Η υπόθεση με την κρίση στον ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί ένα γεγονός που δεν αφορά μόνο τις σχέσεις του ΣΥΡΙΖΑ με την ΕΛΑΣ· έχει ευρύτερο ενδιαφέρον. Για εμένα προσωπικά που πέρασα πολλά χρόνια της ζωής μου στο κτίριο της Κουμουνδούρου, που έτρεξα για την «Αυγή», υπάρχουν και συναισθηματικές σκέψεις. Ομως για όλους όσους ασχολούμαστε ενεργά με την πολιτική, οι εξελίξεις στα σενάρια διάλυσης του ΣΥΡΙΖΑ και η ένταξη στελεχών του στην ΕΛΑΣ με «ατομικές συμβάσεις» συνιστά αρνητική εικόνα.
Δεν πρόκειται μόνο για την υποτίμηση στην ιστορική διαδρομή του ΣΥΡΙΖΑ. Δεν είναι μόνο η ακύρωση κάθε δυνατότητας ενσωμάτωσης μέσα από συλλογικές αποφάσεις ενός κόμματος σε ένα άλλο πολιτικό σχήμα, όπως έγινε με την ενσωμάτωση της ΕΑΡ στον Συνασπισμό και του Συνασπισμού στη συνέχεια στον ΣΥΡΙΖΑ, ή ακόμα με την περίπτωση του ΚΙΔΗΣΟ μέσα στο ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΗΜΑ ΑΛΛΑΓΗΣ. Είναι η στάση της ΕΛΑΣ προς τον ΣΥΡΙΖΑ και η απαίτηση για προσωπικές στρατηγικές κομματικής αξιοποίησης. Πρόκειται δηλαδή για μια αντίληψη που υποτιμά τη συσπείρωση των προοδευτικών δυνάμεων με όρους συλλογικών σχημάτων. Το ίδιο συνέβη και με τη Νέα Αριστερά.
Οι εκφωνήσεις επιπλέον – από την Αμαλίας – περί «μη όμορων χώρων» για το ΠΑΣΟΚ ακυρώνουν τη λογική συμπόρευσης της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, της Σοσιαλδημοκρατίας και της Πολιτικής Οικολογίας με τα υπαρκτά και δεδομένα κομματικά σχήματα. Οχι με το φαντασιακό της συμπερίληψης ιδεολογικών ρευμάτων μέσα σε ένα και μόνο κόμμα – η θέση αυτή εκπέμπει αλαζονεία που δεν έχει σχέση με την πραγματικότητα· ότι δηλαδή η ΝΔ στις δημοσκοπήσεις έχει μεγάλη απόσταση από τον δεύτερο και ότι ένα ενωμένο άθροισμα των δυνάμεων της Κεντροαριστεράς απειλεί στα ίσα την παντοδυναμία της ΝΔ. Το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ – έστω και για τις μετεκλογικές εξελίξεις – μιλά για συνεργασία με τα άλλα προοδευτικά κόμματα με βάση το δικό του πρόγραμμα. Η ΕΛΑΣ απαντά με μισόλογα. Ομως η ΕΛΑΣ, το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ, η Νέα Αριστερά θα κριθούν στο τέλος από το αν διευκόλυναν τον κατακερματισμό ή τη συσπείρωση των προοδευτικών δυνάμεων – κακά τα ψέματα. Για να γυρίσουμε στην εικόνα διάλυσης του ΣΥΡΙΖΑ, τα αποτυπώματα που μένουν στο κομματικό σύστημα αφήνουν ένα βαθύ τραύμα στην πολιτική. Δίνουν λαβές, για να αποκαλούνται άνθρωποι με αγωνιστική ιστορία, ως «βαρίδια» και «παλτά»· δίνουν λαβές, για να ονομάζονται άλλα κόμματα, ως «τοξικά» με αφορισμούς για την αυτοδιάλυσή τους. Απίστευτη υπερβολή, ειδικά για το ΠΑΣΟΚ που αποτελεί 52 χρόνια κεντρική δύναμη της δημοκρατικής παράταξης.
Φυσικά η ΕΛΑΣ και ο αρχηγός της έχουν κάθε δικαίωμα να χαράξουν την πορεία με τα πρόσωπα που επιθυμούν. Επειδή όμως η παρθενογένεση αφορά θρησκευτικές δοξασίες και όχι την πολιτική, η στάση καθενός αξιολογείται. Καταλαβαίνω επίσης ότι υπάρχει ένα αίτημα για νέα πρόσωπα και επομένως ένα καινούργιο κόμμα προσπαθεί να το εκφράσει· ωστόσο πάνω από πρόσωπα, ηλικίες, κομματικές επετηρίδες παραμένει η πιο βασική ιεράρχηση. Αυτή που αφορά τις ιδεολογικές και πολιτικές προτεραιότητες του Δημοκρατικού Σοσιαλισμού.
Προφανώς υπάρχουν επαγγελματίες πολιτικοί που έχουν κουράσει με τις δικές τους νόρμες, αλλά υπάρχουν επίσης και νέοι πολιτικοί χωρίς θεό και ηθικούς φραγμούς· πιο κυνικοί από τους παλιούς. Επομένως δεν χρειάζονται απολυτότητες. Σε κάθε περίπτωση, οφείλει να επικρατήσει στον προοδευτικό χώρο η συναίσθηση ότι απέναντι στην πιο ταξική κυβέρνηση της μεταπολίτευσης υπάρχει ανάγκη για ανοιχτή καρδιά, διάθεση συνεννόησης και υπέρβαση από προσωπικές διαφορές. Είναι η μόνη ρεαλιστική προσπάθεια, ώστε να δημιουργηθεί πραγματικό πλειοψηφικό ρεύμα. Ολα τα υπόλοιπα είναι ένα πολιτικό σκάκι για βασιλιάδες και αξιωματικούς. Χωρίς στρατιώτες.
Ο Θόδωρος Μαργαρίτης είναι μέλος του ΠΣ του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ και γραμματέας της κίνησης Ανανεωτική Αριστερά
