Η καταναλωτική εμπιστοσύνη στην ευρωζώνη έχει βυθιστεί σε επίπεδα που συνήθως συνδέονται με σοβαρή κρίση, όπως η πανδημία του 2020 ή η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Η πτώση του σύνθετου δείκτη υπεύθυνων αγορών υποδηλώνει ότι η δραστηριότητα στον ιδιωτικό τομέα συρρικνώνεται πλέον μέτρια. Ακόμη και η ενθαρρυντική ανάκαμψη του τραπεζικού δανεισμού προς τα νοικοκυριά έχει επιβραδυνθεί από 3,1% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο σε 2,9% τον Απρίλιο.
Σε αυτό το πλαίσιο, το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται η ευρωζώνη είναι ένα περαιτέρω εμπόδιο με τη μορφή υψηλότερων επιτοκίων που θα επιδεινώσουν τη ζημιά από τον πόλεμο στο Ιράν. Δυστυχώς, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα φαίνεται έτοιμη να καταφέρει ένα τέτοιο νέο πλήγμα στις προοπτικές της ευρωζώνης αυξάνοντας τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης στις 11 Ιουνίου. Κατά την άποψή μας, αυτό θα ήταν λάθος.
Για τις αγορές, το βασικό ζήτημα είναι εάν η ΕΚΤ θα παράσχει κάποια ένδειξη για την περαιτέρω αντίδρασή της σε πιθανά σενάρια πολέμου στο Ιράν και τιμών ενέργειας. Η ΕΚΤ πιθανότατα θα τονίσει, όπως συνήθως, ότι θα ακολουθήσει μια προσέγγιση που εξαρτάται από τα δεδομένα και θα πραγματοποιείται σε κάθε συνάντηση. Ωστόσο, οι πιθανές αναθεωρήσεις προς τα πάνω στις τριμηνιαίες προβλέψεις της ΕΚΤ για τον πληθωρισμό και η συζήτηση σεναρίων πιθανότατα θα μεταφέρουν το μήνυμα ότι η ΕΚΤ θα προβεί σε περισσότερες αυξήσεις των επιτοκίων εάν ο πληθωρισμός αυξηθεί περαιτέρω. Με άλλα λόγια: εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν σε μεγάλο βαθμό κλειστά, η ΕΚΤ μπορεί να αυστηροποιήσει ξανά τη νομισματική της πολιτική ήδη από την επόμενη συνεδρίασή της στις 23 Ιουλίου. Ευτυχώς, αυτό δεν χρειάζεται να συμβεί.
Αυτή την εβδομάδα, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της ΕΚΤ μπορούν να επικαλεστούν ορισμένα σοβαρά επιχειρήματα υπέρ υψηλότερων επιτοκίων. Λόγω του σοκ στο Ιράν ο πληθωρισμός αυξήθηκε από 1,9% σε ετήσια βάση τον Φεβρουάριο σε 3,2% τον Μάιο. Παρ’ όλα αυτά, η ΕΚΤ θα πρέπει να εξετάσει το δυσμενές σοκ προσφοράς αντί να αποδυναμώσει περαιτέρω την οικονομία της ευρωζώνης μέσω αυξήσεων των επιτοκίων που θα επιδεινώσουν τη ζημιά στην εγχώρια ζήτηση, κατά την άποψή μας.
Η νομισματική πολιτική δεν μπορεί να αποτρέψει την απότομη αύξηση των τιμών της ενέργειας που προκαλείται από το σοκ προσφοράς στο Ιράν. Το βασικό ερώτημα για την ΕΚΤ είναι εάν το στασιμοπληθωριστικό σοκ προσφοράς θα μπορούσε να μετατραπεί σε ένα πιο εδραιωμένο πρόβλημα πληθωρισμού. Η ΕΚΤ θα ήταν καλό να εξετάσει το σοκ του Ιράν, κατά την άποψή μας. Δυστυχώς, η πλειοψηφία των μελών του συμβουλίου της ΕΚΤ φαίνεται να διαφωνεί.
Η τρέχουσα κατάσταση διαφέρει ριζικά από αυτήν που επικρατούσε πριν από το σοκ πληθωρισμού του 2022. Με τον πληθωρισμό και το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ στο 2% κατά την έναρξη του νέου σοκ των τιμών της ενέργειας, ο κίνδυνος δευτερογενών και τριτογενών επιπτώσεων είναι πλέον πολύ χαμηλότερος από ό,τι ήταν το 2022.
Ο Χόλγκερ Σμίντινγκ είναι επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg.
