attend a bilateral meeting at the Royal Court in Riyadh, Saudi Arabia, May 13, 2025. REUTERS/Brian Snyder
Πλήγματα σε διυλιστήρια και διπλωματικές εγκαταστάσεις
Η Σαουδική Αραβία διαθέτει αντιαεροπορικά συστήματα Patriot για την προστασία κρίσιμων υποδομών, ωστόσο οι διαθέσιμοι πύραυλοι αναχαίτισης είναι περιορισμένοι. Από την έναρξη της σύγκρουσης έχουν σημειωθεί πλήγματα σε διυλιστήρια και διπλωματικές εγκαταστάσεις, προκαλώντας θύματα μεταξύ αλλοδαπών εργαζομένων.
Αναλυτές εκτιμούν ότι ο πρίγκιπας διάδοχος βλέπει τον πόλεμο και ως ευκαιρία ενίσχυσης της περιφερειακής επιρροής της Σαουδικής Αραβίας, ενώ ο Τραμπ ανησυχεί για τις επιπτώσεις των υψηλών τιμών πετρελαίου στην παγκόσμια οικονομία.
Παρά τις διαβεβαιώσεις, οικονομολόγοι θεωρούν δύσκολη την ταχεία ανάκαμψη της αγοράς πετρελαίου, καθώς ο περιορισμός της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ συνεχίζει να προκαλεί απώλειες.
Ο κίνδυνος για τα οικονομικά σχέδια του μπιν Σαλμάν
Ο παρατεταμένος πόλεμος απειλεί τα φιλόδοξα σχέδια του πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν για τη μετατροπή της Σαουδικής Αραβίας σε διεθνές επιχειρηματικό κέντρο έως το 2030. Η σταθερότητα θεωρείται κρίσιμη για την προσέλκυση επενδύσεων και τουρισμού.
Ο υπουργός Εξωτερικών Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν δήλωσε ότι προτεραιότητα της χώρας είναι να σταματήσουν οι επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας και των γειτονικών χωρών, υπογραμμίζοντας: «Θα χρησιμοποιήσουμε κάθε διαθέσιμο μέσο, πολιτικό, οικονομικό και διπλωματικό, για να τερματιστούν αυτές οι επιθέσεις».
