Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του πρακτορείου Reuters, τα μαχητικά F-16 της Ουκρανίας έμειναν χωρίς επαρκή απόθεμα αμερικανικών πυραύλων για περισσότερες από τρεις εβδομάδες, την περίοδο λίγο πριν από τη μεγάλη χειμερινή αεροπορική εκστρατεία της Μόσχας.
Η σοβαρή αυτή έλλειψη, που σημειώθηκε από τα τέλη Νοεμβρίου έως τα μέσα Δεκεμβρίου, αποκαλύπτει την ευαλωτότητα της ουκρανικής αντιαεροπορικής άμυνας, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη στήριξη των δυτικών συμμάχων για την προμήθεια πυραύλων και συστημάτων άμυνας.
Το Κίεβο έχει επανειλημμένα επισημάνει την έλλειψη οπλισμού από την έναρξη του πολέμου πριν από περισσότερα από τέσσερα χρόνια. Ωστόσο, το τελευταίο διάστημα απέφευγε να προκαλέσει την κυβέρνηση του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, παρότι προειδοποιούσε για κρίσιμες ελλείψεις.
Οι τρεις πηγές που μίλησαν στο Reuters ανέφεραν ότι η Ουκρανία διέθετε μόλις λίγους αμερικανικούς πυραύλους AIM-9 Sidewinder για ολόκληρη τη μοίρα των F-16, όταν σταμάτησαν οι προμήθειες.
Αντιμέτωποι με τη ρωσική αεροπορική πίεση
Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, εκατοντάδες χιλιάδες Ουκρανοί βρέθηκαν χωρίς θέρμανση, ηλεκτρισμό και νερό εξαιτίας των ρωσικών επιθέσεων στο ενεργειακό δίκτυο. Μία από τις πηγές αποκάλυψε ότι για σχεδόν έναν μήνα τα ουκρανικά F-16 δεν είχαν διαθέσιμους πυραύλους για αποστολές αναχαίτισης.
Το Reuters δεν μπόρεσε να διαπιστώσει την ακριβή αιτία των καθυστερήσεων ή αν αυτές οφείλονταν σε ΗΠΑ ή ευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι ξένοι εταίροι του Κιέβου απάντησαν ότι δεν διέθεταν διαθέσιμα αποθέματα.
Αμερικανός αξιωματούχος, απαντώντας σε ερώτηση του Reuters, δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον παραμένει δεσμευμένη στον τερματισμό του πολέμου και στηρίζει την Ουκρανία μέσω πώλησης αμερικανικών όπλων στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Τόνισε επίσης πως η κυβέρνηση Τραμπ έχει σημειώσει «σημαντική πρόοδο» προς μια ειρηνευτική συμφωνία.
Πτήσεις με κανόνια και ελαττωματικούς πυραύλους
Κατά την περίοδο της έλλειψης, οι πιλότοι των F-16 αναγκάστηκαν να πραγματοποιούν ημερήσιες αποστολές, επιχειρώντας να καταρρίψουν ρωσικά drones με τα περιστροφικά τους κανόνια. Οι νυχτερινές επιχειρήσεις κρίθηκαν υπερβολικά επικίνδυνες.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι πιλότοι δοκίμασαν ξανά πυραύλους που είχαν αποτύχει να εκτοξευθούν σε προηγούμενες αποστολές, ελπίζοντας ότι μετά τη συντήρηση θα λειτουργούσαν – και, σύμφωνα με τις πηγές, μερικές φορές τα κατάφεραν.
Επαναφορά προμηθειών και διεθνής στήριξη
Η έλλειψη καλύφθηκε τον Δεκέμβριο, όταν η Ουκρανία παρέλαβε νέους πυραύλους AIM-9 από συμμάχους, λίγο πριν από μεγάλη ρωσική επίθεση. Οι πηγές δεν αποκάλυψαν ποιες χώρες συμμετείχαν στην αποστολή.
Άλλη πηγή ανέφερε ότι μέλη του ΝΑΤΟ, όπως η Γερμανία και ο Καναδάς, είχαν προσφέρει πυραύλους Sidewinder τους προηγούμενους μήνες, επιβεβαιώνοντας μια «μικρή κάμψη» στις προμήθειες. Το υπουργείο Άμυνας της Γερμανίας αρνήθηκε να σχολιάσει, ενώ το καναδικό υπουργείο Άμυνας γνωστοποίησε ότι βρίσκεται στη διαδικασία δωρεάς πυραύλων AIM-9M-8 από αποθέματα των Ενόπλων Δυνάμεων του Καναδά.
Το πρόγραμμα PURL και οι ανάγκες της ουκρανικής άμυνας
Η κυβέρνηση Τραμπ εισήγαγε ένα νέο σύστημα προμήθειας όπλων προς την Ουκρανία, το λεγόμενο PURL (Prioritised Ukraine Requirements List), μέσω του οποίου οι ΗΠΑ πωλούν όπλα σε συμμάχους του ΝΑΤΟ για μεταφορά στο Κίεβο.
Αξιωματούχος του ΝΑΤΟ δήλωσε ότι το PURL έχει προσφέρει κρίσιμο αμερικανικό υλικό, καλύπτοντας περίπου το 75% των πυραύλων για τα συστήματα Patriot και το 90% των πυρομαχικών για άλλα αντιαεροπορικά συστήματα της Ουκρανίας.
Η πιο σφοδρή αεροπορική εκστρατεία της Ρωσίας
Παρά τις ενισχύσεις, η Ουκρανία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δυσκολίες στην εξασφάλιση επαρκών ποσοτήτων πυραύλων. Η Ρωσία εξαπολύει εκατοντάδες drones και πυραύλους σε κάθε μαζική επίθεση, ενώ η ουκρανική άμυνα απαντά με αντιαεροπορικά πυρά, ηλεκτρονικά αντίμετρα και αναχαιτιστικά αεροσκάφη.
Ο Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε απευθύνει επείγουσα έκκληση τον Ιανουάριο για πυρομαχικά, κυρίως για το αμερικανικό σύστημα Patriot. Τα F-16, που παραδόθηκαν από ευρωπαίους εταίρους το 2024, αποτελούν σημαντικό κομμάτι του ουκρανικού δικτύου αεράμυνας και, σύμφωνα με πηγή, έχουν πραγματοποιήσει πάνω από 2.000 αναχαιτίσεις drones και πυραύλων.
Τα F-16 μπορούν να φέρουν πυραύλους AIM-9 ή πιο εξελιγμένους AIM-120, που παράγονται από τη Raytheon, θυγατρική του αμερικανικού ομίλου RTX Corp. Οι πηγές ανέφεραν ότι κάθε AIM-120 κοστίζει πάνω από ένα εκατομμύριο δολάρια, γεγονός που περιορίζει τη χρήση τους έναντι φθηνών ρωσικών drones.
Οι ίδιοι πύραυλοι χρησιμοποιούνται και στα νορβηγικά συστήματα NASAMS, τα οποία επίσης επηρεάστηκαν από την προσωρινή έλλειψη. Το υπουργείο Άμυνας της Νορβηγίας επιβεβαίωσε ότι παρέδωσε «σημαντικό αριθμό» αναχαιτιστικών πυραύλων ώστε τα NASAMS να συνεχίσουν να προστατεύουν τον ουκρανικό πληθυσμό από θανατηφόρες αεροπορικές επιθέσεις.
