Αποτελεί πλέον παράδοση για τα πολιτικά πράγματα της χώρας η πολιτική χρονιά να ξεκινά τον Σεπτέμβριο. Δεν γνωρίζω αν πρόκειται για μακρινή συνήθεια που έμεινε από το Βυζάντιο, όταν η αρχή της Ινδίκτου σηματοδοτούσε την έναρξη του νέου διοικητικού έτους, ή αν απλώς εναρμονίζεται με την κοινωνία, η οποία επιστρέφει στους συνήθεις ρυθμούς της με την έναρξη της σχολικής χρονιάς.
Οπως και να έχει, τα «μπάνια του λαού» γίνονται κάθε Σεπτέμβριο ανάμνηση και η Διεθνής Εκθεση Θεσσαλονίκης σηματοδοτεί την επανεκκίνηση της πολιτικής αντιπαράθεσης. Φέτος με δεδομένο ότι αυτή είναι η τελευταία ΔΕΘ πριν από τις εκλογές, έχει γίνει υπερεπένδυση προσδοκιών. Η μεν κυβέρνηση υπολογίζει να βρει την ευκαιρία που χρειάζεται για να αναστρέψει το δύσκολο για εκείνη πολιτικό κλίμα, τα δε κόμματα της αντιπολίτευσης πιστεύουν ότι θα έχουν το θεσμικό βήμα να παρουσιάσουν τη δική τους πλατφόρμα και να πάρουν «εκλογικούς πόντους».
Η πραγματικότητα, όμως, πιθανότατα θα εξελιχθεί όπως κάθε χρόνο, ίσως με λίγο οξύτερους τόνους. Για περίπου δέκα ημέρες, το «κράτος των Αθηνών» θα μετακομίσει στη συμπρωτεύουσα. Θα κατακλύσει τα καταστήματα εστίασης, θα δώσει ακόμη μία ανάσα στα ξενοδοχεία και θα ενισχύσει τη νυχτερινή ζωή της πόλης, τώρα που τα Μνημόνια τελείωσαν και επιστρέψαμε στην πολιτική κανονικότητα.
Στο περιθώριο όλων αυτών θα γίνουν και οι εθιμοτυπικές συναντήσεις με τους θεσμικούς παράγοντες και τους κοινωνικούς εταίρους και κάθε κομματικό επιτελείο θα φύγει νιώθοντας πως εκπλήρωσε το χρέος του. Υστερα, τα φώτα θα σβήσουν και θα τα ξαναπούμε «του χρόνου».
Για ακόμη μία φορά, όμως, κινδυνεύουμε να μην αγγίξουμε την ουσία. Να μη μιλήσουμε για τις πραγματικές ανάγκες της βόρειας Ελλάδας, ούτε για τις προοπτικές που μπορούν να διαμορφωθούν. Θα παρουσιαστεί ένα ακόμη «πακέτο παροχών», χωρίς να ανοίξει ουσιαστική συζήτηση για την ανάπτυξη, τις υποδομές, την παραγωγική ανασυγκρότηση και τη θέση της περιοχής στον νέο οικονομικό και γεωπολιτικό χάρτη. Οι ανησυχίες των πολιτών, ο κοινωνικός αποκλεισμός και η συσσωρευμένη δυσαρέσκεια θα επιχειρηθεί να κατευναστούν προσωρινά με εξαγγελίες.
Τα τοπικά μέσα ενημέρωσης θα βρεθούν για λίγες ημέρες στο κέντρο του ενδιαφέροντος, φιλοξενώντας συνεντεύξεις πολιτικών προσώπων, και οι Βορειοελλαδίτες θα συνεχίσουν τη ζωή τους με τις βεβαιότητες που δημιουργεί ο «πολιτικός αποκλεισμός» από τα κέντρα αποφάσεων, γεγονός που καθορίζει την εκλογική τους συμπεριφορά, αλλά ως τώρα μας προβληματίζει μόνο το βράδυ των εκλογών.
Χωρίς αμφιβολία, η χώρα κυβερνάται σήμερα από ανθρώπους που προτάσσουν τη διαχειριστική τους ικανότητα ως προσόν και αποφεύγουν να δείξουν, εάν έχουν, την πολιτική τους στόχευση για τη χώρα. Χωρίς όραμα και αφήγηση για το μέλλον, περιορίζονται στη συντήρηση της υφιστάμενης κατάστασης.
Τη συντήρηση ενός μοντέλου όπου η εγγύτητα αποτελεί συχνά όρο επιβίωσης: εγγύτητα στην κυβέρνηση, στα κόμματα, στα κέντρα εξουσίας, στα οικονομικά συμφέροντα. Μια πρακτική που ενισχύει το αθηνοκεντρικό μοντέλο και παράγει προσώρας εκλογικές διαιρέσεις ανάμεσα στο κέντρο και την περιφέρεια. Η αιτία προφανής: το πολιτικό σύστημα επιβιώνει ευκολότερα μέσα σε ένα συγκεντρωτικό και μονοδιάστατο μοντέλο. Οι πολλές διαστάσεις, οι ισχυρές περιφέρειες και τα περισσότερα κέντρα λήψης αποφάσεων περιορίζουν τον έλεγχο και επιβάλλουν πραγματική λογοδοσία. Αλλωστε, αυτό μάθαμε τόσα χρόνια, αυτό θα διατηρήσουμε: «Εμάς ξέρετε, εμάς εμπιστεύεστε».
Η Μαρία Καρακλιούμη είναι πολιτική αναλύτρια, CEO Spin Communications & SpearMind.AI
