Σχεδόν εκατό νέα είδη αρχαίων ζώων, άγνωστα μέχρι σήμερα, τα οποία επιβίωσαν από ένα επεισόδιο μαζικής εξαφάνισης πριν από 500 εκατομμύρια χρόνια, εντοπίστηκαν σε λατομείο της Κίνας. Οι ερευνητές χαρακτήρισαν την ανακάλυψη «εκπληκτική», καθώς φωτίζει μια κρίσιμη περίοδο της πρώιμης ζωής στη Γη.
«Συλλέξαμε περισσότερα από 50.000 απολιθώματα από ένα μικρό λατομείο, με ύψος 12 μέτρα, πλάτος 30 και μήκος 8», δήλωσε ο Χαν Ζανγκ, της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών, μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο. Η τοποθεσία, στην επαρχία Χουνάν της νότιας Κίνας, θεωρείται «εκπληκτική», σύμφωνα με τον βασικό συγγραφέα της μελέτης που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Nature.
Από το 2021 έως το 2024, οι επιστήμονες ανακάλυψαν 153 απολιθωμένα είδη, εκ των οποίων τα 91 ήταν άγνωστα. Ο «θησαυρός» αυτός δίνει πολύτιμες πληροφορίες για μια εποχή όπου η εξέλιξη της ζωής διακόπηκε απότομα. Πολλά απολιθώματα διατήρησαν μαλακούς ιστούς, όπως βράγχια, έντερα, μάτια και νεύρα, γεγονός σπάνιο για τόσο παλαιά δείγματα.
Μεταξύ των ειδών που εντοπίστηκαν περιλαμβάνονται πρόγονοι σκουληκιών, σφουγγαριών, κοραλλιών και μεδουσών. Βρέθηκαν επίσης πολυάριθμα αρθρόποδα – απόγονοι των οποίων είναι τα σύγχρονα καβούρια και έντομα – καθώς και ραδιόδοντα, αγκαθωτά πλάσματα με παράξενα μάτια, που ήταν οι κορυφαίοι θηρευτές της εποχής.
Η «έκρηξη» της Κάμβριας περιόδου και το Συμβάν του Σινσκ
Η ζωή στη Γη εμφανίστηκε πριν από 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια, αλλά για μεγάλο διάστημα περιοριζόταν σε απλές μορφές. Η Κάμβρια περίοδος, πριν από περίπου 540 εκατομμύρια χρόνια, σηματοδότησε το λεγόμενο «μπιγκ μπανγκ» της εξέλιξης, όταν εμφανίστηκαν οι κύριες οικογένειες ζώων που γνωρίζουμε σήμερα, συμπεριλαμβανομένων των πρώτων σπονδυλωτών.
Η «έκρηξη» αυτή ζωής τερματίστηκε απότομα, όταν περίπου τα μισά από τα νέα είδη εξαφανίστηκαν πριν από 513 εκατομμύρια χρόνια. Το φαινόμενο, γνωστό ως «Συμβάν του Σινσκ», αποδίδεται στη μείωση των επιπέδων οξυγόνου στη Γη. Τα ζώα που βρέθηκαν στο κινεζικό λατομείο, ηλικίας 512 εκατομμυρίων ετών, αποτελούν την πρώτη μεγάλη ανακάλυψη πλασμάτων που έζησαν αμέσως μετά την καταστροφή αυτή.
Τα απολιθώματα, που ονομάστηκαν «βιόκοσμος της Χουαγιουάν» από την περιοχή όπου εντοπίστηκαν, «ανοίγουν ένα παράθυρο στο τι μπορεί να συνέβη», σημείωσε ο Χαν. Ο εξελικτικός βιολόγος Μάικλ Λι, από το Μουσείο Νότιας Αυστραλίας, εκτιμά ότι η νέα ανακάλυψη δείχνει πως το Συμβάν του Σινσκ επηρέασε κυρίως τα ρηχά νερά, ενώ οι βαθύτερες θαλάσσιες περιοχές παρέμειναν πιο σταθερές.
«Ο βαθύς ωκεανός είναι ένας από τους σταθερότερους βιότοπους, καθ’ όλη τη γεωλογική περίοδο, με τον ίδιο τρόπο που το υπόγειο ενός σπιτιού δεν επηρεάζεται τόσο από τις εποχιακές αλλαγές», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Νέα στοιχεία για τη γεωλογική ιστορία
Οι ερευνητές εξεπλάγησαν όταν εντόπισαν είδη παρόμοια με αυτά που είχαν βρεθεί παλαιότερα στον Καναδά, στο όρος Μπέρτζες, γεγονός που υποδηλώνει ότι κάποια ζώα της εποχής μπορούσαν να διασχίζουν ωκεανούς, καλύπτοντας τεράστιες αποστάσεις.
Αν και το Συμβάν του Σινσκ δεν συγκαταλέγεται στις πέντε μεγάλες μαζικές εξαφανίσεις της ιστορίας της Γης, ο Χαν υπογραμμίζει ότι υπάρχουν ενδείξεις για τουλάχιστον 18 τέτοια επεισόδια. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι ο πλανήτης ενδέχεται να βιώνει σήμερα μια νέα περίοδο μαζικής εξαφάνισης – αυτή τη φορά με υπεύθυνο τον άνθρωπο.
