Φρένο στο φαινόμενο της καταστροφής των σχολικών βιβλίων που καταλήγουν στην πυρά ή στα σκουπίδια στο τέλος κάθε σχολικού έτους προτίθεται να βάλει από εφέτος το υπουργείο Παιδείας. Πρόκειται για εγχείρημα που είχε ξεκινήσει πιλοτικά πέρυσι, αλλά εγκαταλείφθηκε άδοξα.
Τόσο για λόγους οικονομίας – κάθε χρόνο το κράτος ξοδεύει πάνω από 25 εκατ. ευρώ για τα σχολικά βιβλία – όσο και για λόγους μιας κουλτούρας σεβασμού προς το βιβλίο, ο υπουργός Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος έκανε γνωστό χθες ότι σύντομα τα σχολικά βιβλία θα «χρεώνονται» στις οικογένειες, έτσι ώστε οι μαθητές να τα επιστρέφουν στο τέλος της χρονιάς στο σχολείο για να χρησιμοποιηθούν από τους επόμενους.
Επιπλέον, μια τέτοια πρακτική θα μείωνε την αγωνία που υπάρχει σε κάθε έναρξη σχολικής χρονιάς για το αν τα βιβλία θα φθάσουν εγκαίρως στα σχολεία.
«Μελετάμε έναν τρόπο ώστε αυτά τα βιβλία να μην τα πετάμε στο τέλος του χρόνου, αλλά να δίνονται πάλι για χρήση, όπως γίνεται σε κάθε ευρωπαϊκή χώρα», είπε ο κ. Αρβανιτόπουλος σε συνέντευξή του χθες στον ραδιοφωνικό σταθμό Real Fm και πρόσθεσε: «Στη Γερμανία χρησιμοποιούν τα ίδια βιβλία για τρία χρόνια, εμείς γιατί να τα πετάμε; Τι είδους σπατάλη είναι αυτή της τάξεως των 20-30 εκατ. ευρώ τον χρόνο; Θα το χρεώνεται η κάθε οικογένεια το βιβλίο και θα υπάρχει μια μεμβράνη σε κάθε σελίδα η οποία δεν κοστίζει τίποτα και δεν μουντζουρώνεται και στο τέλος της χρονιάς με ευταξία θα τα παραδίδουμε στους επόμενους». Ξεκαθάρισε πάντως ότι αυτή η προοπτική σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει ότι καταργείται η δωρεάν διανομή βιβλίων.
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ. Στη χώρα μας τυπώνουμε 30-40 εκατομμύρια αντίτυπα σχολικών βιβλίων κάθε τάξης τον χρόνο, με μέσο κόστος τα 0,80 ευρώ ανά τεύχος. Εχει υπολογιστεί ότι ακόμη και ποσοστό μόλις 10% να κατορθώναμε να ανακυκλώσουμε στις επόμενες τάξεις, θα σήμαινε εξοικονόμηση 2-3 εκατ. ευρώ κάθε χρόνο.
Πράγματι, δεν είναι λίγες οι χώρες της Ευρώπης όπου οι μαθητές υποχρεούνται να επιστρέψουν τα σχολικά βιβλία τους στο τέλος της χρονιάς. Τα επιστρεφόμενα βιβλία ελέγχονται ως προς την κατάστασή τους και όσα εγκρίνονται διανέμονται στους επόμενους μαθητές. Μάλιστα το σύστημα αυτό ακολουθείται και σε χώρες της Ευρώπης που δεν αντιμετωπίζουν έντονη οικονομική πίεση όσο η δική μας, όπως η Γερμανία, η Βρετανία και η Γαλλία, αλλά και στην Κύπρο – ορισμένα βιβλία θεωρητικών μαθημάτων – και στις σκανδιναβικές χώρες. Σε αρκετές περιπτώσεις τα σχολεία χρεώνουν τις οικογένειες στην περίπτωση που τα παιδιά επιστρέψουν κάποιο βιβλίο κατεστραμμένο.
Την πρώτη προσπάθεια επαναχρησιμοποίησης των σχολικών βιβλίων είχε κάνει πέρυσι, σε εθελοντική βάση, η τότε υπουργός Παιδείας Αννα Διαμαντοπούλου. Τον Μάιο του 2011 είχε οργανώσει ένα εθελοντικό πρόγραμμα επιστροφής των σχολικών βιβλίων, με σύνθημα «Δώστε νέα ζωή στα παλιά σχολικά βιβλία». Στόχος της προσπάθειας ήταν η εξοικονόμηση πόρων. Ωστόσο μόλις 42 σχολεία συμμετείχαν στο εθελοντικό πρόγραμμα, οι μαθητές των οποίων επέστρεψαν 32.000 σχολικά βιβλία.