Εργολάβοι… εξαγορών
Ο νέος κύκλος εξαγορών και συγχωνεύσεων που άνοιξε από τον όμιλο της Ελληνικής Τεχνοδομικής με την απόκτηση της Παντεχνικής, συνεχίστηκε με την απόκτηση του 21,7 % των μετοχών της Άττικατ από τον όμιλο της ΓΕΚ και την εξαγορά πριν από λίγες μέρες της Αθηνάς από τον όμιλο της J&Ρ- Άβαξ δεν έχει κλείσει ακόμη. Στελέχη της αγοράς υποστηρίζουν ότι έρχονται και άλλοι επιχειρηματικοί γάμοι στην κατασκευαστική αγορά και όπως επισημαίνουν η υπηκοότητα των υποψήφιων γαμπρών δεν είναι μόνον ελληνική αλλά προέρχονται και από άλλες χώρες της Ευρώπης. Μεσαίου μεγέθους εταιρείες όπως η Έδραση- Ψαλλίδας, η Προοδευτική, η Βιοτέρ, η Ιντρακάτ, η Διεκάτ, η Μοχλός και άλλες αποτελούν δυνάμει στόχους είτε για εξαγορά είτε για στρατηγικές συμμαχίες με τους μεγάλους της ελληνικής κατασκευαστικής αγοράς, ενώ κάποιες από αυτές τις φλερτάρουν ήδη και ξένοι κατασκευαστικοί όμιλοι.
Την ίδια στιγμή και ενώ οι εξαγορές και οι στρατηγικές συμμαχίες ανάμεσα σε μεγάλους και μικρούς ομίλους έχουν ήδη δρομολογηθεί, στελέχη του κλάδου δεν αποκλείουν ακόμη και το ενδεχόμενο ενός γάμου ανάμεσα στους μεγάλους παίκτες. Το σχέδιο για τη δημιουργία ενός εθνικού πρωταθλητή στις κατασκευές είναι υπαρκτό και υποστηρίζεται από κορυφαίο στέλεχος μεγάλου κατασκευαστικού ομίλου.
Το στέλεχος αυτό υποστηρίζει σε κάθε ευκαιρία ότι ακόμη και με τα σημερινά μεγέθη οι Έλληνες εργολάβοι είναι σχετικά μικροί σε σύγκριση με τους Ευρωπαίους ανταγωνιστές τους, γεγονός που δεν ευνοεί τον πρωταγωνιστικό ρόλο που θέλουν να παίξουν στις πρώτες θέσεις των αγορών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Όλα δείχνουν ότι ο δρόμος για τη συνένωση δυνάμεων στην ελληνική κατασκευαστική αγορά είναι ακόμη μακρύς και στα επόμενα χρόνια το επιχειρηματικό τοπίο στον συγκεκριμένο κλάδο θα είναι τελείως διαφορετικό: Δυο με τρεις το πολύ μεγάλοι όμιλοι θα παίρνουν τη μερίδα του λέοντος στα μεγάλα δημόσια έργα υποδομής ενώ το πεδίο δράσης για τους υπόλοιπους θα είναι ασφυκτικά περιορισμένο.
Εγχώρια και διεθνής δράση
Οι σχέσεις, τόσο οι προσωπικές όσο και οι επαγγελματικές, ανάμεσα στους βασικούς μετόχους της Ελληνικής Τεχνοδομικής και της Παντεχνικής ήταν πάντα καλές. Έτσι δεν εξέπληξε κανέναν, όταν πριν από από μερικούς μήνες ο Λεωνίδας Μπόμπολας και οι αδελφοί Σάκης και Δημήτρης Καλλιτσάντσης, βασικοί μέτοχοι της Ελληνικής Τεχνοδομικής, και οι Κων. Σαραντόπουλος και Χρ. Γιόκαρης, βασικοί μέτοχοι της Παντεχνικής, συμφώνησαν να συγχωνεύσουν τις εταιρείες τους. Η συμφωνία αυτή ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τα μεγέθη του μεγαλύτερου σήμερα κατασκευαστικού ομίλου της χώρας, ο τζίρος του οποίου ανήλθε το 2006 στα 717 εκατ. ευρώ, ενώ αυτή την στιγμή το ανεκτέλεστο των έργων που έχει υπογράψει στην Ελλάδα και στο εξωτερικό υπερβαίνει τα 4 δισ. Μόλις πριν από λίγες μέρες ο όμιλος της Ελληνικής Τεχνοδομικής, που διευθύνεται από τους Λεωνίδα Μπόμπολα και Σάκη Καλλιτσάντση, ανέλαβε μέσω της θυγατρικής του εταιρείας Άκτωρ (διευθύνεται από τον Δημήτρη Κούτρα) ένα ακόμη έργο στη περιοχή του Κόλπου που ενισχύει ακόμη περισσότερο την πολυεθνική του παρουσία.
Ανακηρύχθηκε μειοδότρια εταιρεία στο Κατάρ σε κοινοπραξία με την τοπική Αl Darwish Εngineering, την ιταλική Cimolai και την Cybarco της Κύπρου, για το έργο «Μελέτη- Κατασκευή του Υποστέγου Συντήρησης Αεροσκαφών» με προσφορά ύψους 670 εκατ. δολ. ΗΠΑ. Το άλλο έργο είναι η κατασκευή από κοινού με την τουρκική Εnka μιας ολόκληρης πόλης στο Κατάρ συνολικού προϋπολογισμού 20 δισ. ευρώ. Στην Ελλάδα η Ελληνική Τεχνοδομική είναι ο μεγαλύτερος μέτοχος της Αττικής Οδού, ενώ συμμετέχει και σε άλλα μεγάλα αυτοχρηματοδοτούμενα έργα.
Άξονες και φιλέτα
Ο όμιλος της ΓΕΚ- Τέρνα, που ελέγχεται από τον Νίκο Κάμπα και τον Γιώργο Περιστέρη, είχε διακριθεί στο παρελθόν περισσότερο στα ιδιωτικά έργα. Ωστόσο στην τελευταία φουρνιά των μεγάλων δημόσιων έργων έκανε την μεγάλη στροφή και σήμερα συμμετέχει ισότιμα με τους ισπανικούς ομίλους Cintra και ΑCS στην κοινοπραξία που έχει αναλάβει την κατασκευή και εκμετάλλευση των οδικών αξόνων Ιόνια Οδός και Κεντρικής Ελλάδος. Πρόσφατα ο όμιλος απέκτησε πρόσβαση και στην κοινοπραξία που εκμεταλλεύεται την Αττική Οδό, στην οποία δεν είχε καμία συμμετοχή, μετά την εξαγορά του 21,7% των μετοχών της Άττικατ που ελέγχεται από τον κ. Παν. Πανούση. Η κίνηση αυτή άνοιξε τον δρόμο στον όμιλο και σε ένα άλλο σημαντικό αυτοχρηματοδοτούμενο έργο, αυτό της αξιοποίησης και εκμετάλλευσης του λεγόμενου και ολυμπιακού φιλέτου που είναι το Κέντρο Ιστιοπλοΐας του Αγίου Κοσμά. Στην αγορά εκτιμούν ότι η σημερινή συμμετοχή της ΓΕΚ στην Άττικατ θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο εν ευθέτω χρόνω. Επισημαίνεται ότι ο όμιλος ΓΕΚ έχει σημαντικές κατασκευαστικές δραστηριότητες τόσο στις βαλκανικές χώρες όσο και σε χώρες της Μέσης Ανατολής.
Συν Αθηνά και… έργα κίνει
Η εξαγορά της Αθηνάς από τον (κυπριακών και ελληνικών συμφερόντων) κατασκευαστικό όμιλο J&Ρ- Άβαξ θεωρήθηκε από τη διοίκηση του αγοραστή ομίλου ως στρατηγικής σημασίας κίνηση. Κι αυτό γιατί μέσω της Αθηνάς ο όμιλος J&Ρ- Άβαξ από τη μια ενισχύει τη θέση σε μια σειρά αυτοχρηματοδοτούμενων έργων, όπως στον αυτοκινητόδρομο Μαλιακός- Κλειδί και από την άλλη αποκτά σημαντικό σύμμαχο στις αγορές της Μέσης Ανατολής όπου και ο μητρικός όμιλος J&Ρ Οverseas έχει παραδοσιακά σημαντική παρουσία. Η Αθηνά είναι από τις παλαιότερες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στις αγορές της Αραβικής Χερσονήσου. Με την εξαγορά της Αθηνάς ο όμιλος ανεβάζει το ανεκτέλεστο έργο του στα 2,9 δισ. από τα 2,2 δισ. ευρώ που ήταν πριν από την εξαγορά. Στη J&Ρ- Άβαξ το πάνω χέρι το έχει ο κυπριακών συμφερόντων όμιλος J&Ρ Οverseas των Ιωάννου και Παρασκευαΐδη ο οποίος κατέχει το 47,7% των μετοχών, ενώ ένα συνολικό ποσοστό που ανέρχεται στο 23% κατέχει η ελληνική πλευρά που εκπροσωπείται από τις οικογένειες Κουβαρά, Μιτζάλη, Γεραρχάκη, Σγαρδέλη, που ήταν οι βασικοί μέτοχοι της Άβαξ πριν συγχωνευτεί με την J&Ρ.
