Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να κινηθεί πιο γρήγορα και αποφασιστικά για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της, τη θωράκιση της ενιαίας αγοράς και την προστασία κρίσιμων στρατηγικών τομέων. Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα που έστειλαν οι Πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μετά την ολοκλήρωση της άτυπης Συνόδου Κορυφής στο κάστρο Άλντεν Μπίζεν στο Βέλγιο.
Ο Αντόνιο Κόστα τόνισε ότι η ΕΕ βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή και πως η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας δεν αποτελεί πλέον επιλογή αλλά αναγκαιότητα. Όπως σημείωσε, οι ηγέτες συμφώνησαν να λάβουν συγκεκριμένες αποφάσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου.
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου επισήμανε ότι, παρά τα σημαντικά επιτεύγματα των τελευταίων δεκαετιών, η ενιαία αγορά εξακολουθεί να παρουσιάζει κενά και κατακερματισμό. Η ολοκλήρωσή της, όπως είπε, είναι προϋπόθεση για την αύξηση της παραγωγικότητας και τη στήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης στην ΕΕ.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο λεγόμενο «28ο καθεστώς» για τις επιχειρήσεις, υπογραμμίζοντας ότι «υπάρχει κοινή βούληση να προχωρήσουμε γρήγορα φέτος, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο και στις 27 χώρες της ΕΕ».
Ευρωπαϊκή προτίμηση και επενδύσεις
Αναφερόμενος στην έννοια της «ευρωπαϊκής προτίμησης», ο Αντόνιο Κόστα εκτίμησε ότι υπάρχει ευρεία συμφωνία για την εφαρμογή της σε επιλεγμένους στρατηγικούς τομείς, με αναλογικό και στοχευμένο τρόπο. Παράλληλα, τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να παραμείνει ανοιχτή στο εμπόριο, επισημαίνοντας πως μια φιλόδοξη αλλά ρεαλιστική εμπορική πολιτική, με έμφαση στη διαφοροποίηση, εξυπηρετεί το κοινό ευρωπαϊκό συμφέρον.
«Δεν μπορεί να υπάρξει ανταγωνιστικότητα χωρίς περισσότερες επενδύσεις», δήλωσε ο Α. Κόστα, αναφερόμενος στο σοβαρό επενδυτικό έλλειμμα που αντιμετωπίζει η Ευρώπη. Οι συζητήσεις εστίασαν στην κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, ενώ υπήρξε ομόφωνη στήριξη για την επιτάχυνση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.
Όπως πρόσθεσε, καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσουν και οι δημόσιες επενδύσεις, για τις οποίες θα πρέπει να αναζητηθούν κατάλληλα «ευρωπαϊκά εργαλεία» στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.
Οδικός χάρτης της Κομισιόν και ευρωπαϊκοί «πρωταθλητές»
«Μία Ευρώπη – Μία Αγορά», δήλωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσιάζοντας τον οδικό χάρτη πρωτοβουλιών της Επιτροπής για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας. Όπως ανέφερε, η πρώτη φάση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων –που περιλαμβάνει την ενοποίηση των αγορών, την εποπτεία και την τιτλοποίηση– αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τον Ιούνιο.
Η Πρόεδρος της Επιτροπής προειδοποίησε ότι, αν δεν υπάρξει επαρκής πρόοδος, η Κομισιόν θα εξετάσει τη λύση της «ενισχυμένης συνεργασίας», δίνοντας τη δυνατότητα σε ομάδα κρατών-μελών να κινηθεί ταχύτερα.
Η φον ντερ Λάιεν στάθηκε επίσης στην ανάγκη δημιουργίας «ευρωπαϊκών πρωταθλητών», δηλαδή επιχειρήσεων ικανών να ανταγωνιστούν σε παγκόσμιο επίπεδο. Ανακοίνωσε ότι τον Απρίλιο θα παρουσιαστεί το σχέδιο για νέες κατευθυντήριες γραμμές συγχωνεύσεων, το οποίο θα τεθεί σε διαβούλευση με τα κράτη-μέλη. Όπως είπε, οι κανόνες θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη «την παγκόσμια αγορά και όχι μόνο την ευρωπαϊκή».
Παράλληλα, προανήγγειλε την παρουσίαση του Industrial Accelerator Act πριν από το επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο θα ενσωματώνει την έννοια της «ευρωπαϊκής προτίμησης» σε στρατηγικούς τομείς.
Ενέργεια και ευρωπαϊκή στρατηγική
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στον τομέα της ενέργειας. Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η στρατηγική της ΕΕ βασίζεται στην ενίσχυση των υποδομών και των διασυνοριακών δικτύων, καθώς και στον επανασχεδιασμό της αγοράς και του μηχανισμού διαμόρφωσης των τιμών – θέματα που θα συζητηθούν περαιτέρω στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Η Σύνοδος Κορυφής χαρακτηρίστηκε από έντονες συζητήσεις για τις τιμές της ενέργειας. Πολλές χώρες, μεταξύ των οποίων η Ιταλία, ζήτησαν αναμόρφωση της ευρωπαϊκής αγοράς άνθρακα, υποστηρίζοντας ότι το σύστημα τιμωρεί τη βιομηχανία και απαιτώντας την αναστολή της σταδιακής κατάργησης των δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών CO2.
Συνολικά, οι Ευρωπαίοι ηγέτες τόνισαν την ανάγκη για μια πιο συντονισμένη, στρατηγικά προσανατολισμένη και ταχύτερη Ευρώπη, ικανή να ανταγωνιστεί σε παγκόσμιο επίπεδο και να προστατεύσει τα συμφέροντά της απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα.
