Μια φορά τον μήνα περίπου, ένα υπουργικό αυτοκίνητο σταματάει διακριτικά

μερικά τετράγωνα απόσταση από ένα κουρείο στην Καλλιθέα. Ο επιβάτης, συνήθως

με σακάκι και πουκάμισο αλλά χωρίς γραβάτα, προσέρχεται για κούρεμα, έχει όμως

ζητήσει από τον κουρέα να διαφυλάξει την ανωνυμία του. Το γεγονός αυτό του

επιτρέπει να συνυπάρχει απερίσπαστος με τους άλλους πελάτες, να ακούει τις

συζητήσεις κι έτσι να «πιάνει κλίμα», κατά το γνωστό πάθος των πολιτικών.

Ο επισκέπτης του εν λόγω κουρείου της Νότιας Αθήνας δεν είναι άλλος από τον

υπουργό Δημόσιας Τάξης Μιχάλη Χρυσοχοΐδη. Ο Χρυσοχοΐδης εξελέγη έκτος στην

Κ.Ε. του ΠΑΣΟΚ το περασμένο Σαββατοκύριακο, με αποτέλεσμα να συζητείται το

όνομά του για το Ε.Γ. του Κινήματος. Η σειρά εκλογής του προκάλεσε ­ ευχάριστη

ή δυσάρεστη ­ έκπληξη σε ορισμένους, όχι όμως και στον ίδιο. Το τριήμερο του

συνεδρίου στους διαδρόμους του ΟΑΚΑ, οι σύνεδροι που τον πλησίαζαν του έλεγαν

περίπου το ίδιο πράγμα: «Είσαι ό,τι κι εμείς».

Κούρεμα «ινκόγκνιτο»…

Η φράση, όπως και το μηνιαίο κούρεμα «ινκόγκνιτο», φωτογραφίζει το πολιτικό

προφίλ του Χρυσοχοΐδη. Ο δικηγόρος από τη Βέροια είναι μέλος του ΠΑΣΟΚ από τα

φοιτητικά του χρόνια και θεωρείται «γέννημα θρέμμα» της βάσης. Διακρίθηκε ως

γραμματέας της Νομαρχιακής Επιτροπής Ημαθίας τη δεκαετία του ’80 και είχε αργή

αλλά σταθερή άνοδο. Νομάρχης Καρδίτσας το 1987, βουλευτής Ημαθίας το 1989,

εξελέγη μέλος της Κ.Ε. για πρώτη φορά στο 2ο Συνέδριο του 1990.

Πέρα από κομματικές περγαμηνές, ο Χρυσοχοΐδης διατηρεί έναν απλό τρόπο

συμπεριφοράς, που έχει απήχηση στο ΠΑΣΟΚ. Ο ίδιος είναι το είδος του πολιτικού

που δεν είναι μόνο προσεγγίσιμος, αλλά επιδιώκει την επαφή ­ ή, κατά την

ιστορική ΠΑΣΟΚική ορολογία, τη «ζύμωση». Όπως πολλοί βουλευτές από την

επαρχία, επιστρέφει κάθε Σαββατοκύριακο στην εκλογική του περιφέρεια,

μετέχοντας ενεργά στην τοπική ζωή.

Υφυπουργός Εμπορίου

Πρωτομπήκε στην κυβέρνηση το ’94 ως υφυπουργός Εμπορίου που υπαγόταν στο τότε

υπουργείο Βιομηχανίας. Υπουργός Βιομηχανίας ήταν ο Κώστας Σημίτης, με τον

οποίο ο Χρυσοχοΐδης δεν είχε μέχρι εκείνη τη στιγμή καμία επαφή. Προς έκπληξη

του υφυπουργού του, ο ευγενής και απόμακρος Σημίτης του ανέθεσε σοβαρές και

εκτεταμένες αρμοδιότητες, αν και δεν τον ήξερε. Ο Χρυσοχοΐδης βρέθηκε επίσης

αντιμέτωπος με το περίφημο μπλοκάκι του μετέπειτα Πρωθυπουργού. Στις

συναντήσεις τους κάθε Πέμπτη, όταν ο Χρυσοχοΐδης ανέβαινε από το γραφείο του,

στην Πλατεία Κάνιγγος, στη Μιχαλακοπούλου, ο Σημίτης κατέγραφε αυτά που έπρεπε

να γίνουν. Την επόμενη φορά επανερχόταν στη σημείωση κάτω από το όνομα

«Χρυσοχοΐδης», ρωτώντας τον έκπληκτο υφυπουργό τι έγινε και τι δεν έγινε.

Ήξερε να επιλέγει

Η συστηματικότητα του Σημίτη είναι από τα πράγματα που εντυπωσίασαν τον

βουλευτή Ημαθίας. Ο Χρυσοχοΐδης επισήμανε επίσης πως, όταν δεχόταν

αντικρουόμενες εισηγήσεις, ο Σημίτης επέλεγε εκείνη που θεωρούσε σωστή και όχι

εκείνη που υποστήριζε το πρόσωπο με το οποίο είχε πιο στενή σχέση. Η περίοδος

εκείνη ήταν παραγωγική, ιδίως από νομοθετικής πλευράς, γεγονός στο οποίο

συνέβαλε και η νομική εμβρίθεια του τότε γενικού γραμματέα του υπουργείου

Σωκράτη Κοσμίδη (νυν γενικού γραμματέα του Υπουργικού Συμβουλίου).

Ο Χρυσοχοΐδης παρατήρησε το πείσμα του Σημίτη, την απροθυμία του να

οπισθοχωρήσει ή να «λαϊκίσει». Στις συζητήσεις του με τους αγρότες του νομού

του κάθε Σαββατοκύριακο, άκουγε τα παράπονά τους, αλλά δεν τους «χάιδευε τα

αυτιά».

Ο υφυπουργός Εμπορίου διέκρινε επίσης τις ψυχικές δυνάμεις του Σημίτη σε

περιόδους κρίσης, όπως την παραίτησή του από το υπουργείο Βιομηχανίας, το

φθινόπωρο του ’95.

Κοντά στον Άκη

Παρά τη συνύπαρξή του με το στενό επιτελείο του Σημίτη, σε μια κρίσιμη φάση,

όταν δηλαδή προετοιμαζόταν μυστικά η διεκδίκηση της πρωθυπουργίας, ο

Χρυσοχοΐδης δεν ταυτίσθηκε πολιτικά με τους λεγόμενους «εκσυγχρονιστές». Για

κάποιο διάστημα, ετοποθετείτο μεταξύ των στελεχών επιρροής του Άκη

Τσοχατζόπουλου. Ο ίδιος, αν και ξεκαθαρίζει ότι έχει καλή σχέση με τον νυν

υπουργό Άμυνας, το αρνείται, αποδίδοντάς το στη θητεία του ως αναπληρωτή

γραμματέα Διεθνών Σχέσεων υπό τον Χρήστο Παπουτσή το 1990.

Το σύμβολο του ΠΑΣΟΚ

Η έκτη θέση του στην Κ.Ε. δεν πανηγυρίσθηκε ­ το αντίθετο μάλλον ­ από τους

«εκσυγχρονιστές», οι οποίοι δεν την οικειοποιήθηκαν. Το γεγονός ότι τα

«φαβορί» της ομάδας βρέθηκαν πολύ πιο πίσω στη σταυροδοσία, δεν βοήθησε την

ατμόσφαιρα. Είναι θέμα προσωπικό ή πολιτικό; Η αλήθεια είναι πως και ο ίδιος

μένει σε κάποια απόσταση. Μια δήλωσή του στην αρχή της χρονιάς για αλλαγή του

συμβόλου του ΠΑΣΟΚ έδωσε την εντύπωση ότι ήταν στο πνεύμα των

«εκσυγχρονιστών». Η τοποθέτηση όμως αυτή προκάλεσε αντιδράσεις στο ΠΑΣΟΚ και,

σε ένδειξη ρεαλισμού, ο Χρυσοχοΐδης άλλαξε σιωπηρά γραμμή, υιοθετώντας πιο

παραδοσιακές θέσεις για τα εσωκομματικά. Η κομματική νομιμοφροσύνη απέδωσε

καρπούς ­ δηλαδή ψήφους ­ στο συνέδριο.

Έστω κι αν δεν «κόλλησε» σε κάποια ομάδα, ο Χρυσοχοΐδης είχε ώς τώρα την

ικανότητα να ελίσσεται ανάμεσα στους «πρωτοκλασάτους» της κυβέρνησης. Αρμονική

ήταν η συνεργασία του με τη Βάσω Παπανδρέου, όταν ανέλαβε το υπουργείο

Ανάπτυξης, ενώ εκείνη του άφησε μεγάλο πεδίο δραστηριότητας. Παρά τον γνωστό

«πόλεμο της ντομάτας», όταν ο πληθωρισμός δεν έπεφτε και στελέχη του ΥΠΕΘΟ το

απέδιδαν στις υψηλές τιμές των οπωροκηπευτικών, η σχέση Χρυσοχοΐδη –

Παπαντωνίου παρέμεινε σε καλό επίπεδο. Για τον Κώστα Λαλιώτη, ο Χρυσοχοΐδης

λέει ότι είναι «κομμάτι της ζωής μας». Με τον Γιώργο Παπανδρέου έχει στενή

υπουργική συνεργασία και συζητά για το ΠΑΣΟΚ.

” Θα τα καταφέρεις στην Κατεχάκη ”

Η προσωπική αντίληψη του Πρωθυπουργού για τις ικανότητές του Μιχάλη Χρυσοχοϊδη

αλλά και η εμπιστοσύνη στην ακεραιότητά του, φάνηκε το 1999, μετά την κρίση

Οτσαλάν. Η επικοινωνία τους έγινε στο πορτοκαλί τηλέφωνο. «Όπως ξέρεις, κάνω

ανασχηματισμό και θέλω να πας στο Δημόσιας Τάξης», του είπε ο Σημίτης,

«Πρόεδρε, εκεί είναι ο λάκκος με τα φίδια», απάντησε ο Χρυσοχοΐδης. «Θα τα

καταφέρεις…», σχολίασε ο Πρωθυπουργός.

Πολιτικός με ισχυρό θυμικό στοιχείο, ο Χρυσοχοΐδης πέρασε την πρώτη του

εβδομάδα στην Κατεχάκη με έναν οξύ πόνο στο στέρνο. Τελικά, αποφάσισε να

αντιμετωπίσει πολιτικά τα θέματα, καταφεύγοντας στο ένστικτό του. Κατά την

εκτίμησή του, το μεγαλύτερο πρόβλημα της ΕΛ.ΑΣ. ήταν η κακή εικόνα από το

παρελθόν. Έτσι, προσπάθησε να τονώσει το ηθικό της Αστυνομίας, αλλά και να

βελτιώσει τη σχέση της με τον κόσμο. Απαιτητικός με τους αξιωματικούς, ζητούσε

αποτελέσματα και εξηγήσεις, ενώ οι φωνές από το γραφείο ακούγονταν πολλές

φορές τα πρωινά στους διαδρόμους.

ΗΠΑ και 2004

Η υπουργική θέση ανέδειξε τον Χρυσοχοΐδη, αλλά τον έβαλε και στο στόχαστρο.

Παραδείγματος χάριν, η καλή του σχέση με την Βάσω Παπανδρέου δεν διατηρήθηκε

και μετά τη μετακόμισή του στην Κατεχάκη. Η έκτη θέση στην Κ.Ε. ίσως

«αποσταθεροποιήσει» τις σχέσεις του και με άλλα από τα λεγόμενα «ιστορικά

στελέχη». Αντίστοιχα, στις επαφές του με τους ξένους για θέματα όπως αυτό της

τρομοκρατίας, ο Χρυσοχοΐδης επέλεξε την οδό των καθαρών εξηγήσεων ­ αντίληψη

που κατεγράφη και στην πρώτη συνάντησή του με τον νέο Αμερικανό πρέσβη Τόμας

Μίλερ. Θα επιβιώσει όμως η καλή ατμόσφαιρα, χωρίς να υπάρξουν απτά

αποτελέσματα;

Το ενδιαφέρον της περίπτωσης Χρυσοχοΐδη, όπως επισήμαναν και στο Μαξίμου,

είναι η κομματική του απήχηση, ενώ έχει «ένα υπουργείο δύσκολο» και «ιστορικά

αντιπαθές στη γενιά της Μεταπολίτευσης». Ως «προοδευτικός ΠΑΣΟΚος», ο

Χρυσοχοΐδης εκόμισε μια πιο κοινωνιολογική προσέγγιση, με ευαισθησία σε θέματα

μεταναστών και την ανθρώπινη διάσταση προβλημάτων όπως τα ναρκωτικά. Πάντως, η

11η Σεπτεμβρίου και οι απαιτήσεις ασφάλειας της Ολυμπιάδας ανεβάζουν τον πήχυ.

Το ερώτημα, εφόσον θα παραμείνει στη θέση του, είναι αν και πώς θα διατηρήσει

ο Χρυσοχοΐδης την πολιτική του δημοτικότητα έως το 2004.