Η δολοφονία του Νεμέσιο Ρούμπεν Οσεγκέρα Θερβάντες, ηγέτη του καρτέλ Νέας Γενιάς του Χαλίσκο (Cartel Jalisco Nueva Generacion ή CJNG), έχει πυροδοτήσει ένα κύμα βίας σε αρκετές μεξικανικές πολιτείες. Τι είναι όμως το καρτέλ Νέας Γενιάς του Χαλίσκο και τι θα συμβεί μετά τη δολοφονία ενός από τους πιο ισχυρούς βαρόνους ναρκωτικών στη χώρα;
Πρόκειται για μια από τις πιο ισχυρές εγκληματικές οργανώσεις του Μεξικού. Ιδρύθηκε περίπου το 2009-2010 και αναδύθηκε από τα απομεινάρια του καρτέλ Milenio. Γρήγορα όμως εξελίχθηκε σε κυρίαρχη δύναμη στο εμπόριο ναρκωτικών της χώρας. Επικράτησε με την φήμη για την σκληρότητα και την βία που χρησιμοποιούσε στην επίλυση των διαφορών. Βία ασύγκριτη μετά την πτώση του παλιού καρτέλ Zetas που θεωρούνταν και το πιο σκληρό από όλα.
Οι Los Zetas ήταν μια από τις πιο σκληρές εγκληματικές ομάδες του Μεξικού, που ιδρύθηκαν από πρώην επίλεκτους στρατιώτες που λιποτάκτησαν και εφάρμοσαν στρατιωτικές τακτικές στο οργανωμένο έγκλημα. Έγιναν διαβόητες για τη χρήση ακραίας βαρβαρότητας και για την επέκτασή τους πέρα από τη διακίνηση ναρκωτικών σε απαγωγές, εκβιασμούς και κλοπή καυσίμων.
Η δράση του καρτέλ;
Το Υπουργείο Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών έχει χαρακτηρίσει το καρτέλ ως μία από τις πιο ισχυρές οργανώσεις διακίνησης ναρκωτικών του Μεξικού, με σημαντικά δίκτυα διανομής κοκαΐνης, ηρωίνης μεθαμφεταμίνης και φαιντανύλης. Οι ΗΠΑ μάλιστα θεωρούν το συγκεκριμένο καρτέλ πρωταγωνιστή στην διακίνηση φαιντανύλης στις ΗΠΑ. Πρόσφατα ο Τραμπ είχε συνδέσει την συγκεκριμένη ναρκωτική ουσία με 200.000 θανάτους στις ΗΠΑ.
Πέρα από τη διακίνηση ναρκωτικών όμως, το καρτέλ φαίνεται να δραστηριοποιούνταν και στο λαθρεμπόριο μεταναστών, την κλοπή πετρελαίου και ορυκτών, χτίζοντας διεθνείς οδούς διακίνησης που εκτείνονται από τη Λατινική Αμερική στις ΗΠΑ και σε μέρη της Ασίας.
Το καρτέλ έχει επίσης συνδεθεί με μια σειρά από επιθέσεις υψηλού προφίλ εναντίον των δυνάμεων ασφαλείας και των δημόσιων αξιωματούχων. Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η ανάπτυξη του καρτέλ οφείλεται τόσο στη στρατηγική όσο και στη βία που ασκεί.
«Η CJNG έχει “κανονικοποιήσει” τις χειρότερες φρικαλεότητες στον πόλεμο των ναρκωτικών, όπως σώματα που κρέμονται από στύλους φωτισμού, αποκεφαλισμένα κεφάλια στην άκρη του δρόμου», δηλώνει στο Al Jazeera ο Chris Dalby, ανώτερος αναλυτής της Dyami Security Intelligence. Εικόνες που αποσκοπούσαν στην γρήγορη κυριαρχία εναντίων των αντιπάλων.
Μετά τη δολοφονία του «Ελ Μέντσο» τι; Θα επιβιώσει το καρτέλ του Χαλίσκο;
Οι ειδικοί εκτιμούν πως το καρτέλ θα καταφέρει να επιβιώσει παρά το βαρύ πλήγμα που δέχθηκε, θυμίζοντας μάλιστα παλαιότερα παραδείγματα προσπάθειας εξάρθρωσης εγκληματικών οργανώσεων. Για κάποιους μάλιστα έχει επαναληφθεί η αποτυχία της κυβέρνησης Φελίπε Καλντερόν (2006-2012).
Η τότε κυβέρνηση με μια σκληροπυρηνική στρατιωτική επίθεση στόχευσε τους ηγέτες των καρτέλ σε μια προσπάθεια να διαλύσει το οργανωμένο έγκλημα. Η καταστολή οδήγησε σε εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους όμως μέσα στο χάος οι εγκληματικές ομάδες κατάφεραν να ανασυγκροτηθούν και να επεκταθούν.
Όπως και τότε έτσι και τώρα οι αναλυτές θεωρούν ότι, η CJNG, μπορεί τώρα να βρίσκεται σε «ασθενέστερη θέση», όμως ο «αποκεφαλισμός» του καρτέλ χωρίς την εξάρθρωση των πόρων του είναι λάθος και όπως συμπληρώνουν η απομάκρυνση ενός προσώπου, ακόμα και αυτό ήταν η κεφαλή του καρτέλ δεν συνεπάγεται και την διάλυση της επιχείρησης.