Όσο δεν υπάρχει προοπτική αποκλιμάκωσης του πολεμικού μετώπου και, άρα, όσο είναι αδύνατον να προεξοφληθούν η ένταση και η διάρκεια των επιχειρήσεων, τόσο θα εντείνονται στο εσωτερικό οι ανησυχίες για το βάθος των επιπτώσεων της νέας σοβαρής κρίσης. Αρνητικές συνέπειες θα πρέπει να θεωρούνται δεδομένες και η κυβέρνηση ξέρει ότι έχει μπροστά της το στοίχημα της αποτελεσματικής αντιμετώπισής τους. Ήδη υπάρχει και εντός της ΝΔ αγωνία για τυχόν νέο κύμα ακρίβειας, με τον φόβο ότι πλέον κάθε πρόβλημα, μικρό ή μεγαλύτερο, λειτουργεί σωρρευτικά εις βάρος της κυβέρνησης.
Οι γαλάζιοι αναγνωρίζουν ότι οι πολίτες δεν συγχωρούν πια αστοχίες ή καθυστερημένα αντανακλαστικά – ιδίως στο κεφάλαιο «ακρίβεια». Πρόκειται για το νούμερο ένα θέμα που εδώ και μήνες αποτελεί κυρίαρχη πηγή δυσαρέσκειας των πολιτών. Και, επιπλέον, η οικονομία είναι σταθερά βασικός παράγοντας που επηρεάζει εκλογικές συμπεριφορές.
Ο κίνδυνος
Μπροστά στο νέο περιβάλλον αβεβαιότητας και με το Μέγαρο Μαξίμου να προβάλλει προφίλ «υπευθυνότητας», ξορκίζεται ο κίνδυνος να επικρατήσει αίσθηση ανασφάλειας. Γι’ αυτό επιχειρεί να καλλιεργήσει εικόνα «ετοιμότητας» σε όλα τα πεδία – χαρακτηριστικές οι πολυεπίπεδες αναφορές του πρωθυπουργού στη Βουλή, χθες: από τη διπλωματία και την άμυνα (προσδοκώντας συσπείρωση υπέρ της ΝΔ) έως την οικονομία, το μεταναστευτικό και ζητήματα προστασίας του πολίτη.
«Προφανώς, οι εξελίξεις επηρεάζουν και τη διεθνή οικονομία, τα ευρωπαϊκά ομόλογα, τις τιμές ενέργειες, που κινούνται απότομα προς τα πάνω, όπως πάντα συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις» είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, δείχνοντας μάλιστα σε αναπροσαρμογές κινήσεων από τα αρμόδια υπουργεία.
Οι αυξήσεις
Συγκεκριμένα μίλησε για επεξεργασία προληπτικών μέτρων «ώστε να απορροφηθούν κατά το δυνατόν οι όποιες αρνητικές συνέπειες από την κρίση στην οικονομία», διαμηνύοντας ότι, «αν απαιτηθεί» θα ληφθούν «ειδικά μέτρα» στην κατεύθυνση ελέγχου ενδεχόμενων «υπερβολικών ανατιμήσεων». Οι αυξήσεις στα καύσιμα θεωρούνται δεδομένες αλλά, όπως ανέφερε ο Μητσοτάκης, «άλλο οι λελογισμένες αυξήσεις από την αύξηση των τιμών της πρώτης ύλης και άλλο η αχαλίνωτη κερδοσκοπία».
Επί της ουσίας η κυβέρνηση προσπαθεί προς το παρόν να περάσει το μήνυμα ότι δεν θα αφήσει ακάλυπτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε μια δύσκολη συγκυρία. Ταυτόχρονα κυβερνητικά στελέχη σπεύδουν να τονίσουν ότι «δεν είμαστε εκεί» – δηλαδή, η λήψη έκτακτων μέτρων στήριξης δεν μπαίνει ακόμα στο τραπέζι. Συγκεκριμένα για το ενεργειακό κόστος, όπως λένε αρμόδιες πηγές, ο ήπιος καιρός, η μικρή ζήτηση και οι ανανεώσιμες πηγές θα βοηθήσουν στην τρέχουσα συγκυρία στη συγκράτηση των τιμών. Αλλά αυτό, εφόσον η σύρραξη δεν διαρκέσει.
Εξ ου και προς το παρόν οι κυβερνητικοί υπόσχονται εντατικούς ελέγχους στην αγορά και αποπειρώνται να απευθυνθούν στην πλειονότητα των πολιτών με «αποφασιστικά» μηνύματα ότι δεν θα γίνουν ανεκτές αδικαιολόγητες αυξήσεις. «Επάρκεια έχουμε σε όλα τα προϊόντα, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας» λένε.
Τα επόμενα γκάλοπ
Στο καλό σενάριο που αποφευχθούν ανεξέλεγκτες καταστάσεις, η κυβέρνηση σκοπεύει να κρατήσει στον πυρήνα της ρητορικής της τη σημασία της «δημοσιονομικής σύνεσης», υπό την έννοια ότι αυτή δημιουργεί χώρο ώστε να λαμβάνονται έκτακτες αποφάσεις ενίσχυσης των πολιτών, όταν το απαιτούν οι συνθήκες.
Οι δραματικές εξελίξεις με το μέτωπο ΗΠΑ – Ισραήλ με το Ιράν έρχονται σε μία περίοδο που η κυβέρνηση είχε σκοπό να κρατήσει έτσι κι αλλιώς ψηλά την ατζέντα της οικονομίας, προσπαθώντας να αναδείξει ένα «κοινωνικό» πρόσημο. Από το τελευταίο Κυβερνητικό Συμβούλιο Οικονομικής Πολιτικής (ΚΥΣΟΙΠ), ο πρωθυπουργός είχε παραπέμψει στις αποφάσεις του υπουργικού συμβουλίου στο τέλος του Μαρτίου για την νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, ενώ στα βασικά μηνύματά του ήταν ότι κεντρικός στόχος της κυβέρνησης είναι η αντιμετώπιση του «επίμονου προβλήματος της ακρίβειας».
Επιπλέον, εκτός από τις αναμενόμενες ανακοινώσεις στο τέλος του μήνα για την αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού, η κυβέρνηση θα ήθελε να ξεκλειδώσει τον Απρίλιο περαιτέρω «θετικές» – οικονομικές – ειδήσεις μέσω του υπερπλεονάσματος του 2025. «Είμαστε σε επιφυλακή, έχουμε αποδείξει ότι χρειάζεται έχουμε τα οικονομικά και τα θεσμικά εργαλεία να στηρίξουμε τους πολίτες», επιμένουν κυβερνητικές πηγές.
Το βλέμμα της ΝΔ – σε πολιτικό επίπεδο – είναι στραμμένο και στα επόμενα γκάλοπ, ώστε να καταγράψει την απήχηση των κινήσεων της κυβέρνησης στο φόντο της ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή αλλά και να αξιολογήσει τον βαθμό και τα πεδία ανησυχίας της κοινωνίας.