Οι συμμαχίες και οι αδυναμίες των διαδόχων

Είναι από τις πλέον ισχυρές προσωπικότητες της Ελληνικής Εκκλησίας.

Λιγότερο προβεβλημένοι από όσους φέρονται ως πιθανοί διάδοχοι του

Αρχιεπισκόπου. Έχουν όμως την πορεία τους, τις προτιμήσεις τους, αλλά και τις

«αδυναμίες» τους. Ο Μητροπολίτης Ιωαννίνων καπνίζει, ακούει Πάριο, αλλά

διαβάζει και Καζαντζάκη. Ο Καβάλας αγαπάει τον Ολυμπιακό, αλλά και το έργο

στην περιφέρειά του. Ο Ζακύνθου Χρυσόστομος πέρα από τον Ντοστογιέφσκι, δίνει

βάρος στους νέους και βγαίνει πάντα δυναμικά προς τα έξω. Σε άλλο μήκος

κύματος κινείται ο Μητροπολίτης Πειραιώς Καλλίνικος, ο οποίος ανοικτά

υποστηρίζει για αρχιεπίσκοπο τον Δημητριάδος Χριστόδουλο, πνευματικό του

παιδί. Όσο για τον Σερρών Μάξιμο, που προέρχεται από την Κωνσταντινούπολη, το

σημαντικό είναι η ανιδιοτελής προσφορά προς όλο τον κόσμο. Μάλιστα, για τον

σκοπό αυτό διέθεσε την περιουσία του…

ΒΡΕΘΗΚΕ ΣΤΟ επίκεντρο με αφορμή την έκθεση για τη διαχείριση της

εκκλησιαστικής περιουσίας. Δέχθηκε πολλές πιέσεις, ενώ καθημερινά έβλεπε το

όνομά του στις εφημερίδες. «Έγινα και γνωστός», συνηθίζει να λέει γελώντας. Ο

Μητροπολίτης Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου Προκόπιος είναι και αυτός «παιδί

του Σεραφείμ». Εξελέγη μητροπολίτης το 1974, χωρίς καν να το περιμένει, όπως

και οι περισσότεροι τότε νεαροί αρχιμανδρίτες.

Παιδί σχεδόν βρέθηκε από τη Χίο στο Εκκλησιαστικό Γυμνάσιο της Κορίνθου. Εκεί

ο τότε Μητροπολίτης Προκόπιος τον χειροτονεί διάκονο. Ως νέος παίζει μπάσκετ,

παρακολουθεί τα αθλητικά, όπως κάνει μέχρι και σήμερα. Υποστηρίζει τον

Ολυμπιακό, παρακολουθεί αγώνες στην τηλεόραση, αλλά πια δεν έχει χρόνο. Ως

πρόεδρος της Επιτροπής για τη Διαχείριση της Περιουσίας της Εκκλησίας

αναγκάζεται να βρίσκεται πολλές ημέρες στην Αθήνα. Αλλά και όταν δεν είναι

εδώ, στην περιφέρειά του στην Καβάλα έχει να φροντίσει για πολλά. Είναι ο

πρώτος που καθιέρωσε και δεύτερη Θεία Λειτρουργία, για να μπορούν οι νέοι που

δεν ξυπνούν πρωί να την παρακολουθήσουν. Το τραπέζι της αγάπης το καθιέρωσε

εδώ και χρόνια και έτσι του δόθηκε η ευκαιρία να ασχοληθεί με άλλες

δραστηριότητες, ακόμη και στην μακρινή Ουγκάντα, όπου με έξοδα της Μητρόπολης

έχτισε ένα ιατρείο, ένα σχολείο και τρεις ναούς.

Στην περιοχή του πέρα από τα φιλόπτωχα ταμεία, τις υποτροφίες κ.λπ., ίδρυσε

και λειτουργεί στη Χρυσούπολη γηροκομείο, με τμήμα χρόνιων πασχόντων, έκτισε

βρεφονηπιακό σταθμό δυναμικότητας 105 παιδιών και καθημερινά όλο και νέα

ιδρύματα σχεδιάζονται και υλοποιούνται «πάντα με την στήριξη των κατοίκων της περιοχής».

Εναντίον της λειτουργίας αλλά και του πνεύματος των οργανώσεων υποστηρίζει ότι

πρέπει να αποκοπεί οριστικά η Ορθόδοξη Λειτουργία από κάθε μορφής ανάλογη

δέσμευση και να προχωρήσει δυναμικά. Αυτό είναι άλλωστε και το μεγάλο στοίχημα

των αντιοργανωτικών, οι οποίοι τον τελευταίο καιρό προσπαθούν να συσπειρωθούν

εν όψει διαδοχής του Αρχιεπισκόπου. Ο ίδιος ουδέποτε εμφανίστηκε ως πιθανός

διάδοχος, όπως και οι περισσότεροι αρχιερείς. Έμεινε έξω από ομάδες, κινήθηκε

όμως στο αντιοργανωτικό «στρατόπεδο» που θα ήθελε να κινητοποιηθεί είτε με

επικεφαλής τον Μεσσηνίας είτε τον Κορίνθου. Αποφεύγει να παίρνει θέση για

πρόσωπα. Είναι όμως σταθερός φίλος του Μητροπολίτη Ιωαννίνων, ενώ μιλάει με τα

καλύτερα λόγια για τους ηλικιωμένους μητροπολίτες, αλλά και τους δύο αρχιερείς

Παραμυθίας και Γρεβενών με τους οποίους συνεργάστηκε στον οικονομικό έλεγχο.

Τώρα, πια, ήρεμος κινείται με το αυτοκίνητό του μεταξύ Καβάλας και Μονής

Πετράκη. Ξαναβρήκε τους παλιούς φίλους στους οποίους, όπως πάντα, υποστηρίζει

ότι η Εκκλησία σήμερα χρειάζεται νέες τομές. Νέα διέξοδα και αλλαγή τρόπου

επικοινωνίας με τους πιστούς.

ΟΤΑΝ ΟΛΟΙ οι μητροπολίτες αποφεύγουν να πάρουν θέση για το θέμα της διαδοχής,

αυτός τάσσεται ανοικτά υπέρ του Δημητριάδος Χριστόδουλου. «Εξ αγάπης προς την

Εκκλησίαν πιστεύω ακραδάντως ότι ο σεβασμιώτατος Δημητριάδος με το ήθος του,

τις γνώσεις του, τις ικανότητές του θα βγάλει την Εκκλησίαν από τις όποιες

δυσκολίες και θα εργασθεί προς όφελος της Ορθοδοξίας», δήλωσε στα «ΝΕΑ» ο

Μητροπολίτης Πειραιώς Καλλίνικος.

Και δεν μπορούσε να κάνει διαφορετικά, αφού ο Χριστόδουλος θεωρείται

πνευματικό του παιδί. Μαζί ήταν στην αδελφότητα Χρυσοπηγής και αργότερα στη

Μονή Βαρλαάμ στα Μετέωρα. Ο Καλλίνικος, ο Καλαβρύτων Αμβρόσιος και ο

Δημητριάδος είναι οι τρεις, οι οποίοι διατηρούν ακόμη καλές σχέσεις. Μάλιστα,

στην Ιεραρχία πολλοί πιστεύουν ότι λειτουργούν ως ομάδα. Οι ίδιοι το αρνούνται.

Ο πρωτότοκος γιος του εμπόρου Ιωάννου Καρούσου πέρασε τα παιδικά του χρόνια

στο Βαρθολομιό Ηλείας. Αν και οι γονείς του δεν ήταν ιδιαίτερα εύποροι, ήθελαν

να γίνει γιατρός. Ο ίδιος διάβαζε συνεχώς εκκλησιαστικά βιβλία και όταν

μεγάλωσε και πήγε στο Γυμνάσιο ανέλαβε πρωτοβουλίες για να περάσει στους

συμμαθητές του τον λόγο του Κυρίου, ενώ φρόντιζε με λαχειοφόρους και ανάλογες

κινήσεις να συγκεντρώνει χρήματα για να τα μοιράζει στους φτωχούς.

Στην Αθήνα, μέσω της Χρυσοπηγής, συνεχίζει το έργο του. Το ίδιο κάνει και στα

Μετέωρα. Το 1978 εξελέγη Μητροπολίτης Πειραιώς. Πριν από λίγο έκλεισε τα 20

χρόνια και αυτό γιορτάστηκε σε ειδική εκδήλωση, όπου μεταξύ των άλλων μίλησε

για τη ζωή και το έργο του η κυρία Άννα Συνοδινού, ενώ παραβρέθηκαν εκπρόσωποι

όλων των κομμάτων.

Δεκάδες τα ιδρύματα που ίδρυσε. Ενώ έδωσε ιδιαίτερο βάρος σε εκδόσεις. Ο

ραδιοφωνικός σταθμός της Μητροπόλεως Πειραιά είναι ένα αρκετά αξιόλογος. Από

τις έξι το πρωί βρίσκεται στους δρόμους. Βρίσκομαι συνεχώς σε ένα αυτοκίνητο.

Εκεί γράφω, εκεί ακούω ειδήσεις, επικοινωνώ. Είναι σαν σπίτι μου». Τηλεόραση

δεν βλέπει. «Πώς να δω, πάω στις 11 το βράδυ στο σπίτι και κοιμάμαι».

Η σύγχρονη Εκκλησία για τον Μητροπολίτη Καλλίνικο δεν απαιτεί τίποτε άλλο από

το να είναι ο κλήρος κοντά στον λαό. Οι αντίπαλοι όμως του Χριστούδουλου

κατηγορούν ως οργανωτικό τον Καλλίνικο. Άλλοι μάλιστα κάνουν λόγο για τρόικα,

υπολογίζοντας και τον Μητροπολίτη Καλαβρύτων στην «ομάδα». Το επιχείρημά τους,

που προβάλλεται συνεχώς, είναι ότι η Εκκλησία χρειάζεται έναν αρχιεπίσκοπο και

όχι τρεις. Μία θέση, όμως, που όσο περνάει ο καιρός δεν βρίσκει και πολλούς αποδέκτες.

ΑΠΟ ΤΟΤΕ που άρχισε να καταλαβαίνει τον κόσμο βρέθηκε κοντά στην Εκκλησία.

Στην αρχή, παιδί ακόμη, στη Μονή του Αγίου Διονυσίου, στη Ζάκυνθο. Στη

συνέχεια, κλητήρας στη Μητρόπολη του νησιού. Όταν έγινε 20 χρόνων, πήγε στη

Μονή Σινά, όπου και έγινε μοναχός. Δυναμικός από τη φύση του, επέστρεψε στη

Ζάκυνθο εκπρόσωπος της Μονής στο Σιναϊτικό μετόχι. Αργότερα πηγαίνει στο

μετόχι της Μονής στα Ιωάννινα, όπου και γνωρίζεται με τον σημερινό

Αρχιεπίσκοπο Σεραφείμ.

Σήμερα, ο Μητροπολίτης Ζακύνθου Χρυσόστομος, κατά κόσμον Δημήτριος Συνετός, αν

και έχει απομακρυνθεί από την Αθήνα και τα κέντρα των αποφάσεων, δεν έπαψε

ούτε στιγμή να βρίσκεται στο επίκεντρο. Οι τελευταίες δηλώσεις του στο

περιοδικό «Πεντχάουζ» για τις προγαμιαίες σχέσει προκάλεσαν έντονες

αντιδράσεις στην Ιεραρχία. Τώρα η υπόθεση βρίσκεται στα χέρια του Μητροπολίτη

Μεσσηνίας, ενώ ο ίδιος ο Ζακύνθου δεν μιλάει γι’ αυτό. Στις κατ’ ιδίαν

συζητήσεις κάνει λόγο για υποκρισία…

Τότε πολλοί ήταν εκείνοι που τον καταδίκασαν με επιστολές και ψηφίσματα. Όμως

περισσότεροι ήταν εκείνοι που τον στήριξαν. Οι περισσότεροι ήταν από την

πατρίδα του τη Ζάκυνθο, μεταξύ των οποίων και το 15μελές ενός Λυκείου. Ο ίδιος

αφιερώνει πολύ χρόνο στους μαθητές του νησιού. Πάει σε όλα τα σχολεία, μιλάει

με τα παιδιά και κυρίως για θέματα ναρκωτικών. Αυτό τον έχει κάνει ιδιαίτερα

αγαπητό σε όλους τους νέους.

Φλογερός στους λόγους του, από την πρώτη στιγμή γίνεται το αγαπημένο παιδί τού

Σεραφείμ, αφού σηκώνει το βάρος του αγώνα κατά των οργανωτικών. Γίνεται

υπεύθυνος για την Μονή Πεντελης, ενώ αναλαμβάνει και εκπρόσωπος Τύπου του

Αρχιεπισκόπου. Αν και ήταν τοποτηρητής στη Μητρόπολη Αττικής, το 1994 επιλέγει

τη Ζάκυνθο. Πολλοί πιστεύουν ότι οι περί τον Σεραφείμ τον απεμάκρυναν, ο ίδιος

όμως δεν δέχεται κάτι τέτοιο, αφού η πατρίδα του «πάντα ήταν στην καρδιά μου».

Εκεί από την πρώτη στιγμή κάνει αισθητή την παρουσία του. Άριστος θεολόγος και

γνώστης των σύγχρονων προβλημάτων, αρχίζει αμέσως μια ξεχωριστή πορεία προς

τους μαθητές με επισκέψεις σε όλα τα σχολεία. Χαρακτηρίζει τα ναρκωτικά υπ’

αριθμόν κίνδυνο για τη νεολαία και αναλαμβάνει πρωτοβουλίες ενημέρωσης. Με

υποτροφίες βοηθά τους φτωχούς μαθητές και φοιτητές, τους δείχνει με κάθε τρόπο

ότι είναι δίπλα τους.

Άνθρωπος που αγαπάει ιδιαίτερα τα βιβλία και τη βυζαντινή μουσική, όποτε έχει

λίγο χρόνο διαβάζει Ντοστογιέφσκι, αλλά και τους εκκλησιαστικούς πατέρες.

Αν και κατά καιρούς πολλά έχουν ακουστεί για τον ποιον υποστηρίζει για τη

διαδοχή, ο ίδιος αρνείται ότι βρίσκεται κοντά σε κάποιον ή ότι δουλεύει για

κάποια ομάδα. «Δεν ανήκω σε καμία ομάδα. Ο καλύτερος φίλος μου είναι η

ειλικρίνεια και η παρρησία», λέει. Οι περισσότεροι όμως Ιεράρχες υποστηρίζουν

ότι θα παίξει ρόλο στην εκλογή του αρχιεπισκόπου. Ο ίδιος δεν επιθυμεί να

είναι υποψήφιος, η γνώμη του όμως θα έχει ξεχωριστό βάρος.

ΕΙΝΑΙ ο Ρέππας της Ιεράς Συνόδου. Με μεγάλη άνεση καταφέρνει να κρύβει σε μία

δύσκολη περίοδο για την Εκκλησία τα προβλήματα που παρουσιάζονται στις

συνεδριάσεις. Εκτός ημερησίας διάταξης συζητούνται πολλά που έχουν σχέση με τη

διαδοχή και αυτός είναι υποχρεωμένος να διαψεύδει.

Ο Μητροπολίτης Σερρών Μάξιμος, αν και σήμερα ανήκει στην Ιεραρχία της

Εκκλησίας της Ελλάδος, έχει τη δική του ξεχωριστή πορεία. Γεννήθηκε στην

Πρίγκηπο και όπως συνέβαινε με όλους τους Κωνσταντινουπολίτες ήταν κοντά στην

Εκκλησία. Σπούδασε στη Μεγάλη του Γένους Σχολή και αργότερα στη Σχολή της

Χάλκης. Τα γεγονότα του 1964 τον βρίσκουν διάκονο στη Γερμανία. Στην

Κωνσταντινούπολη δεν επιστρέφει, για να μην υπηρετήσει στον τουρκικό στρατό.

Υπηρετεί ένα χρόνο στην Ελλάδα, σε Τρίπολη και Ιωάννινα, όπου γνωρίζει και τον

Αρχιεπίσκοπο Σεραφείμ ο οποίος τον κάνει διευθυντή του ιδαίτερου γραφείου.

Ο Σεραφείμ τον εμπιστεύεται απόλυτα. Εκτιμάει τις ικανότητές του. Εκλέγεται το

1984 Μητροπολίτης Σερρών, όπου μέχρι σήμερα λειτουργεί στα δικά του πλαίσια,

ξοδεύοντας μάλιστα την προσωπική του περιούσια. Έχει διαθέσει περισσότερα από

100 εκατομμύρια, πουλώντας ό,τι είχε και δεν είχε (κληρονόμησε εκτός του

πατέρα του και μία θεία του). Τελευταίο έργο του, το οποίο φέρει και το όνομά

του, είναι το Μαξίμειο Πνευματικό Κέντρο, ένα τετραώροφο κτίριο που θα

στεγάσει διάφορες δραστηριότητες.

Είναι από τους ελάχιστους που δεν έχει κινητό, αφού δεν τα πάει καλά και με

την τεχνολογία και από τους ελάχιστους που δεν έχει σπίτι στην Αθήνα, γι’ αυτό

και κάθε φορά που συνεδριάζει η Ιερά Σύνοδος μένει σε ξενοδοχείο.

Οι φίλοι του είναι στις Σέρρες και με αυτούς βγαίνει συχνά, ακόμη και σε

ταβέρνες. «Αυτό δεν είναι πρόβλημα. Και δεν είναι κακό», λέει. «Άλλωστε ο

καθένας κρίνεται από το έργο του». Συσσίτια για τους άπορους της περιοχής.

Υποτροφίες, φιλόπτωχα ταμεία, εκκλησιαστικό ιατρείο, τράπεζα αίματος,

βιβλιοθήκες, αίθουσες, σχολής βυζαντινής μουσικής και αγιογραφίας, είναι ο

απολογισμός της 14χρονης παρουσίας του στην περιοχή..

Ο Μάξιμος είναι και αυτός από τους λίγους, ο οποίος έχει εκδηλώσει τις

προτιμήσεις του για τον διάδοχο του Σεραφείμ. Έχει ταχθεί υπέρ του Δημητριάδος

Χριστόδουλου, χαμηλών τόνων άνθρωπος όμως δεν μπαίνει στη λογική να

κατηγορήσει κανέναν, αναγνωρίζοντας το «δικαίωμα του καθένα να διεκδικεί αξιώματα».

ΟΤΑΝ ΕΧΕΙ λίγο χρόνο για να ακούσει μουσική δεν θα πει όχι στη φωνή του Γιάννη

Πάριου ή της Ιωάννας Χατζοπούλου. Θα βάλει ένα ποτήρι κρασί, θα σιγοπίνει, θ’

ανάψει ένα τσιγάρο και αν έχει διάθεση για διάβασμα ίσως και τόσα χρόνια μετά

να ξαναδιαβάσει Καζαντζάκη. «Δεν ήταν άθεος. Αναζητούσε τον Θεό μέσα από τα

ανθρώπινα», λέει. Δεν φοβάται μην τον επικρίνουν. «Δεν τα βάζουμε με τους

αμαρτωλούς, αλλά με την αμαρτία», υποστηρίζει. Ο Μητροπολίτης Ιωαννίνων

Θεόκλητος έχει τον δικό του κώδικα επικοινωνίας και συμπεριφοράς. Καπνίζει

δημοσίως, πίνει, πάει σε ταβέρνες. «Τα ράσα δεν πέπει να κρύβουν τις αδυναμίες

μας», λέει και ξαναλέει σε όσους τον κοιτούν περίεργα να κινείται στον δρόμο

με κινητό στο χέρι και ένα τσιγάρο.

Θα μπορούσε να ήταν σήμερα ένας καλός λογιστής. Πέντε χρόνια δούλεψε σε

ιδιωτική επιχείρηση πριν ενταχθεί στον κλήρο. Αυτές του οι γνώσεις τον

ανέδειξαν σήμερα στη θέση του «υπουργού Οικονομικών» της Εκκλησίας και σε ένα

από τα πλέον ισχυρά πρόσωπα στον χώρο της Ιεραρχίας. Πάντα κοντά στον Σεραφείμ

(τον διαδέχθηκε στα Ιωάννινα), ήταν πάντα για τους άλλους το κόκκινο πανί

γιατί πίστευαν ότι τον επηρέαζε. Όπως το πιστεύουν και τώρα που μπαινοβγαίνει

καθημερινά στο Λαϊκό. Ο ίδιος ούτε που ασχολείται με όσα λέγονται και

ακούγονται εις βάρος του. Άλλοι που δεν ήταν κοντά του προσπάθησαν να τον

έχουν υποστηρικτή τους. «Εγώ είχα τη δική μου πορεία. Δύο αιτήσεις υπέβαλα στη

ζωή μου. Μία για να γίνω διάκονος και μία για να γίνω στρατιωτικός ιερέας.

Ούτε ζήτησα τίποτε ποτέ. Είμαι σε μία από τις μεγαλύτερες Μητροπόλεις της

Ελλάδος, αγαπάω την περιοχή μου και θέλω να πιστεύω ότι με αγαπάνε και αυτοί.

Τα όσα ακούγονται δεν με ενδιαφέρουν».

Αντιοργανωτικός, έβαλε πολλές φορές τις φωνές στους τυπολάτρες. «Κύλησε ο

τέντζερης και βρήκε το καπάκι», σχολίασαν οι της Μητροπόλεως Ιωαννίνων τη

γνωριμία Σεραφείμ – Θεόκλητου. Δυναμικοί και απόλυτοι στις απόψεις του και οι

δύο περί Ορθοδοξίας και Ελληνισμού. Συντηρητικός στην αρχή της πορείας τού

ΠΑΣΟΚ, στη συνέχεια έχει άποψη για τα πάντα. Και βεβαίως για την Εκκλησία που,

όπως λέει, πρέπει να επανατοποθετηθεί.

Η νεολαία για τον Θεόκλητο είναι το τμήμα εκείνο του πληθυσμού που χρειάζεται

την Εκκλησία. Όχι όμως με αφορισμούς, αυστηρότητες ή οργάνωση κατηχητικών. Με

ό,τι χρειάζεται. Με αυτή τη λογική ξεκίνησε και θα λειτουργήσει σύντομα

ηλεκτρονική βιβλιοθήκη, αλλά και χώρους στους οποίους τα παιδιά θα μπορούν να

βρίσκουν αυτά που ζητούν. Παράλληλα δεκάδες τα ιδρύματα (τα περισσότερα

κληροδοτήματα) που λειτουργούν με ευθύνη της Μητροπόλεως, διευρύνοντας συνεχώς

την επιρροή του στα Ιωάννινα. Είναι ένας από τους διεκδικητές του

Αρχιεπισκοπικού Θρόνου. Ο μόνος όμως ο οποίος δεν έχει ομάδα. Έχει όμως

φανατικούς φίλους, αλλά και πολλούς εχθρούς. Κοντά του βρίσκονται σήμερα οι

Μητροπολίτες Καβάλας (συνεργάζονται στα Οικονομικά), Παραμυθίας, Ελασσόνος,

Γρεβενών, αλλά και πολλοί ηλικιωμένοι που τον εμπιστεύονται, γιατί όπως λένε

«ακολούθησε ευθεία γραμμή».