Το ελληνικό Χρηματιστήριο δεν είναι υπερτιμημένο. Παρακολουθεί τις

εξελίξεις της οικονομίας, όπου οι προοπτικές είναι θετικές, και υπάρχουν

προοπτικές ανόδου αν οι μετοχοποιήσεις εξελιχθούν ομαλά, πιστεύουν ο πρόεδρος

του Χρηματιστηρίου, ο πρόεδρος των Χρηματιστών και έμπειροι αναλυτές της Σοφοκλέους.

«ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ όμως πλέον φθηνό το Χρηματιστήριο Αθηνών, όπως ήταν κατά το

προηγούμενο διάστημα», λένε οι χρηματιστές, προσθέτοντας ότι «εξακολουθούν να

υπάρχουν ευκαιρίες και προοπτικές αποδόσεων και ανόδου του δείκτη σε εταιρείες

με κέρδη. Επικρατεί πάντως και η άποψη ότι «υπάρχουν μεμονωμένες περιπτώσεις

υπερτιμημένων μετοχών, τις οποίες θα μπορούσαν να αποφύγουν οι επενδυτές».

Οι δηλώσεις των ειδικών στα ενδότερα της Σοφοκλέους έγιναν μετά τις δηλώσεις

του κεντρικού τραπεζίτη των ΗΠΑ, Άλαν Γκρίσπαν, οι οποίες έγιναν αιτία να

«ξεφουσκώσουν» οι τιμές των μετοχών όχι μόνο στη Νέα Υόρκη, αλλά και σε όλες

σχεδόν τις διεθνείς αγορές. Η εκτίμηση που διατύπωσε την προηγούμενη εβδομάδα

ο Άλαν Γκρίσπαν, ότι οι μετοχές του Χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης είναι

υπερτιμημένες, προκάλεσε «σάλο». Η Γουώλ Στρητ τραντάχθηκε, τα διεθνή

Χρηματιστήρια υποχώρησαν αλλά και η Σοφοκλέους… δεν αισθάνθηκε ιδιαίτερα καλά.

Ένας από τους πλέον ισχυρούς άνδρες που απολαμβάνει σεβασμό στους οικονομικούς

κύκλους των διεθνών αγορών, είναι ευνόητο να επηρεάζει το επενδυτικό κλίμα.

Κάπως έτσι «κατέβασε» και τον Γενικό Δείκτη της Σοφοκλέους, από τα επίπεδα

ενός ιστορικού ρεκόρ 110 μονάδες, κατά 4% η δήλωση Γκρίσπαν.

Κατόπιν το Χρηματιστήριο «συνήλθε» και συνέχισε την ανοδική του πορεία, αλλά

το ερώτημα παρέμεινε:

Είναι υπερτιμημένη η όχι η Σοφοκλέους, που κατέχει πλέον και το ρεκόρ της πιο

κερδοφόρας από τις αναδυόμενες αγορές, με μετοχές που έχουν τη μεγαλύτερη

αύξηση διεθνώς από τις αρχές του 1998; Θα πρέπει μάλιστα να σημειωθεί ότι ο

Γενικός Δείκτης έχει αυξηθεί περίπου κατά 87% από την αρχή του χρόνου.

Ένας τρόπος για να διαμορφώσει ο επενδυτής άποψη για τον αν είναι φθηνή ή

ακριβή η μετοχή είναι ο Δείκτης Ρ/Ε (σχέση τιμής προς κέρδη). Ο δείκτης αυτός

δημοσιεύεται δίπλα στην κάθε μετοχή εταιρείας που είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο.

Ο λόγος Ρ/Ε, λένε οι ειδικοί, μας δίνει μία εικόνα για την καθημερινή τιμή της

μετοχής, σε σχέση με το κέρδος που αναλογούσε σε κάθε μετοχή το προηγούμενο

έτος. Ο παρονομαστής του κλάσματος δεν αποτελείται μόνον από το μέρισμα, όπως

πολλοί πιστεύουν, λένε οι αναλυτές, αλλά από όλο το κέρδος που αναλογεί σε

κάθε μετοχή της εταιρείας.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο Δείκτης Ρ/Ε, χωρίς να είναι το μοναδικό

κριτήριο, είναι κατάλληλο εργαλείο για επενδυτές που βλέπουν μακροπρόθεσμα και

δεν έχουν απαιτήσεις για βραχυπρόθεσμα κέρδη από την υπεραξία (άνοδο) στις

τιμές των μετοχών.

Ο δείκτης λειτουργεί ως εξής: «Συγκρίνουμε την ίδια μετοχή σε δύο διαφορετικές

περιόδους και βλέπουμε πότε είναι “ακριβότερη”. Ή συγκρίνουμε δύο διαφορετικές

μετοχές μεταξύ τους και παρατηρούμε ποια από τις δύο είναι “ακριβότερη”».

Πώς προκύπτει η έννοια “ακριβή μετοχή”; Όσο μεγαλώνει το κλάσμα, δηλαδή ο

αριθμητής του (το Ρ), τόσο πιο ακριβά αγοράζουμε. Θεωρητικά, όσο μεγαλύτερο

είναι το κλάσμα, τόσο λιγότερες πιθανότητες έχει να αυξηθεί και άλλο, άρα να

αυξηθεί αντίστοιχα και η τιμή της μετοχής.

Στην πράξη βεβαίως αυτό δεν σημαίνει ότι οι τιμές των μετοχών θα παραμείνουν

στάσιμες ή θα πέσουν, όταν το Ρ/Ε είναι μεγάλο. Για παράδειγμα, η θεωρία λέει

ότι η αγορά μιας μετοχής είναι καλή, όταν ο δείκτης είναι μέχρι και 9, δηλαδή

μονοψήφιος. Αλλά πολλές μετοχές, με τριπλάσιο ή και τετραπλάσιο ακόμα Ρ/Ε,

ανέβαιναν και εξακολουθούν να ανεβαίνουν σε μεγαλύτερα ύψη, προσφέροντας κέρδη

από την υπεραξία τους».

Ο ίδιος δείκτης, δηλαδή το Ρ/Ε, χρησιμοποιείται για να μετρηθούν και οι

Γενικοί Δείκτες Τιμών των μετοχών, όπως και οι Κλαδικοί Δείκτες (π.χ.

Τραπεζικός, Βιομηχανικός κ.λπ). «Είναι μία ένδειξη για τα Χρηματιστήρια ή τους

κλάδους, αλλά όχι η μοναδική ούτε πάντα σίγουρη. Είναι απλά μία ένδειξη, την

οποία πολλοί αμφισβητούν και δεν λαμβάνουν υπόψη τους», λένε οι αναλυτές. Ο

Γενικός Δείκτης Τιμών για τις μετοχές στο Χρηματιστηριο Αθηνών έχει αυξηθεί

περίπου 87% από την αρχή του χρόνου. Γι’ αυτό και στο τέλος του 1997 ήταν

17,07, ενώ τώρα είναι στο 27,28. Την ίδια ημέρα στη Μαδρίτη, το Ρ/Ε του

Χρηματιστηρίου ήταν 33,69 ενώ στο Χρηματιστήριο της Λισαβώνας ήταν 32,42, στο

Μιλάνο ήταν 25,64 και στο Λονδίνο (FTSE/Λονδίνου) ήταν 21,92.



Ο πρόεδρος του Χρηματιστηρίου Αθηνών Σπ. Κουνιάκης: Οι Έλληνες επενδυτές

παρακολουθούν τις ελληνικές εξελίξεις

«ΣΤΗΝ παγκοσμιοποιημένη οικονομία, τα γεγονότα δεν αφήνουν κανέναν

ανεπηρέαστο. Αυτό συμβαίνει και με τα διεθνή Χρηματιστήρια καθώς και με το

Χρηματιστήριο Αθηνών. Όμως, έως τώρα, οι δηλώσεις του κ. Γκρίσπαν δεν έχουν

επηρεάσει ιδιαίτερα την πορεία του Δείκτη. Έπειτα, είμαστε μία άλλη αγορά,

στην οποία συμβαίνουν γεγονότα τα οποία επηρεάζουν περισσότερο», λέει ο

πρόεδρος του Χρηματσιστηρίου κ. Σπ. Κουνιάκης, ο οποίος προσθέτει:

«Οι συγκεκριμένες δηλώσεις έχουν ­ λόγω του προσώπου που τις διατυπώνει ­ μία

βαρύτητα, αλλά το Χρηματιστήριο Αθηνών δείχνει αυτό το διάστημα ότι

παρακολουθεί περισσότερο τις εξελίξεις της ελληνικής οικονομίας, την πορεία

προς την Οικονομική και Νομισματική Ενοποίηση και βεβαίως το πρόγραμμα των μετοχοποιήσεων».

Και καταλήγει: «Δεν νομίζω λοιπόν ότι μπορούμε να δεχθούμε πως ό,τι συμβαίνει

αλλού ισχύει και εδώ. Το Χρηματιστήριο Αθηνών δεν μπορεί να χαρακτηριστεί

υπερτιμημένο. Στο μέτρο μάλιστα που υλοποιούνται οι εξαγγελίες για τη σύγκλιση

της χώρας και την ένταξή της στην ΟΝΕ, το Χρηματιστήριο θα αντανακλά αυτή την πορεία».


Ο πρόεδρος των Χρηματιστών Π. Βοϊλής

«ΠΙΣΤΕΥΩ ότι οι δηλώσεις αυτές θα επηρεάσουν σημαντικά. Άλλωστε φάνηκε αυτό

τις προηγούμενες ημέρες από την απότομη πτώση του Δείκτη. Οι δηλώσεις τόσο

σοβαρών ανθρώπων επηρεάζουν πάντα», λέει ο νέος πρόεδρος των Χρηματιστών κ. Π. Βοϊλής.

Κατά την άποψή του, «δεν θα έπρεπε να συμβαίνει έτσι σε μία χώρα σαν την

Ελλάδα, όπου το Χρηματιστήριο Αθηνών είναι μία αγορά “μετρητοίς” και όχι μία

αγορά παραγώγων. Όμως, αν οι ξένοι επενδυτές χρειασθεί να καλύψουν τις θέσεις

τους σε άλλες αγορές που έχουν ζημίες, τότε αυτό θα επηρεάσει και τη δική μας αγορά».

Σύμφωνα με τον κ. Βοϊλή, το Χρηματιστήριο δεν είναι υπερτιμημένο, απλώς

παρακολουθεί τα γεγονότα. «Η ελληνική αγορά δεν είναι έξω από το ύψος των

τιμών που έχουν διαμορφωθεί. Η ελληνική οικονομία είναι σε ανάκαμψη, τα

επιτόκια και ο πληθωρισμός έχουν μπει σε πτωτική πορεία, υπάρχει πρόγραμμα για

τη σύγκλιση της ελληνικής οικονομίας και ξεκίνησαν οι αποκρατικοποιήσεις».

«Συνεπώς», λέει, «το Χρηματιστήριο έχει μπροστά του όλα τα καλά νέα. Άλλωστε

όλα τα κριτήρια για την ένταξή μας στην ΟΝΕ, εύκολα ή δύσκολα, θα επιτευχθούν.

Με μειωμένο πληθωρισμό και επιτόκια, το Χρηματιστήριο θα προσφέρει και στο

μέλλον δελεαστικές αποδόσεις. Δεν μπορούμε λοιπόν να πούμε ότι είναι

υπερτιμημένο το Χρηματιστήριο. Όχι τουλάχιστον για τις περισσότερες μετοχές».


Ο χρηματιστής Ζ. Πορταλάκης – Ο χρηματιστής Γ. Περβανάς

Η πτώση της προηγούμενης εβδομάδας, μετά τις δηλώσεις Γκρίσπαν, «είχε ως αιτία

την πραγματοποίηση κερδών από επενδυτές που ρευστοποίησαν και όχι τις γνωστές

δηλώσεις που αποτέλεσαν απλώς την αφορμή», πιστεύει ο χρηματιστής κ. Ζ. Πορταλάκης.

Ο ίδιος θεωρεί ότι το Χρηματιστήριο «δεν είναι υπερτιμημένο, αλλά δεν είναι

πλέον και φθηνό». Κατά την άποψή του, «η αγορά χρειάζεται ένα διάστημα ­ μετά

και το νέο ρεκόρ του Γενικού Δείκτη Τιμών ­ για να αποδεχθεί ότι σε αυτά τα

επίπεδα διαμορφώνεται η νέα πραγματικότητα για τις τιμές των μετοχών. Η δική

μας αγορά είναι η μόνη που έχει τόσες δυνατότητες ανόδου, εφόσον θα υπάρχουν

θετικά νέα και η Ελλάδα θα επιτύχει και τα κριτήρια της ένταξης στην ΟΝΕ».

Από την άλλη, ο ίδιος πιστεύει ότι οι «βραχυπρόθεσμες μεταβολές πάντα θα

υπάρχουν, ειδικά τώρα που η αγορά έχει μεγαλώσει και υπάρχουν και εκείνοι που

θέλουν όταν είναι κερδισμένοι να ρευστοποιούν για να πραγματοποιούν τα κέρδη

τους αυτά».

«Δεν είναι υπερτιμημένο το Χρηματιστήριο Αθηνών», λέει ο χρηματιστής κ. Γ.

Περβανάς. «Υπάρχουν όμως περιπτώσεις μεμονωμένων μετοχών που είναι

υπερτιμημένες. Αυτές είναι που πρέπει να εντοπίσουν και να αποφύγουν οι

επενδυτές, ρωτώντας τους αναλυτές, τους χρηματιστές και γενικά τους ειδικούς».

Ο ίδιος πιστεύει ότι το Χρηματιστήριο Αθηνών έχει πλέον διεθνοποιηθεί και

επηρεάζεται από τις εξελίξεις. «Μία πτώση στο εξωτερικό, δεν αποκλείεται να

προκαλέσει και εδώ ζημίες σε ορισμένα χαρτοφυλάκια».