Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τις πρώτες πρωτοβουλίες μιας νέας επενδυτικής στρατηγικής για την καθαρή ενέργεια και τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για πολίτες και επιχειρήσεις. Οι δράσεις εντάσσονται στο πλαίσιο της προσπάθειας ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας και της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον αναδεικνύει τους κινδύνους από την εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Παράλληλα, πολίτες και βιομηχανία αντιμετωπίζουν υψηλό ενεργειακό κόστος. Σύμφωνα με τις Βρυξέλλες, οι καθαρές πηγές ενέργειας αποτελούν πλέον τη φθηνότερη και ασφαλέστερη επιλογή μεσοπρόθεσμα για τη σταθεροποίηση των τιμών και τη μείωση της έκθεσης στις διεθνείς ενεργειακές κρίσεις.
«Η κατάσταση στο Ιράν μας θυμίζει μια απλή αλήθεια. Η εγχώρια καθαρή ενέργεια είναι η μόνη βιώσιμη λύση για να σπάσει η ΕΕ τον κύκλο της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και της αστάθειας των τιμών», δήλωσε η Αντιπρόεδρος της Επιτροπής, αρμόδια για μια καθαρή δίκαιη και ανταγωνιστική μετάβαση, Τερέσα Ριμπέρα. Όπως εξήγησε, η δέσμη μέτρων που εγκρίνει σήμερα η Επιτροπή στοχεύει στη μείωση των λογαριασμών ενέργειας, διασφαλίζοντας παράλληλα τις κατάλληλες επενδυτικές συνθήκες για τη διοχέτευση ιδιωτικών κεφαλαίων σε καθαρά, οικονομικά προσιτά και εγχώρια ενεργειακά συστήματα.
Κεντρικό στοιχείο των νέων πρωτοβουλιών είναι η προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων σε ενεργειακές υποδομές, δίκτυα και καινοτόμες τεχνολογίες καθαρής ενέργειας. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί στενά με τον όμιλο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), ο οποίος σχεδιάζει να διαθέσει πάνω από 75 δισ. ευρώ την επόμενη τριετία για έργα που στηρίζουν τη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας.
Παράλληλα, η ΕΤΕπ αναμένεται να δεσμεύσει έως 500 εκατ. ευρώ για το Ταμείο Επενδύσεων Στρατηγικών Υποδομών, που θα αποτελέσει βασικό κεφάλαιο για τη στήριξη συγκεκριμένων έργων ενεργειακών δικτύων και υποδομών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Επιτροπή δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη μείωση των λογαριασμών ενέργειας για τους καταναλωτές. Στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων για την ενέργεια των πολιτών, προτείνει δράσεις όπως ταχύτερη αλλαγή προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας, χαμηλότερους φόρους και εισφορές στους λογαριασμούς και πιο διαφανείς πληροφορίες σχετικά με τα συμβόλαια και τη χρέωση της ενέργειας.
Οι προτάσεις στοχεύουν επίσης στην ενίσχυση της δυνατότητας των πολιτών να παράγουν και να μοιράζονται τη δική τους καθαρή ενέργεια, καθώς και στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας, ιδίως για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά.
Σημαντική θέση στο σχέδιο της Επιτροπής κατέχει η ανάπτυξη εγχώριων ευρωπαϊκών τεχνολογιών καθαρής ενέργειας, με στόχο τη μείωση των εξαρτήσεων από εισαγωγές και την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό παρουσιάστηκε στρατηγική για την ανάπτυξη μικρών δομοστοιχειωτών πυρηνικών αντιδραστήρων (SMR), με στόχο την έναρξη λειτουργίας των πρώτων μονάδων στις αρχές της δεκαετίας του 2030.
Για τη στήριξη των αρχικών εμπορικών εφαρμογών καινοτόμων πυρηνικών τεχνολογιών, η Επιτροπή θα εξετάσει επιπλέον χρηματοδότηση έως 200 εκατ. ευρώ μέσω του προγράμματος InvestEU από το Ταμείο Καινοτομίας έως το 2028.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα προτεινόμενα μέτρα υλοποιούν το σχέδιο δράσης για οικονομικά προσιτή ενέργεια που εγκρίθηκε το 2025. Η νέα αυτή φάση της ενεργειακής μετάβασης της Ευρώπης δίνει έμφαση στην ανάπτυξη της βιομηχανίας καθαρής ενέργειας και στη μείωση του κόστους για καταναλωτές και επιχειρήσεις, που αποτελούν βασικούς πυλώνες της μελλοντικής ανταγωνιστικότητας της Ένωσης.
Ο Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, τόνισε ότι οι υψηλές τιμές της ενέργειας εξακολουθούν να επιβαρύνουν πολίτες και επιχειρήσεις στην ΕΕ, ενώ η ανανεωμένη κρίση στη Μέση Ανατολή προσθέτει περαιτέρω αβεβαιότητα. Υπογράμμισε ότι «όσο η Ευρώπη εξαρτάται από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, θα παραμείνουμε εκτεθειμένοι στην παγκόσμια αστάθεια» και γι’ αυτό «η ενίσχυση της ενεργειακής μας ανεξαρτησίας είναι απαραίτητη για την επίτευξη ενός καθαρότερου, ασφαλέστερου και πιο οικονομικά προσιτού ενεργειακού συστήματος».
