Μετά από πολλά χρόνια αναμονής, το τοπίο των συντάξεων άλλαξε οριστικά. Η σταδιακή κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, που θεσπίστηκε στα τέλη του 2025, βρίσκεται πλέον σε πλήρη εφαρμογή. Περίπου 671.000 συνταξιούχοι είδαν ήδη από τον Ιανουάριο του 2026 τις πρώτες αυξήσεις στους λογαριασμούς τους, καθώς το «λογιστικό εμπόδιο» του παρελθόντος άρχισε να υποχωρεί.

Τι είναι η «Προσωπική Διαφορά» και γιατί καταργείται;

Η προσωπική διαφορά ήταν το ποσό που προέκυψε από τον επανυπολογισμό των παλαιών συντάξεων. Μέχρι πέρυσι, αν ένας συνταξιούχος είχε μεγάλη προσωπική διαφορά, οι ετήσιες αυξήσεις απλώς τη «μείωναν» στα χαρτιά, χωρίς ο ίδιος να βλέπει ουσιαστικά παραπάνω ευρώ στην τσέπη του. Με τη νέα διάταξη (Άρθρο 81 του νομοσχεδίου με τίτλο: «Νέο εθνικό πρόγραμμα ανάπτυξης, μεταφορά Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και λοιπές διατάξεις»), οι αυξήσεις πλέον δίνονται πάντα κατά ένα μέρος τους, ανεξάρτητα από το ύψος της διαφοράς.

Οι 3 κατηγορίες

Ανάλογα με το αν έχετε ακόμη υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς, ανήκετε σε μία από τις παρακάτω ομάδες:

Κατηγορία 1: Οι «τυχεροί» της πλήρους αύξησης

Πρόκειται για συνταξιούχους που είχαν ήδη μηδενίσει την προσωπική τους διαφορά μέχρι τις 31/12/2025. Αυτοί οι συνταξιούχοι δικαιούνται όλο το ποσοστό της χορηγούμενης αύξησης για το έτος 2026, το οποίο αναμένεται να ανέλθει στο 2,4%.

Παράδειγμα: Σύνταξη 1.000€ χωρίς προσωπική διαφορά, αυξάνεται στα 1.024€.

Κατηγορία 2: Όσοι είχαν «μικρή» προσωπική διαφορά

Σε αυτή την ομάδα, η προσωπική διαφορά μέχρι τις 31/12/2025 ήταν μικρότερη από το μισό (50%) της προβλεπόμενης αύξησης. Σε αυτή την περίπτωση το ποσό της προσωπικής διαφοράς συμψηφίζεται με το ποσό της αύξησης. Οι συνταξιούχοι λαμβάνουν ολόκληρο το εναπομείναν ποσό της αύξησης ανάλογα με το ύψος της προσωπικής διαφοράς, με κατώτερο ποσό το 1/2 της συνολικής αύξησης.

Κατηγορία 3: Όσοι είχαν «μεγάλη» προσωπική διαφορά

Εδώ ανήκουν όσοι είχαν προσωπική διαφορά που ξεπερνά το μισό της φετινής αύξησης μέχρι τις 31/12/2025. Σε αυτή την περίπτωση οι συνταξιούχοι λαμβάνουν το ισόποσο του 50% της συνολικής αύξησης. Το υπολειπόμενο ποσό της αύξησης συμψηφίζεται με την προσωπική διαφορά.

Το μεγάλο ορόσημο: 1η Ιανουαρίου 2027

Η διάταξη φέρνει και μια οριστική λύση για το μέλλον. Από τον Ιανουάριο του 2027, στο ποσό της σύνταξης, όπως αυτή θα έχει διαμορφωθεί την 31η.12.2026, χορηγείται πλήρης αύξηση, η οποία δεν συμψηφίζεται με το εναπομείναν ποσό της προσωπικής διαφοράς.

Πώς καλύπτεται το κόστος;

Η επιπλέον δαπάνη για αυτές τις αυξήσεις καλύπτεται απευθείας από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Πέντε μέτρα για την ενίσχυση των συνταξιούχων για το 2027 εξετάζει η κυβέρνηση, την ίδια ώρα που οι απόμαχοι της δουλειάς είχαν απώλειες κατά την τελευταία 15ετία ύψους 130 δισ. ευρώ!

Αυξήσεις, κατάργηση προσωπικής διαφοράς και ΕΑΣ: τα 5 μέτρα

Οι σχεδιαζόμενες, 5 νέες, πρωτοβουλίες της κυβέρνησης για τους συνταξιούχους αφορούν τα παρακάτω:

• Την αύξηση του επιδόματος των 250 ευρώ  στους χαμηλοσυνταξιούχους.
• Την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς από 1-1-2027.
• Τη μείωση ή και κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης (ΕΑΣ) στις επικουρικές συντάξεις.
• Την αναπροσαρμογή της εισφοράς αλληλεγγύης (ΕΑΣ) στις κύριες συντάξεις.
• Τον περιορισμό της εισφοράς υγείας στις επικουρικές συντάξεις.

Αναλυτικότερα:

1. Αύξηση του επιδόματος των 250 ευρώ που θα καταβληθεί τον Νοέμβριο σε περίπου 1,4 εκατομμύριο συνταξιούχους άνω των 65 ετών και σε δικαιούχους αναπηρικών επιδομάτων όπως και σε ανασφάλιστους υπερηλίκους άνω των 67 ετών που λαμβάνουν την προνοιακή σύνταξη του ΟΠΕΚΑ. Στο πλαίσιο αυτό, δεν αποκλείεται η διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων ώστε να αυξηθεί ο αριθμός των δικαιούχων.

2. Από τον Δεκέμβριο, οπότε θα καταβληθεί η σύνταξη Ιανουαρίου 2027, θα καταργηθεί πλήρως η προσωπική διαφορά για περίπου 630.000 συνταξιούχους και πλέον παύει ο συμψηφισμός της ετήσιας αύξησης, η οποία θα χορηγείται ολόκληρη. Τη σταδιακή κατάργηση της προσωπικής διαφοράς προβλέπει διάταξη που περιλαμβάνεται σε νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για την καταβολή αυξήσεων, για πρώτη φορά τα τελευταία πολλά χρόνια, σε 671.000 συνταξιούχους. Πρόκειται βέβαια για μικρές αυξήσεις που θα λάβουν από 1.1.2026, ενώ από τον Ιανουάριο του 2027 όλοι οι συνταξιούχοι θα λαμβάνουν την ίδια ποσοστιαία αύξηση. Για το επόμενο έτος, οι κατηγορίες συνταξιούχων που ευνοούνται περισσότερο είναι όσοι έχουν μηδενική προσωπική διαφορά καθώς και όσοι είχαν μικρή προσωπική διαφορά και αυτή καλύπτεται πλέον από τις αυξήσεις.

α) Συνταξιούχοι των οποίων η προσωπική διαφορά μηδενίζεται έως και τις 31.12.2025. Αυτοί οι συνταξιούχοι δικαιούνται όλο το ποσοστό της χορηγούμενης αύξησης για το έτος 2026, το οποίο αναμένεται να ανέλθει στο 2,4%.

β) Συνταξιούχοι των οποίων η προσωπική διαφορά έχει διαμορφωθεί κατά τις 31.12.2025 μικρότερη σε ποσό 50%, από το ποσό της αύξησης της σύνταξης που προκύπτει από την αναπροσαρμογή με βάση τον συντελεστή αύξησης των συντάξεων του έτους 2026. Σε αυτή την περίπτωση, το ποσό της προσωπικής διαφοράς συμψηφίζεται με το ποσό της αύξησης. Οι συνταξιούχοι λαμβάνουν ολόκληρο το εναπομείναν ποσό της αύξησης ανάλογα με το ύψος της προσωπικής διαφοράς, με κατώτερο ποσό το 50% της συνολικής αύξησης.

γ) Συνταξιούχοι με προσωπική διαφορά κατά τις 31.12.2025 μεγαλύτερη σε ποσό του 50% του ποσού της αύξησης της σύνταξης που προκύπτει από την αναπροσαρμογή με βάση τον συντελεστή αύξησης των συντάξεων του έτους 2026. Σε αυτή την περίπτωση, οι συνταξιούχοι θα λάβουν το ισόποσο του 50% της συνολικής αύξησης. Το υπολειπόμενο ποσό της αύξησης συμψηφίζεται με την προσωπική διαφορά.

Στην ίδια διάταξη τονίζεται ότι από 1.1.2027 στο ποσό της σύνταξης, όπως αυτή θα έχει διαμορφωθεί στις 31.12.2026, χορηγείται πλήρης αύξηση, η οποία δεν συμψηφίζεται με το εναπομείναν ποσό της προσωπικής διαφοράς.Τέλος, ξεκαθαρίζεται ότι η δαπάνη που προκαλείται από το επιπλέον χορηγούμενο ποσό θα καλύπτεται ετησίως με πρόσθετη επιχορήγηση προς τον ΕΦΚΑ, από τον Κρατικό Προϋπολογισμό.

3. Κατάργηση ή μείωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), η οποία επιβάλλεται στις επικουρικές συντάξεις που υπερβαίνουν τα 300 ευρώ μεικτά και υπολογίζεται με ποσοστά από 3% έως 10%, ανάλογα με το ύψος της σύνταξης.

4. Αναπροσαρμογή της Εισφοράς Αλληλεγγύης στις κύριες συντάξεις. Ηδη, έχει αποφασιστεί η απαλλαγή όσων έχουν συντάξεις κάτω από 1.471 ευρώ. Επόμενο πιθανό βήμα, η επιβολή της εισφοράς στο μέρος της σύνταξης που υπερβαίνει το όριο, το οποίο τίθεται κάθε φορά στο πλαίσιο της ετήσιας αναπροσαρμογής των συντάξεων, αντί για το σύνολο της σύνταξης.

Επισημαίνεται ότι οι συνταξιούχοι πληρώνουν ταυτόχρονα φόρο εισοδήματος και ΕΑΣ – εισφορά αλληλεγγύης (διπλή  φορολόγηση), με ποσοστά από 3% έως 14%. Ηδη στα 10 δισ. ευρώ κινείται ο λογαριασμός που πλήρωσαν (και εξακολουθούν να πληρώνουν) οι συνταξιούχοι σε 14 χρόνια, μέσω της ισχύουσας μνημονιακής Εισφοράς Αλληλεγγύης (ΕΑΣ), μια πρωτοφανής διπλή και άδικη φορολόγηση, την ίδια ώρα που η κυβέρνηση «πανηγυρίζει» ότι μειώνει τους φόρους! Μάλιστα στα 888 εκατ. ευρώ ανέρχεται το ποσό που θα εισπράξει η κυβέρνηση από τους συνταξιούχους για τη μνημονιακή Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) το 2026, σύμφωνα με τον προϋπολογισμό του 2026. Οπως παρατηρεί η ΕΝΥΠΕΚΚ, εφέτος οι συνταξιούχοι θα πληρώσουν μεγαλύτερο ποσό για την Εισφορά υπέρ Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) απ’ όση τα προηγούμενα χρόνια, όπως προκύπτει από την Εισηγητική Εκθεση του Κρατικού Προϋπολογισμού για το 2026.

5. Η μείωση ή και η κατάργηση της εισφοράς 6% που επιβάλλεται από το 2015 στις επικουρικές ως κράτηση ασθένειας. Τονίζεται ότι οι συνταξιούχοι οι οποίοι εκτός από τα 130 δισ. ευρώ και πλέον, που σωρρευτικά έχουν χάσει από το 2010 μέχρι σήμερα, με μνημονιακούς νόμους – που δυστυχώς εξακολουθούν ακόμη να ισχύουν –, θα χάσουν επιπλέον 3,5 δισ. ευρώ μόνο για το 2026!