Ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ Εσμαΐλ Μπαγαΐ δήλωσε ότι στο τραπέζι μπήκαν προτάσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και για πιθανή άρση κυρώσεων, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες. Όπως τόνισε πάντως βλέπει πρόοδο στις συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν.
Οι συνομιλίες αυτές θεωρούνται κρίσιμες, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει προχωρήσει σε μεγάλη στρατιωτική ενίσχυση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, τη μεγαλύτερη από την εισβολή στο Ιράκ το 2003, με δύο αεροπλανοφόρα, άλλα πολεμικά πλοία, μαχητικά και αεροσκάφη ανεφοδιασμού.
Της ιρανικής αντιπροσωπείας ηγήθηκε ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί. Από αμερικανικής πλευράς συμμετείχε ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ, μαζί με τον Τζάρεντ Κούσνερ. Ιρανικά κρατικά μέσα μετέδωσαν ότι η Τεχεράνη επέμεινε στο δικαίωμα για ειρηνική πυρηνική ενέργεια και απέρριψε αμερικανικά αιτήματα για πλήρη διακοπή του εμπλουτισμού ουρανίου στο ιρανικό έδαφος, καθώς και για μεταφορά των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός χώρας.
Οι λεπτομέρειες πιθανών υποχωρήσεων δεν έχουν γίνει γνωστές. Το Ιράν ζητά άρση των κυρώσεων που πιέζουν την οικονομία του. Αντίπαλοι του καθεστώτος υποστηρίζουν ότι μια συμφωνία με χαλάρωση κυρώσεων θα λειτουργήσει ως σανίδα σωτηρίας για την ιρανική ηγεσία.
Παραμένουν οι βασικές διαφορές για το βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν
Παράλληλα, δεν φαίνεται να ανοίγει πεδίο συνεννόησης σε άλλα ζητήματα που θέτουν οι ΗΠΑ και σύμμαχοί τους, όπως το βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν και η στήριξη σε οργανώσεις και ένοπλες ομάδες στην περιοχή. Η Τεχεράνη έχει απορρίψει ότι θα διαπραγματευτεί περιορισμούς σε αυτά τα μέτωπα, τα οποία συνδέονται με τη δράση της Χαμάς, της Χεζμπολάχ, πολιτοφυλακών στο Ιράκ και των Χούθι στην Υεμένη.
Στο φόντο των συνομιλιών βρίσκεται και η σύγκρουση του 2025, όταν οι ΗΠΑ έπληξαν τρεις πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Ιράν, συμμετέχοντας στην ισραηλινή εκστρατεία βομβαρδισμών. Η αμερικανική πλευρά τότε έκανε λόγο για πλήρη καταστροφή των εγκαταστάσεων, ενώ το Ιράν υποστηρίζει ότι ο εμπλουτισμός σταμάτησε μετά τις επιθέσεις. Ωστόσο, η Τεχεράνη δεν έχει επιτρέψει στους επιθεωρητές του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας να έχουν πρόσβαση στις κατεστραμμένες εγκαταστάσεις.
Ο Τραμπ, στη φετινή ομιλία του για την Κατάσταση της Ένωσης, μίλησε γενικά για τον κίνδυνο από το Ιράν, υποστηρίζοντας ότι αναπτύσσει πυραύλους που «σύντομα» θα μπορούν να φτάσουν τις ΗΠΑ και ότι επιχειρεί να «ξεκινήσει από την αρχή» ένα πρόγραμμα πυρηνικών όπλων. Λίγες ώρες νωρίτερα, όμως, ο Αραγτσί είχε δηλώσει δημοσίως ότι το Ιράν δεν θα αναπτύξει «σε καμία περίπτωση» πυρηνικό όπλο, παρουσιάζοντας τις συνομιλίες ως ευκαιρία για μια ευρύτερη συμφωνία αμοιβαίων δεσμεύσεων.
Στις συζητήσεις φέρεται να τέθηκαν και τεχνικές επιλογές για το τι θα γίνει με περίπου 400 κιλά υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου που αποδίδονται στο ιρανικό απόθεμα, αλλά και σενάρια για μηχανισμούς επαλήθευσης και παρακολούθησης. Έχει επίσης επανέλθει ως ιδέα ένα περιφερειακό σχήμα εμπλουτισμού, χωρίς να είναι σαφές αν μπορεί να γεφυρώσει τις βασικές διαφορές.
Στην περιοχή, σύμμαχοι των ΗΠΑ εκφράζουν ανησυχία ότι μια επίθεση στο Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρύτερη σύγκρουση. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει προειδοποιήσει ότι μια συμφωνία που δεν θα καλύπτει βαλλιστικούς πυραύλους και δίκτυα συμμάχων του Ιράν θα είναι ανεπαρκής.
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, το θέμα βαραίνει πολιτικά. Μετά από απόρρητη ενημέρωση προς την ηγεσία του Κογκρέσου, ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Γερουσία Τσακ Σούμερ δήλωσε ότι η κυβέρνηση πρέπει να εξηγήσει ξεκάθαρα στους Αμερικανούς τι ακριβώς σχεδιάζει και γιατί.
Στις συζητήσεις φέρεται να τέθηκαν και τεχνικές επιλογές για το τι θα γίνει με περίπου 400 κιλά υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου που αποδίδονται στο ιρανικό απόθεμα, αλλά και σενάρια για μηχανισμούς επαλήθευσης και παρακολούθησης. Έχει επίσης επανέλθει ως ιδέα ένα περιφερειακό σχήμα εμπλουτισμού, χωρίς να είναι σαφές αν μπορεί να γεφυρώσει τις βασικές διαφορές.
Στην περιοχή, σύμμαχοι των ΗΠΑ εκφράζουν ανησυχία ότι μια επίθεση στο Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρύτερη σύγκρουση. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει προειδοποιήσει ότι μια συμφωνία που δεν θα καλύπτει βαλλιστικούς πυραύλους και δίκτυα συμμάχων του Ιράν θα είναι ανεπαρκής.
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, το θέμα βαραίνει πολιτικά. Μετά από απόρρητη ενημέρωση προς την ηγεσία του Κογκρέσου, ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Γερουσία Τσακ Σούμερ δήλωσε ότι η κυβέρνηση πρέπει να εξηγήσει ξεκάθαρα στους Αμερικανούς τι ακριβώς σχεδιάζει και γιατί.
Σε λιγότερο από μια εβδομάδα ο νέος γύρος συνομιλιών
Υπενθυμίζεται ότι οι συνομιλίες μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν στη Γενεύη ολοκλήρώθηκαν το βράδυ της Πέμπτης, δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Σαγιέντ Μπαντρ μπιν Χαμάντ μπιν Χαμούντ αλ Μπουσαϊντί, κάνοντας λόγο για «σημαντική πρόοδο».
Όπως ανέφερε ο Αμπάς Αραγτσί, ο επόμενος γύρος συνομιλιών ΗΠΑ – Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης θα πραγματοποιηθεί σε λιγότερο από μία εβδομάδα, μετά από διαβουλεύσεις στις αντίστοιχες πρωτεύουσες.
Παράλληλα πρόσθεσε ότι οι τρέχουσες διαπραγματεύσεις ήταν «οι σοβαρότερες» μέχρι σήμερα, υπογραμμίζοντας πως η Τεχεράνη παρουσίασε με σαφήνεια το αίτημά της για άρση των διεθνών κυρώσεων.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, χώρας που μεσολαβεί στις διαπραγματεύσεις, σημείωσε ότι οι συζητήσεις σε τεχνικό επίπεδο πρόκειται να ξεκινήσουν τη Δευτέρα στη Βιέννη.
Φωτ: Reuters
We have finished the day after significant progress in the negotiation between the United States and Iran. We will resume soon after consultation in the respective capitals. Discussions on a technical level will take place next week in Vienna. I am grateful to all concerned for…
— Badr Albusaidi – بدر البوسعيدي (@badralbusaidi) February 26, 2026
Τι θέλουν οι ΗΠΑ
Οι ΗΠΑ ευελπιστούν ότι οι συνομιλίες με το Ιράν θα οδηγήσουν σε μια συμφωνία για τον τερματισμό ή τη μείωση του προγράμματος πυρηνικών όπλων του Ιράν σημαντικά κάτω από αυτό που προέκυπτε από την πυρηνική συμφωνία της εποχής Ομπάμα του 2015, καθώς και στη μείωση της απειλής του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων της Τεχεράνης.
Λίγο νωρίτερα πάντως, ο ενημερωτικός ιστότοπος Axios έγραψε ότι οι απεσταλμένοι των ΗΠΑ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, «απογοητεύτηκαν» από όσα άκουσαν από τους Ιρανούς κατά την πρωινή διαπραγμάτευση.
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να «χτυπήσει» το Ιράν εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία εν μέσω της μεγαλύτερης στρατιωτικής συγκέντρωσης των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή από την εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ το 2003. Το Ιράν, από την πλευρά του έχει δεσμευτεί να απαντήσει σε μια επίθεση με βία.
Θα «χτυπήσει» ο Τραμπ το Ιραν;
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι προτιμά να λύσει την κρίση μέσω της διπλωματίας, έχει επίσης τονίσει ότι εξετάζει ένα… «χτύπημα» στο Ιράν για να πιέσει τους ηγέτες του να αποδεχτούν μια συμφωνία όπως αναφέρει το BBC.
Επιπλέον, σύμφωνα με την Washington Post, το ερώτημα που κυριαρχεί είναι εάν η στρατιωτική κινητοποίηση των ΗΠΑ αποσκοπεί στο να εξαναγκάσει την Τεχεράνη σε υποχωρήσεις ή αν πρόκειται για προαναγγελία πλήγματος σε περίπτωση που οι συνομιλίες δεν καταλήξουν άμεσα σε συμφωνία που να ικανοποιεί τον Αμερικανό πρόεδρο.
«Δεν νομίζω ότι έχει ληφθεί ακόμη οριστική απόφαση», δήλωσε ο Δημοκρατικός γερουσιαστής από τη Βιρτζίνια Μαρκ Ρ. Γουόρνερ, μέλος μικρής ομάδας ανώτερων κοινοβουλευτικών που ενημερώθηκαν για τα σχέδια του προέδρου λίγες ώρες πριν από την ετήσια ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους ενώπιον της ολομέλειας του Κογκρέσου.
«Το αν το πιστεύει κανείς ή όχι είναι εντελώς διαφορετικό ζήτημα», ανέφερε πρόσωπο με γνώση των επαφών της κυβέρνησης με τους νομοθέτες, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας των συζητήσεων
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Τραμπ δεν έχει λάβει ακόμη απόφαση για το αν θα χτυπήσει το Ιράν. Ωστόσο, η τεράστια ναυτική και αεροπορική ενίσχυση στην περιοχή είναι η μεγαλύτερη από την εισβολή στο Ιράκ που ανέτρεψε τον πρόεδρο Σαντάμ Χουσεΐν.
Η συσσώρευση αμερικανικών δυνάμεων θα μπορούσε να αναγκάσει το Ιράν να υποχωρήσει στις συνομιλίες για την κρίση που πραγματοποιούνται στη Γενεύη. Αλλά ελλείψει μιας τεράστιας διπλωματικής εξέλιξης, η εντολή για την επιστροφή μιας τέτοιας δύναμης χωρίς να ρίξει ούτε έναν πυροβολισμό θα έθιγε το κύρος του Τραμπ.
Η κυβέρνηση Τραμπ οικοδομήθηκε πάνω στην αλλεργία του κινήματος MAGA στις ξένες πολεμικές επιχειρήσεις. Αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί ο Τραμπ έχει παρουσιάσει λίγα συνεκτικά επιχειρήματα για έναν πόλεμο που απειλεί να διεξαγάγει.
Αλλά το μειονέκτημα αυτής της προσέγγισης είναι ότι ενώ ο αμερικανικός στρατός μπορεί να είναι προετοιμασμένος για πόλεμο, το κοινό δεν είναι.
Πριν από την εισβολή στο Ιράκ, ο Μπους αφιέρωσε μήνες στην υποστήριξη του πολέμου — αν και βασιζόμενος σε εσφαλμένες πληροφορίες και ψευδείς υποθέσεις. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει προσφέρει μόνο αδιαφανείς και συγκεχυμένες δικαιολογίες.
Ο Τραμπ προσέφερε οριακά μεγαλύτερη σαφήνεια στην ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους την Τρίτη το βράδυ.
Επανέλαβε τις τυπικές προεδρικές προειδοποιήσεις ότι το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνική βόμβα. Στην περίπτωσή του, ωστόσο, αυτό έθεσε αμφιβολίες για τα κίνητρα και την ειλικρίνειά του, καθώς ισχυρίστηκε ότι «εξάλειψε» το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης πέρυσι. Ο Τραμπ έχει μιλήσει επίσης για εκατοντάδες θανάτους Αμερικανών σε μάχες στο Ιράκ που προκλήθηκαν από υποστηριζόμενους από το Ιράν πληρεξούσιους. Και ανέφερε την πρόσφατη βάναυση καταστολή των Ιρανών διαδηλωτών που μπορεί να σκότωσε χιλιάδες πολίτες.
