|
|
Νέα γενιά προθεσμιακών καταθέσεων, που ενέχουν ένα μικρό ποσοστό κινδύνου,
προωθούν στην αγορά οι τράπεζες, προκειμένου να προσφέρουν στους καταθέτες
αποδόσεις πάνω από τον πληθωρισμό. Πρόκειται για προθεσμιακές καταθέσεις με
αυξανόμενο επιτόκιο κάθε μήνα, για νέα προϊόντα εγγυημένου κεφαλαίου που
δίνουν τη δυνατότητα στον επενδυτή να εισπράττει κάθε τρίμηνο τα κέρδη, και
για προϊόντα που επενδύουν σε διεθνή κερδοσκοπικά κεφάλαια hudge funds. Τα
προϊόντα αυτά «υπόσχονται» αποδόσεις άνω του 4%, αλλά γενικά απευθύνονται σε
μεσαία και μεγάλα πορτοφόλια, αφού συνήθως οι τράπεζες ζητούν ελάχιστο ποσό
κατάθεσης πάνω από 15.000 ευρώ.
Οι παραδοσιακές προθεσμιακές καταθέσεις και οι τοποθετήσεις σε ρέπος – ακόμα
και για μεγάλα ποσά – με δυσκολία αγγίζουν απόδοση 2,9%. Συνήθως οι αποδόσεις
τους κυμαίνονται μεταξύ 0,70% και 2,9%, ενώ ο μέσος όρος της αγοράς βρίσκεται
στο 2,30%. Μάλιστα, όσο μεγαλύτερη είναι η τράπεζα (και γενικά δεν έχει ανάγκη
ρευστότητας) τόσο τα επιτόκια που προσφέρει, ακόμα και για μεγάλα ποσά
κατάθεσης, είναι πολύ κάτω του μέσου όρου. Οι αποδόσεις είναι ακόμα μικρότερες
για τα μικρά πορτοφόλια.
Επενδυτικό μείγμα
Έτσι, οι τράπεζες προσφέρουν σήμερα μια μεγάλη ποικιλία σύνθετων
αποταμιευτικών προϊόντων που μοιάζουν με προθεσμιακές καταθέσεις. Στην πράξη
αποτελούν μείγμα διαφόρων μορφών επένδυσης. Υπάρχουν σύνθετα αποταμιευτικά
προϊόντα που προκύπτουν από μείγμα υψηλότοκων προθεσμιακών καταθέσεων διαφόρων
διαρκειών, ενώ άλλα αποτελούνται από μείγμα προθεσμιακών καταθέσεων και
αμοιβαίων κεφαλαίων. H αναλογία ποικίλλει από τράπεζα σε τράπεζα, αλλά και από
προϊόν σε προϊόν της ίδιας τράπεζας.
Τέτοια προϊόντα προσφέρονται από όλες σχεδόν τις τράπεζες, όπως: Alpha Bank
(«Alpha Plus»), EFG Eurobank («80-20») και Πειραιώς («Πολυκέρδος», «Μέγα
Πειραιώς», «Diamonds»). Τα προϊόντα αυτά στο παρελθόν σημείωσαν αξιόλογες
αποδόσεις, που έφτασαν και το 8%, και φέτος «υπόσχονται» να ξεπεράσουν
τουλάχιστον τον πληθωρισμό.
Πάνω από 4%
Ταυτόχρονα, όλες σχεδόν οι τράπεζες προσφέρουν τα προϊόντα εγγυημένου
κεφαλαίου, τα οποία συνδέουν την απόδοσή τους με την πορεία μιας επένδυσης.
Τέτοια προϊόντα προσφέρουν η Εθνική, η Αγροτική, η Alpha Bank, η Aspis, η
Αττικής, η Εμπορική, η Eurobank, η Γενική, η NovaBank, η Omegabank κ.ά. Οι
αποδόσεις έφτασαν πέρυσι ακόμη και το 20% (στις περιπτώσεις που συνέδεαν την
απόδοση με την πορεία της ισοτιμίας ευρώ/δολαρίου). Φέτος «υπόσχονται», κατά
μέσον όρο, να προσφέρουν αποδόσεις άνω του 4%. H Εθνική Τράπεζα προσφέρει νέα
σειρά προϊόντων εγγυημένου κεφαλαίου, τα οποία μπορούν να δώσουν αποδόσεις
πάνω από 4%.
Κλιμακούμενο επιτόκιο
Τελευταία κερδίζουν έδαφος νέες προθεσμιακές καταθέσεις που προσφέρουν
κλιμακούμενο επιτόκιο, το οποίο φτάνει το 4% (κάθε μήνα αυξάνεται το επιτόκιο)
με δυνατότητα να φτάσει το 8% (π.χ. NovaBank και Λαϊκή). Τα προϊόντα αυτά
έρχονται να συμπληρώσουν τον κατάλογο των σύνθετων αποταμιευτικών –
επενδυτικών προϊόντων που ορισμένες φορές παρέχουν και ασφαλιστικές καλύψεις.
Παραδείγματα, το Aspis Income (Aspis Bank), η σειρά Profit της Τράπεζας
Αττικής, οι σειρές Value Plus και Smile της Εμπορικής Τράπεζας, η σειρά Prime
της Eurobank, οι σειρές Citismart και CitiPrivilage της Citibank, το προϊόν
Sky Limit της Τράπεζας Κύπρου, το Novamax της NovaBank, η σειρά Omega της
OmegaBank κ.λπ.
Επιλογή επιτοκίου
Παράλληλα, οι τράπεζες ετοιμάζουν τη νέα γενιά προϊόντων εγγυημένου κεφαλαίου.
Τα προϊόντα αυτά θα έχουν μικρές διαφοροποιήσεις έναντι όσων κυκλοφορούν
σήμερα. Για παράδειγμα, θα δίνουν τη δυνατότητα στους αποταμιευτές να
επιλέγουν το βασικό επιτόκιο με το οποίο θα προκύπτουν κάθε τρίμηνο οι
αποδόσεις τους, για όλη τη διάρκεια της κατάθεσης (ήδη προσφέρονται οι «Τίτλοι
Προστατευμένου Κεφαλαίου» από τη Citibank). Εναλλακτικά θα εγγυώνται μικρότερο
κομμάτι του κεφαλαίου (π.χ. το 80% ή το 90%) και ως αντάλλαγμα θα υπόσχονται
μεγαλύτερες αποδόσεις, τοποθετώντας περισσότερα κεφάλαια σε επενδύσεις με
μεγαλύτερο ρίσκο.
Μία ακόμη μορφή επενδυτικών προϊόντων που θα μοιάζουν με σύνθετες προθεσμιακές
καταθέσεις και προϊόντα εγγυημένου κεφαλαίου, είναι αυτά που θα επενδύουν σε
διεθνή κεφάλαια αντιστάθμισης κινδύνου (hudge funds). Ήδη η Eurobank σχεδιάζει
τέτοια προϊόντα. Υπολογίζεται ότι υπάρχουν διεθνώς περίπου 7.000 hudge funds.
Τα κεφάλαια αυτά εκμεταλλεύονται τις διαφορές στις τιμές των μετοχών ή των
ομολόγων μεταξύ διαφορετικών αγορών (arbitrage) ή κάνουν κινήσεις
αντιστάθμισης κινδύνου (αγοράζουν σε μία αγορά και πωλούν σε άλλη κ.λπ).
Τέλος, στην αγορά ήδη προσφέρονται από τράπεζες προϊόντα εγγυημένου κεφαλαίου,
που δίνουν τη δυνατότητα στους επενδυτές να «κλειδώνουν» τις αποδόσεις τους.
Δύο νέα τέτοια επενδυτικά προϊόντα προσφέρει η HSBC.
Προσοχή στα ψιλά γράμματα των καταθέσεων
Στην προσπάθεια αναζήτησης καταθέσεων με υψηλές αποδόσεις, οι αποταμιευτές
πέφτουν αρκετές φορές σε παγίδες. Ο Τραπεζικός Μεσολαβητής έχει γεμίσει τα
αρχεία του με παράπονα και καταγγελίες που αφορούν τις καταθέσεις, δηλαδή το
κατ’ εξοχήν παραδοσιακό τραπεζικό προϊόν. Όπως αναφέρει ο ίδιος ο Τραπεζικός
Μεσολαβητής, το κύριο αίτιο των παραπόνων είναι η ελλιπής και μη έγκαιρη
ενημέρωση των συναλλασσομένων για διάφορες μεταβολές σχετικές με το άτοκο
μέρος, τις επιβαρύνσεις για ταμειακές συναλλαγές, τα μεικτά προϊόντα κ.λπ.
Για να μην υπάρχουν παρεξηγήσεις μεταξύ τραπεζών και αποταμιευτών, καλό είναι
οι καταθέτες να δίνουν ιδιαίτερη σημασία στα εξής σημεία:
1. Τις προμήθειες που επιβαρύνουν τους λογαριασμούς.
2. Την αλλαγή τιμολογίων προμηθειών που μπορεί να κάνει κάθε τόσο η
τράπεζα.
3. Την επιβάρυνση με διαχειριστικά έξοδα για καταθετικούς λογαριασμούς
κάτω από ένα ποσό ή που δεν κινούνται για κάποιο χρονικό διάστημα.
4. Τα γραπτά έχουν αξία. Δεν πρέπει να θεωρούνται δεσμευτικές οι
προφορικές υποσχέσεις στελεχών τραπεζών σχετικά με την απόδοση και τα
πλεονεκτήματα μεικτών καταθετικών και επενδυτικών προϊόντων.
5. Την επιβολή ποινής σε πρόωρη εξόφληση προθεσμιακών καταθέσεων. Οι
ποινές αυτές σε ορισμένες τράπεζες είναι σχεδόν μηδενικές για ορισμένους
πελάτες και σε άλλες φτάνουν μέχρι το 4% και επιβαρύνουν το ποσό της κατάθεσης
για το χρονικό διάστημα που απομένει μέχρι τη λήξη.
6. Την αναλυτική παρουσίαση κάθε μήνα, με αποστολή εγγράφου από την
τράπεζα προς τον επενδυτή, της εξέλιξης της επένδυσης.
7. Τους όρους που περιλαμβάνονται στις αιτήσεις και τις συμβάσεις.
8. Τον τιμοκατάλογο (πίνακας εξόδων και προμηθειών) με τις επιβαρύνσεις
κατά συναλλαγή, που πρέπει να είναι αναρτημένος σε κάθε κατάστημα.
9. Την αναζήτηση διευκρινίσεων από τους υπαλλήλους, για θέματα που οι
αποταμιευτές δεν κατανοούν πλήρως.
