Γιατί οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτίθενται στο Ιράν; Τι γνωρίζουμε μέχρι στιγμής

Το πρακτορείο ειδήσεων Associated Press ανέφερε ότι μια επιδρομή στην πρωτεύουσα του Ιράν έλαβε χώρα κοντά στα γραφεία του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim ανέφερε ότι εκρήξεις σημειώθηκαν επίσης στην περιοχή Seyyed Khandan, βόρεια της Τεχεράνης.

Εκρήξεις έχουν επίσης αναφερθεί στις πόλεις Κερμανσάχ, Κομ, Ταμπρίζ, Ισφαχάν, Ιλάμ και Καράτζ, καθώς και στην επαρχία Λορεστάν, σύμφωνα με τα τοπικά μέσα ενημέρωσης.

Τι είπε ο Τραμπ;

Ενώ ανακοίνωνε «μεγάλες πολεμικές επιχειρήσεις», ο Τραμπ δήλωσε ότι ο στόχος της αμερικανικής εκστρατείας ήταν να «καταστρέψει τους πυραύλους τους και να ισοπεδώσει τη βιομηχανία πυραύλων τους». «Θα καταστρέψουμε το ναυτικό τους», πρόσθεσε ο Τραμπ.

Ακολουθούν τα βασικά σημεία του μηνύματός του:

• Οι ΗΠΑ έχουν ξεκινήσει σημαντικές πολεμικές επιχειρήσεις στο Ιράν, χαρακτηρίζοντάς τες ως «μαζικές και συνεχιζόμενες».
• Ο δηλωμένος στόχος είναι η εξάλειψη αυτού που η Ουάσινγκτον αποκαλεί επικείμενες απειλές από την ιρανική κυβέρνηση.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι στρατιωτικοί στόχοι της προεκλογικής εκστρατείας περιλαμβάνουν:

• Καταστροφή των πυραυλικών δυνατοτήτων του Ιράν.
• Στόχος το ναυτικό του Ιράν.
• Διατάραξη των ένοπλων ομάδων που υποστηρίζονται από το Ιράν στην περιοχή.
• Να διασφαλιστεί ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Απηύθυνε επίσης μια προειδοποίηση-προσφορά στο στρατιωτικό προσωπικό του Ιράν. Εάν παραδώσουν τα όπλα τους, είπε ο Τραμπ, θα διασφαλίσει ότι θα λάβουν αμνηστία. Αλλά αν δεν το κάνουν, προειδοποίησε, θα αντιμετωπίσουν «βέβαιο θάνατο». Αναγνώρισε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν απώλειες.

Το Reuters επικαλέστηκε έναν Αμερικανό αξιωματούχο που δήλωσε ότι η κυβέρνηση Τραμπ σχεδίαζε μια «πολυήμερη επιχείρηση».

Τα σχόλια του Αμερικανού προέδρου υποδηλώνουν ότι ο Τραμπ ετοίμαζε «το τραπέζι για μια επανάσταση στο Ιράν» — 73 χρόνια αφότου η CIA ενορχήστρωσε πραξικόπημα εναντίον του δημοκρατικά εκλεγμένου Ιρανού πρωθυπουργού Μοχάμεντ Μοσαντέκ, ανέφερε ο Άλαν Φίσερ του Al Jazeera από την Ουάσινγκτον.

«Το έχουν κάνει και στο παρελθόν. Αυτή τη φορά, το κάνουν με όπλα και βόμβες και όχι κρυφά μέσω της CIA», είπε ο Φίσερ. «Είναι σαφές ότι πρόκειται για μια συνεχή στρατιωτική επιχείρηση, με τον Ντόναλντ Τραμπ να αποδέχεται το γεγονός ότι μπορεί να υπάρξουν θύματα».

Πώς δικαιολογούν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ την επίθεσή τους στο Ιράν;

Οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν έρχονται μετά από χρόνια αντιπαράθεσης σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα και την περιφερειακή επιρροή της Τεχεράνης.

Οι δύο σύμμαχοι ισχυρίζονται εδώ και καιρό ότι οι προοδευτικές δραστηριότητες εμπλουτισμού και οι πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν αποτελούν απειλή για αυτούς και έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν βία εναντίον της Τεχεράνης. Το Ιράν έχει δεσμευτεί δημόσια — επανειλημμένα — ότι δεν έχει καμία πρόθεση να κατασκευάσει πυρηνική βόμβα. Το Ισραήλ είναι το μόνο έθνος της Μέσης Ανατολής που διαθέτει πυρηνικά όπλα.

Τον Ιούνιο του περασμένου έτους, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ επιτέθηκαν σε ιρανικές πυρηνικές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις, δολοφονώντας αρκετούς ανώτερους διοικητές.

Η τρέχουσα κλιμάκωση ξεκίνησε αφότου οι Ομανοί μεσολαβητές ανακοίνωσαν πρόοδο στις διαπραγματεύσεις της Γενεύης, όπου το Ιράν φέρεται να συμφώνησε σε μηδενική αποθήκευση ουρανίου και πλήρη επαλήθευση από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ).

Τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ισραήλ έχουν επίσης υποστηρίξει ότι αυτή είναι μια ευκαιρία για τους Ιρανούς να «αναλάβουν» την κυβέρνηση.

«Όταν τελειώσουμε, αναλάβετε την κυβέρνησή σας. Θα είναι δική σας. Αυτή θα είναι, πιθανώς, η μόνη σας ευκαιρία για γενιές», είπε ο Τραμπ.

Ποια είναι η απάντηση του Ιράν;

Το Ιράν ανταπέδωσε εκτοξεύοντας πρώτα πυραύλους προς το Ισραήλ, σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό. Σειρήνες αεροπορικής επιδρομής ήχησαν σε πολλά μέρη της χώρας και αναφέρθηκαν εκρήξεις στο βόρειο Ισραήλ.

«Το κοινό καλείται να ακολουθήσει τις οδηγίες της Διοίκησης Εσωτερικού Μετώπου», ανέφερε σε ανακοίνωσή του ο ισραηλινός στρατός. «Αυτή τη στιγμή, η Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία επιχειρεί για να αναχαιτίσει και να πλήξει απειλές όπου είναι απαραίτητο για την εξάλειψή τους».

Λίγο αργότερα, όμως, οι ιρανικές δυνάμεις εκτόξευσαν πυραύλους σε διάφορες τοποθεσίες που συνδέονται με στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ σε όλη την περιοχή, όπως:

• Η αεροπορική βάση Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ.
• Η αεροπορική βάση Αλ Σαλέμ στο Κουβέιτ.
• Η αεροπορική βάση Αλ-Ντάφρα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
• Το αρχηγείο του Πέμπτου Στόλου των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν.
• Εκρήξεις ακούστηκαν επίσης στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας
• Σύμφωνα με πληροφορίες, αμερικανικές βάσεις δέχτηκαν επίθεση και στην Ιορδανία.

Νωρίτερα, ο Εμπραχίμ Αζίζι, επικεφαλής της επιτροπής εθνικής ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, απείλησε με «συντριπτική» απάντηση. «Σας προειδοποιήσαμε!», έγραψε ο Αζίζι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Τώρα έχετε ξεκινήσει ένα μονοπάτι του οποίου το τέλος δεν είναι πλέον υπό τον έλεγχό σας».

Τι είπε ο Νετανιάχου του Ισραήλ;

Σε ανακοίνωσή του, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε ότι η στρατιωτική επιχείρηση «θα συνεχιστεί για όσο χρειαστεί». Είπε ότι η ισραηλινή επιχείρηση ονομάστηκε «Ο Βρυχηθμός του Λιονταριού».

Πού είναι οι ηγέτες του Ιράν;

Δεν είναι άμεσα σαφές πού βρίσκεται ο 86χρονος Χαμενεΐ . Δεν έχει εμφανιστεί δημόσια εδώ και μέρες, καθώς οι εντάσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αυξηθεί.

Οι δρόμοι προς το κτήμα του Χαμενεΐ στο κέντρο της Τεχεράνης έκλεισαν από τις αρχές καθώς εκρήξεις ακούγονταν σε όλη την πρωτεύουσα.

Εν τω μεταξύ, το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA του Ιράν, επικαλούμενο πηγή από το προεδρικό γραφείο, ανέφερε ότι ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δεν τραυματίστηκε.

Πώς αντέδρασε ο κόσμος;

• Ομάν: Ο υπουργός Εξωτερικών Μπαντρ Αλμπουσάιντι δήλωσε ότι οι ενεργές και σοβαρές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, υπό τη μεσολάβηση της χώρας του, «υπονομεύτηκαν για άλλη μια φορά» εν μέσω της συνεχιζόμενης κλιμάκωσης και προέτρεψε τις ΗΠΑ «να μην παρασυρθούν περαιτέρω».

• Το Κατάρ καταδίκασε την ιρανική επίθεση, χαρακτηρίζοντάς την ως «κατάφωρη παραβίαση της εθνικής του κυριαρχίας», προσθέτοντας ότι η χώρα διατηρεί το δικαίωμα να απαντήσει σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
• Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα καταδίκασαν τις ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις που φέρεται να σκότωσαν νωρίτερα έναν Πακιστανό υπήκοο, προειδοποιώντας για «σοβαρές συνέπειες» εάν συνεχιστούν τέτοιες παραβιάσεις.
• Η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης Κάγια Κάλας χαρακτήρισε την κατάσταση «επικίνδυνη» και ζήτησε την προστασία των αμάχων και την τήρηση του διεθνούς δικαίου.
• Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προειδοποίησε ότι η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν έχει «σοβαρές συνέπειες για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια», προσθέτοντας: «Η τρέχουσα κλιμάκωση είναι επικίνδυνη για όλους. Πρέπει να σταματήσει».
• Στη Ρωσία , ο αναπληρωτής πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, επέκρινε τον Τραμπ, κατηγορώντας την Ουάσινγκτον ότι χρησιμοποιεί τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν ως «επιχείρηση συγκάλυψης» και αμφισβητώντας το πώς θα εξελιχθεί η αντιπαράθεση μακροπρόθεσμα.
• Το Ηνωμένο Βασίλειο δήλωσε ότι δεν πρέπει ποτέ να επιτραπεί στο Ιράν να αναπτύξει πυρηνικά όπλα και είναι έτοιμο να υπερασπιστεί τα συμφέροντά του.
• Ο πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, δήλωσε ότι η χώρα του υποστηρίζει τις προσπάθειες των ΗΠΑ να αποτρέψουν το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και να απειλήσει περαιτέρω τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια.